Για να μην ξεχνάμε...

1947...2012: Ουρές για το πετρέλαιο

Όταν οι μισθοί έφταναν τις 300 δρχ

¨Ριζοσπάστης" (14.11.1944). Τα μεροκάματα από 240 ως 300 δρχ, και οι μισθοί των υπαλλήλων από 4.000 ως 7.200 δρχ.

Οι Ομορφοκκλησιές μας

Ο Άγιος Νικόλαος ο χωστός. Φώτο: Γ. Τσιόρβας

της Γεωργίας Ξάνθη
από το 10ο τεύχος της εφημερίδα μας που κυκλοφορεί στη γειτονιά 

Στο ποίημα των παιδικών μας χρόνων , Εις τον βουνό ψηλά εκεί είναι εκκλησιά ερημική , θα κάνω μια μικρή αλλαγή …Εις τον Κολωνό ψηλά εκεί είναι μια άσπρη εκκλησιά μικρή.. Η Αγία Ελεούσα.
Από την Αγία Ελεούσα θα ανοίξει , το πρώτο μέρος των εικόνων των παλιών εκκλησιών της συνοικίας Κολωνού , Ακαδημίας Πλάτωνα , και Κολοκυνθούς , που αν και εξαφανισμένες , έχουν εντυπωσιακή και μεγάλη ιστορία.
Στο ΒΔ άκρο του βραχώδη και γυμνού από βλάστηση λόφου του Ιππείου Κολωνού, με τα δύο μαρμάρινα μνημεία των αρχαιολόγων Μύλλερ και Λενορμάν , περιφραγμένα , τότε, με συρματόπλεγμα από την αρχαιολογική υπηρεσία , είναι το ταπεινό εκκλησάκι της Αγίας Ελεούσας ,κάτασπρο , με χαγιάτι στην βόρεια πλευρά του, και με κελί στην δυτική πλευρά , τόπος κατοικίας του γέρου καντηλανάφτη το 1887. Στην είσοδο του ,δύο κολώνες με βυζαντινά κιονόκρανα. Ευσεβείς Καρπαθιώτες κτίστες ανοικοδόμησαν την πόρτα όπως μας πληροφορεί και η επιγραφή. ΟΙΚΟΣ ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΙΣΟΧΟΡΙΤΙΣΑ.ΑΘΗΝΑ 1867 .ΚΑΡΠΑΘΩ.

Οι "Τσολιάδες" και οι Ναζί

Όταν "Έλληνες" αγόραζαν από τους Ναζί την περιουσία του ελληνικού λαού!

Δεν πόνεσαν το ίδιο όλοι οι Έλληνες στην Κατοχή. Κάποιοι, άγνωστο πως όχι απλώς επιβίωσαν αποκτώντας περιουσία, αλλά είχαν τη δυνατότητα να συνομιλούν με τους Ναζί Κατακτητές και να αγοράζουν τα ακίνητα που εγκατέλειπαν, τα έπιπλα και ότι άλλο είχαν κλέψει από το ελληνικό λαό την περίοδο της Κατοχής. Τις σχετικές πληροφορίες μας δίνει το δημοσίευμα της "Ελευθερίας" στις 19 Σεπτεμβρίου 1944. Ποιοι ήταν λοιπόν οι "Έλληνες" που είχαν νταραβέρι, με τους Ναζί.

Το κοριτσάκι με τον …..φιόγκο.

Ο μπαμπάς Χρήστος πήρε στην αγκαλιά του την μικρή Πόπη και κοίταξαν μαζί τον φακό του πλανόδιου. Μόνο που « το πουλάκι » αργούσε να κάνει την εμφάνισή του,  αργούσε να δώσει την στιγμιαία λάμψη του ,  επιβεβαίωση  αποτύπωσης της στιγμής  , του λαμπερού γέλιου στα φωτεινά πρόσωπα.

Για όλα έφταιγε ο φιόγκος. Έτσι είπε ο πλανόδιος.

100 χρόνια φούρνοι, έχουν ψήσει...!

Της Γεωργίας Π. Ξάνθη

                          

       Το 2600 π.Χ., οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ανακάλυψαν τυχαία, από τη παρασκευή και τη μαγιά της μπύρας, τη χρήση της ζύμης στην παραγωγή του ψωμιού. Στην αρχαία Ελλάδα ναυτικοί και έμποροι έφεραν το αιγυπτιακό αλεύρι κι έτσι ξεκίνησε η παρασκευή και το ψήσιμο του ψωμιού. Η Αθήνα «καμάρωνε» για τον Θεάριο, τον καλύτερο αρτοποιό της. Προτιμούσαν το λευκό ψωμί και μεταξύ των πόλεων υπήρχε πολύ έντονος ανταγωνισμός για το ποια παράγει το καλύτερο ψωμί.

Η Οικογένεια της χαράς….

Πήρε θέση στον φακό του  νεαρού φωτογράφου της  γειτονιάς. Του Αλέκου η  του γνωστού μας σήμερα  Φώτο- ΑΛΕΚ , γωνία Αλεξανδρείας και Αίμωνος.

Και αφού , τελείωσε με την πόζα, έτρεξε γρήγορα , στο μικρό του εργαστήρι, στην Λένορμαν , δίπλα από τον φούρνο , της πλατείας Μεταξά, για να συγκρατήσει  τα φυσικά  χρώματα και μυρουδιές  , του  λόφου , στον  ΄Ιππειο  Κολωνό , στο καφενεδάκι του Καπράλου.

Στον ιστορικό λόφο του Ιππείου Κολωνού ,  το γέλιο βρήκε και το φυσικό άρωμα της ψυχής μαζί με τα χρώματα, τις   μυρουδιές και  το απέραντο φώς   μιας ημέρας  που το γέλιο του μπαμπά Χρήστου, βρήκε την ζεστή ανταπόκριση από τα αγαπημένα του  παιδιά.

Τελικά υπήρχαν πολλές παιδικές χαρούμενες στιγμές , τότε, το έτος 1956 όπως γράφεται και στο πίσω μέρος της φωτογραφίας.

Αυγουστιάτικο αραλίκι

Η μικρή χειρόγραφη εφημερίδα του ζωγράφου της γειτονιάς μας, Νότη Ξάνθη.

Αραλίκι απόλαυσης για  τους  φίλους   της Ακαδημίας του Πλάτωνα , για τους  φίλους  του Κολωνού .

Αραλίκι  σε άλλες ηλιόλουστες φωτεινές γειτονιές , και υπομονετική  προσμονή  της επιστροφής σας αφού όπου και να πάτε  τα χρώματα της γειτονιάς σας  έχουν ριζώσει στην  σκέψη σας.

Ευχές πολλές για απολαυστικές και ξεκούραστες  Αυγουστιάτικες ημέρες.

Επιτροπή Κατοίκων  Ακαδημίας Πλάτωνα.

Η Τριπόλεως του 2012

Φώτο: Γιώργος Τσιόρβας

 ...Και το σήμερα. Ο χρόνος δεν σταμάτησε στην γωνία Αίμωνος και Τριπόλεως. Παρακολουθώντας  την μετάλλαξη της γειτονιάς  ,  την μεγάλη αλλαγή , στο ίδιο σημείο με το χθες. Τίποτα δεν είναι το ίδιο,  παρόλα  αυτά έχει μεγάλη ιστορική μνήμη. Και  με ένα  τρυφερό   βλέμμα εστιάζεις την προσοχή σου , στα σπίτια , στις πολυκατοικίες ,  κάποιες με έντονο χρώμα , και άλλες  που θέλουν να γλυκάνουν την πρόσοψη τους με  τα καταπράσινα  από περικοκλάδες μπαλκόνια.

Ο ήλιος όμως του Κολωνού , βάζει τα δυνατά του  και λούζει τον πανέμορφο αυτόν καταπράσινο δρόμο , έναν δρόμο  ο οποίος  θα ενώνει για πάντα τον λόφο του Ιππείου Κολωνού με τον Αρχαιολογικό Χώρο της Ακαδημίας του Πλάτωνα.

Γεωργία Ξάνθη.

Στην οδό Τριπόλεως λίγα χρόνια μετά

Στην οδό Τριπόλεως , στο ίδιο ακριβώς σημείο, μερικά χρόνια αργότερα. Το σπίτι , είναι ακόμη στην θέση του. Αλλά υπάρχει κάτι νέο. Πεζοδρόμιο και άσφαλτος . Δενδράκια σε νηπιακή ηλικία κάνουν την εμφάνιση τους , δείχνοντας μας ότι κάτι αλλάζει.
Και θα αλλάξει λίγα χρόνια αργότερα , όταν , ελάχιστα μέτρα πιο κάτω , Τριπόλεως και Αίμωνος , σε εργασίες ρουτίνας , θα βρεθεί η επιγραφή ορόσημο , ΗΟΡΟΣ ΤΗΣ ΗΕΚΑΔΗΜΕΙΑΣ , η οποία χρονολογείται από το 500 π. Χ. 

Στην οδό Τριπόλεως το 1957

Στην οδό Τριπόλεως, την παλιά , Απόκριες 1957, με ένα σπίτι στην μέση, το εμπόδιο της ευθείας με τον Ίππειο Κολωνό.
Και επειδή πρέπει να πιστεύετε , μόνο ότι βλέπουν τα μάτια σας , η αγνώριστη και χωμάτινη οδός Τριπόλεως , ας μένει στην μνήμη μας , ως μέτρο σύγκρισης με το σήμερα. Για να μετράμε τις διαφορές . Στα γύρω και στα χρόνια

Η δεύτερη νεκροψία

Το προσκύνημα στο σπίτι του Σωτήρη Πέτρουλα

Κάντε τα χέρια σίδερα / και τις ψυχές ατσάλι / αητόπουλα μαύρα φτερά / να μην σας πάρει ο ύπνος...

της Ελένης Καρασαββίδου/ "Αυγή" 21.07.2012


Οι στίχοι αυτοί του Β. Γκούφα εκφράζουν την ορμητική μερίδα του λαού που βγήκε στους δρόμους σε μια από τις πυκνότερες πολιτικές εβδομάδες αυτού του τόπου, από τις 15 ώς και τις 21 Ιουλίου του 1965, σε μια μαρτυρική προσπάθεια να υπερασπίσει την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση και τη “δημοκρατία” του, δηλαδή τις επιλογές του. Η ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης και ο Ανένδοτος του Γέρου της Δημοκρατίας (όσο κι αν υπαρκτές πλευρές του αμφισβητούν ευθέως αυτόν τον χαρακτηρισμό) οδήγησε σε μια αναμφισβήτητα αήθη και κορυφαία αντιδημοκρατική πράξη των “γνωστών” αντιπάλων του: στην αποστασία.

Νέο εργοστάσιο "ΠΥΡΡΗ" (1897)

Η δολοφονία του Σωτήρη Πέτρουλα στις 15 Ιουλίου 1965

 

15 Ιούλη 1965. Σαν σήμερα, 47 χρόνια πριν. Η άρνηση του βασιλιά να υπογράψει την αποπομπή του φιλοβασιλικού Πέτρου Γαρουφαλιά από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας οδήγησε στην  παραίτηση του πρωθυπουργού Γ.  Παπανδρέου.
Λίγες ώρες μετά, ο βασιλιάς διορίζει την πρώτη κυβέρνηση των αποστατών υπό τον Γ. Αθανασιάδη-Νόβα. Από εδώ και εμπρός ξεκινά η μεγαλύτερη λαϊκή κινητοποίηση μετά τον Εμφύλιο που θα κρατήσει περίπου 70 ημέρες.
Έξι μέρες αργότερα δολοφονείται ο αριστερός φοιτητής Σωτήρης Πέτρουλας. Γεννημένος στο Οίτυλο της Μάνης ο Πέτρουλας, εμβληματική μορφή της αριστεράς και της αριστερής αμφισβήτησης της πολιτικής γραμμής της ΕΔΑ της εποχής, έχασε τη ζωή του στη διασταύρωση των οδών Σταδίου και Χρ. Λαδά κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες –πολλοί υποστηρίζουν ότι είχε στοχοποιηθεί και στραγγαλίστηκε- σε μια από τις μαχητικές λαϊκές διαδηλώσεις και έγινε τραγούδι από τον Μίκη Θεοδωράκη.

Οι ωραίοι της Πλατείας

 Μάιος του 1936, πίσω από τον "Αττικό του Μαμάη"

της Γεωργίας Ξάνθη

Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας , με γράμματα  κεφαλαία ,   η λέξη ΕΝΘΥΜΙΟΝ ΤΗΣ 24^ης  ΜΑΙΟΥ  1936 . Έγραφε και κάτι άλλο . Την λέξη  ΣΥΝΝΕΦΙΑ. Δύσκολο να καταλάβει κάποιος αν εννοούσε τον καιρό η τα γεγονότα.

Παρόλα αυτά , ο  πλανόδιος φωτογράφος , χώρισε την παρέα στα δύο. Ήθελε ο καλός καλλιτέχνης ,  να φτιάξει την εικόνα ,  για μια άλλη γενιά , για να θυμάται. Ήθελε να φαίνεται και  το καφενείο , ο « Αττικός του Μαμάη »,  στο ισόγειο του διώροφου κτηρίου Λενορμάν και Μύλων , στην  απέναντι γωνία  από τον παλιό φούρνο του Ξάνθη. Λες και ήξερε ότι , στα χρόνια που θα ακολουθούσαν και ήταν πολύ κοντά , αυτό το καφενείο θα ήταν ,  τόπος  ελευθερίας πνεύματος από την νεολαία της συνοικίας μας , που έβγαζε το άχτι της στου τοίχους . Εικόνες  ζωγράφου   ,  παρουσίαζαν τα χρώματα που έκρυβαν στην καρδιά τους  , εκείνοι  , που πραγματικά ήθελαν  να  μείνουν ελεύθεροι.   

Επιδείξεις χαράς τον Ιούνιο του 1963

 της Γεωργίας Ξάνθη

Ημέρες χαράς και γιορτής για το 60ο Δημοτικό σχολείο, της  Γ΄ Περιφέρειας Αθηνών της γειτονιάς Ακαδημίας Πλάτωνος. Η αυλή του Σχολείου ,υπερβολικά μικρή. Έτσι , το γήπεδο της χωμάτινης αλάνας  στην οδό Κρατύλου και Μοναστηρίου εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η  κεντρική είσοδος του αρχαιολογικού χώρου , Τριπόλεως και Κρατύλου ήταν ο πλέον κατάλληλος για να δεχθεί τους πολυάριθμους θεατές ,συγγενείς και φίλους , κατοίκους , για να απολαύσουν την πανέμορφη εικόνα των μικρών  μαθητριών να χορεύουν παραδοσιακούς χορούς .

Ο αποχαιρετισμός του δασκάλου

Στην Κρατύλου -Μοναστηρίου ήταν το παλιό 60ο Δημοτικό της Ακαδημίας Πλάτωνος

της Γεωργίας Ξάνθη

Το  κάλεσμα είχε γίνει από καιρό. Και όλοι περίμεναν την ημέρα. Η οποία και έφτασε προς μεγάλη χαρά των μαθητών του 60ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, Γ΄ Περιφερείας Αθηνών, στην οδό Κρατύλου στην Ακαδημία Πλάτωνα. Ναι , στην τωρινή μικρή τρίγωνη πλατεία , Κρατύλου και Μοναστηρίου, μην απορείτε, βρισκόταν το Δημοτικό Σχολείο της γειτονιά μας.

Ήταν ημέρα χαράς , ημέρα γιορτής για όλους τους μικρούς μαθητές. Και φυσικά για τους γονείς, οι οποίοι θα καμάρωναν ακούγοντας την απαγγελία των ποιημάτων που οι καλοί δάσκαλοι με μεγάλη προσοχή είχαν επιλέξει για την σημαντική ημέρα.

Η ανάμνηση μιας φωτογραφίας

Η σχολή Ηλιάδη στην Πλατεία Κολωνού το 1932

 

της Γεωργίας Π. Ξάνθη 

Αναμνηστική φωτογραφία του Ιδιωτικού σχολείου, στην αρχή της οδού  Αλεξανδρείας,  στην πλατεία Κολωνού , της Σχολής Ηλιάδη , μετά το ζαχαροπλαστείο MERCI.Μαθητές και μαθήτριες  όλων των τάξεων , στο προαύλιο ,  για την  αναμνηστική φωτογραφία  της σχολικής χρονιάς του 1932.

Ο Ιωάννης Βαμβακούσης , της οδού Κίμωνος. Ετών 22.

του Κωνσταντίνου Μυλωνά

Πίσω από την στάση του 051 , στην εκκλησία του Αι Γιώργη , στην Πλάτωνος , λίγοι θα έχετε παρατηρήσει την χάλκινη στήλη με τα ονόματα . Ονόματα νεαρών , πολύ νεαρών , που βρήκαν τον θάνατο στα χρόνια της μαύρης Γερμανικής κατοχής.

Ρίξτε μια ματιά. Διαβάστε τα ονόματα, αποτυπώστε τις ηλικίες .

Αυτή η απλή ματιά στην στήλη των ηρώων ήταν και η αφορμή αυτού του κειμένου το οποίο και σας το  παραθέτω όπως ακριβώς το έλαβα.

 Ονομάζομαι Κωνσταντίνος Μυλωνάς και  είμαι ο εγγονός του αδερφού του Ιωάννη Βαμβακούση ( πρώτος στην λίστα ) που  εκτελέστηκε μαζί με τους υπόλοιπους συντρόφους  στις 10/2/1944 .Η Οικογένεια  δεν γνωρίζει  ακριβώς την ιστορία. Υπάρχει και μια εκδοχή ότι μεταφέρθηκαν σε κάποιο στρατόπεδο στη Γερμανία και εκτελέστηκαν εκεί.

Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη (22.05.1963)