Μια σχολική γιορτή του 1961

1961. Φωτογραφία από σχολική γιορτή στο παλιό σχολείο στην οδό Κρατύλου

Η χρονιά 1962-63 στην οδό Ναυπλίου

Ενθύμιο της χρονιάς 1962-63 από το σχολείο στην οδό Ναυπλίου.
Τη φωτογραφία μας παραχώρησε ευγενικά ο Γιάννης Κουμπάρης.

Γυμναστικές επιδείξεις δίπλα στα αρχαία το 1964

 1964: Γυμναστικές επιδείξεις στα Αρχαία πίσω από το παλιό Δημοτικό στην οδό Κρατύλου. Τη φωτογραφία παραχώρησε ευγενικά στην Επιτροπή ο Γιάννης Κουμπάρης.

"Η δυσοσμία και η μόλυνση απειλούν τον Κολωνό"

"Ριζοσπάστης" 24 Αυγούστου (δυστυχώς δεν διαθέτουμε τη χρονολογία)

"Ένα από τα οξύτερα προβλήματα που απασχολούν τους κατοίκους της περιοχής Ακαδημίας Πλάτωνος (Κολωνού)  είναι η ύπαρξη στην περιοχή αυτή του τόπου εκκένωσης  των βυτιοφόρων. Το αποχετευτικό αυτό κέντρο που λειτουργεί με πρωτόγονες εγκαταστάσεις αποτελεί μόνιμη απειλή για την υγεία των κατοίκων, πέρα από τη δυσοσμία που κάνει προβληματική τη διαβίωσή τους(...).
Η <<Επιτροπή Πρωτοβουλίας>>  "καλεί τους κατοίκους της περιοχής να συσπειρωθούν γύρω από την επιτροπή και να αγωνιστούν για την απομάκρυνση από την περιοχή μας της μόνιμης αυτής εστίας μόλυνσης".

Φεύγουν τα ΚΤΕΛ από το ...1977

To 1977 ο συνοικιακός Σύλλογος "Ακαδημία Πλάτωνος" ζητούσε από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους την απομάκρυνση των ΚΤΕΛ. Το Συμβούλιο αποφάνθηκε πως απαιτείται απόφαση του υπουργού Συγκοινωνιών, μας πληροφορούσε ο"Ριζοσπάστης" στις 10 Σεπτεμβρίου 1977. Ωστόσο είχαν περάσει 4 μήνες και δεν έγινε τίποτα.
Πέρασαν 25 χρόνια και ακόμη δεν συνέβη τίποτα!

Η "είδηση" πως χθες έκοψαν για καυσόξυλα την "ελιά του Πλάτωνα" δεν είναι αληθινή. Διότι μια απλή έρευνα στα αρχεία, σε συνδυασμό με τις φωτογραφίες που δημοσίευσαν τα μέλη της Επιτροπής Κατοίκων Ακαδημίας Πλάτωνος προέκυψε πως η "ελιά του Πλάτωνα" χτυπήθηκε και ξεριζώθηκε από λεωφορείο στις 7 Οκτωβρίου 1976, καθώς η ελληνική πολιτεία επέτρεψε να κατασκευασθεί η Λεωφόρος Αθηνών, εκεί που κάποτε εκτείνονταν οι κήποι της Ακαδημίας του Πλάτωνα.  Ένα τμήμα της "ελιάς του Πλάτωνα" φυλάσσεται σήμερα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, ενώ το δέντρο που ξερίζωσαν για καυσόξυλα, ήταν όντως "ιερό". Όπως προκύπτει από το σημερινό ρεπορτάζ του "Ριζοσπάστη" στις 8 Οκτωβρίου 1976 οι γεωπόνοι του υπουργείου Γεωργίας είχαν φυτέψει "τρία κομμάτια της διαλυμένος ελιάς του Πλάτωνα. Έκριναν πως αυτά τα τρία μέλη διατηρούσαν "ζωντανή αστική επιφάνεια" και μπορούσαν να ξαναβλαστήσουν", όπως και συνέβη. Η είδηση ανέφερε ακόμη πως ο χώρος της ελιάς "περιφράχθηκε προσωρινά  μέχρι να κατασκευαστεί σιδερένιο κιγκλίδωμα για την προστασία της". 

Όταν στα αλήθεια έκοψαν την "ελιά του Πλάτωνα"

Η "ιερή ελιά του Πλάτωνα" καταστράφηκε από λεωφορείο στις 7 Οκτωβρίου 1976. Στο ελληνικό Internet αναφέρεται σαν να συνέβη σήμερα, 17 Ιανουαρίου 2013. Το ρεπορτάζ του "Ριζοσπάστη" που αναδημοσιεύουμε δείχνει πως η ζημιά έγινε 37 χρόνια νωρίτερα. Αν ακι η ευθύνη ανήκει σε εκείνους που έκαναν λεωφόρο τον Πλάτωνα, κατέστρεψαν με πολυκατοικίες και τεράστια γυάλινα κτίρια μέρος της Ακαδημίας του και τώρα ετοιμάζονται για το τελειωτικό χτύπημα.

Ψάχνουμε τη "μνήμη της γειτονιάς"

Είναι μια εικόνα από το παρελθόν. Κορίτσια που κάνουν γυμναστικές επιδείξεις στην περιοχή μας. Ποία όμως είναι; Ποιο είναι αυτό το σημείο;  Ξεκινάμε να ψάχνουμε τη μνήμη της γειτονιάς. Στείλτε μας στο mata@pap@gmail.com τις φωτογραφίες σας από την Ακαδημία Πλάτωνος, τα Σεπόλια και τον Κολωνό. Αναζητούμε ειδικά φωτογραφίες από το παλιό 60ο δημοτικό σχολείο στην Ακαδημία Πλάτωνος για τος μαθητές που ετοιμάζουν εργασία για την ιστορία του.
Πάμε, λοιπόν να θυμηθούμε όλοι μαζί...

Οι ομορφοκκλησιές της γειτονιάς μας

(2ο μέρος)

Της Γεωργίας Ξάνθη

Eχει χρώμα η ευτυχία; Για την όμορφη νύφη που κατέβαινε τρέχοντας τα μαρμάρινα σκαλοπάτια του Αγίου Αιμιλιανού, στον Λόφο Σκουζέ, ναι, είχε. Hταν το λευκό, το χρώμα του νυφικού της, το χαμόγελο στο πρόσωπο των γονιών της, των παππούδων της, που και εκείνοι είδαν το ίδιο χρώμα της ευτυχίας τους όταν κατέβαιναν, πολλά χρόνια πριν, τα μαρμάρινα σκαλιά της ίδιας ιστορικής και πολύ παλιάς εκκλησίας στον Λόφο Σκουζέ.

Από τον Αγιο Αιμιλιανό ξεκινά το δεύτερο μέρος των εικόνων των παλιών εκκλησιών της συνοικίας μας. Βόρεια του Κολωνού είναι ο λόφος του Αγίου Αιμιλιανού. Ο αρχαίος λόφος της Ευχλόου Δήμητρας, κατά τους αρχαιολόγους, όπου υπήρχε η λατρεία της θεάς. Προ του 1840 ο λόφος δεν είχε καμιά σχέση με την τωρινή μορφή του. Ηταν μια έκταση χωραφιών χωρίς βλάστηση.

Τα ευωδιαστά Χριστούγεννα των δυνατών

της Γεωργίας Ξάνθη

Φέτος , μας αξίζει  βραβείο, μας αξίζει να συγχαρούμε τους εαυτούς μας. Για έναν  πολύ ,  μα πολύ σημαντικό λόγο. Θα είναι η μοναδική φορά, που θα δώσουμε ευχές ,πολλές ευχές από καρδιάς  , χαμογελαστές και χωρίς να συνοδεύονται από  δώρα ρουτίνας.

Τι και αν  καθόμαστε στο  τραπέζι ,μιας  οικοδέσποινας ,  ύπουλης και   αχώνευτης , που μας έβαλε με το ζόρι στο σπίτι της , εννοώ την ακοινώνητη, την  ΘΛΙΨΗ  , που είναι πολύ δύσκολο να της γυρίσουμε την πλάτη ,αλλά έχουμε τον τρόπο να την εκδικηθούμε ,να την αρρωστήσουμε, να την εξαφανίσουμε.

Ο χαμός της , ξεκινά από τις ευχές που δίνουμε ο ένας στον άλλο. Ευχές πηγαίες χαμογελαστές, αγαπημένες για τους αγαπημένους και όχι μόνο.

Ο χαμός  της  ξεκινά από το βλέμμα του ανθρώπου που δεν σκύβει το κεφάλι. Η φτώχεια δεν κρύβεται , δεν μπορεί να κρυφτεί  όπως παλιά , γιατί  αντέχει και έχει την δύναμη να την φωνάξει  χωρίς ντροπή , αφού κανείς από εμάς  δεν πρόκειται  να χάσει  την αξιοπρέπεια του.

Ο χαμός της ξεκινά από την  επιχείρηση  σωτηρίας  της γιορτής των Χριστουγέννων . (Λίγες οι  μέρες, ας είναι ,δεν πειράζει).

Θέλει μεγάλη δύναμη και  επιμονή  για να ανατρέψεις αιμοβόρα σχέδια αυτών που δεν έμαθαν να κάνουν κάτι διαφορετικό στην ζωή τους παρά μόνο να σχεδιάζουν και να ξανασχεδιάζουν  βίαιες αλλαγές στις ζωές εκείνων που τους ταΐζουν. Δηλ. των δικών μας .  Αποτρέψαμε την κλοπή των Χριστουγέννων μας από την γνωστούς  Ντόπιους και Ξένους πρώην ευρωπαίους μας φίλους. Δεν τους κάναμε το χατίρι. Δεν θα τους κάνουμε το χατίρι. Σκόρπισαν θλίψη αυτοί ; Λαμπιόνια και Χριστουγεννιάτικα δένδρα εμείς. Ανακοινώσεις για λίστες, κουρέματα ,Spread , φόρους και ξανά μανά φόροι , μειώσεις και ξανά μανά μειώσεις , δικαιολογίες για τις αποτυχημένα μέτρα και πολιτικές τους  αυτοί;  Χριστουγεννιάτικα κάλαντα εμείς.

Ένα είναι το σίγουρο είναι ότι , στην Ελλάδα του ΔΝΤ ακόμη κι οι celebrities , κάνουν κράτει ,πώς το λένε , βάζουν  φρένο στα ρεβεγιόν τους. Θα είναι λίγες οι ανταποκρίσεις από τα χιονοδρομικά κέντρα αφού οι πλέον προβεβλημένοι  είναι στον φιλόξενο χώρο του Κορυδαλλού. Και στην Αθήνα , ευτυχώς δεν χιόνισε γιατί ακόμη και ο καιρός συμπάσχει με τους αστέγους.

Γεμίστε τις μπαταρίες σας ,σε ανοικτούς χώρους , εκεί όπου μπορείτε να δείτε τον ουρανό της Αθήνας μας (το αρχαιολογικό μας πάρκο είναι ο πλέον κατάλληλος χώρος ).

Γεμίστε τις μπαταρίες σας , μαγειρεύοντας για τους αγαπημένους σας και για πολλά άλλα περήφανα στόματα.  Γεμίστε τις μπαταρίες σας, ντυμένοι  Άγιοι Βασίληδες , μοιράζοντας δώρα ,από το στέκι  της ΕΚΑΠ  για τις παιδικές αθώες ψυχές της συνοικίας μας. Είναι η κατάλληλη στιγμή για να μοσχομυρίσει το σπίτι σας , η γειτονιά σας  , από το φούρνισμα ενός ζυμωτού ψωμιού , με γλυκάνισο η με μαστίχα. Και εάν σας βρει η νέα χρονιά στο ζύμωμα , προετοιμαστείτε  για αριστουργήματα  γιατί ακόμη ισχύει αυτό που έλεγαν οι παλιοί μας σοφοί  , ότι σε βρίσκει στο έμπα  του χρόνου αυτό θα κάνεις και  όλη τη χρονιά .(Σας το βεβαιώνει μια μαγείρισσα και φουρνάρισσα ) .

Ας δώσουμε  λοιπόν  τον καλύτερο εαυτό μας, γιατί κανείς δεν θα μας κάνει να ξεχάσουμε τα Χριστούγεννα , και τις γιορτές . Και το άσχημο  και μίζερο κλίμα , ας το επιστρέψουμε εκεί που ανήκει ,  σε  όλο το κακό συναπάντημα που πιστεύει ότι μπορεί να οδηγεί τις ζωές μας.

Συμπλοκές χωροφυλάκων και χωρικών για τους φόρους (1930)

Ουρές για πετρέλαιο στη Λένορμαν το 1947

Για να μην ξεχνάμε...

1947...2012: Ουρές για το πετρέλαιο

Όταν οι μισθοί έφταναν τις 300 δρχ

¨Ριζοσπάστης" (14.11.1944). Τα μεροκάματα από 240 ως 300 δρχ, και οι μισθοί των υπαλλήλων από 4.000 ως 7.200 δρχ.

Οι Ομορφοκκλησιές μας

Ο Άγιος Νικόλαος ο χωστός. Φώτο: Γ. Τσιόρβας

της Γεωργίας Ξάνθη
από το 10ο τεύχος της εφημερίδα μας που κυκλοφορεί στη γειτονιά 

Στο ποίημα των παιδικών μας χρόνων , Εις τον βουνό ψηλά εκεί είναι εκκλησιά ερημική , θα κάνω μια μικρή αλλαγή …Εις τον Κολωνό ψηλά εκεί είναι μια άσπρη εκκλησιά μικρή.. Η Αγία Ελεούσα.
Από την Αγία Ελεούσα θα ανοίξει , το πρώτο μέρος των εικόνων των παλιών εκκλησιών της συνοικίας Κολωνού , Ακαδημίας Πλάτωνα , και Κολοκυνθούς , που αν και εξαφανισμένες , έχουν εντυπωσιακή και μεγάλη ιστορία.
Στο ΒΔ άκρο του βραχώδη και γυμνού από βλάστηση λόφου του Ιππείου Κολωνού, με τα δύο μαρμάρινα μνημεία των αρχαιολόγων Μύλλερ και Λενορμάν , περιφραγμένα , τότε, με συρματόπλεγμα από την αρχαιολογική υπηρεσία , είναι το ταπεινό εκκλησάκι της Αγίας Ελεούσας ,κάτασπρο , με χαγιάτι στην βόρεια πλευρά του, και με κελί στην δυτική πλευρά , τόπος κατοικίας του γέρου καντηλανάφτη το 1887. Στην είσοδο του ,δύο κολώνες με βυζαντινά κιονόκρανα. Ευσεβείς Καρπαθιώτες κτίστες ανοικοδόμησαν την πόρτα όπως μας πληροφορεί και η επιγραφή. ΟΙΚΟΣ ΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΙΣΟΧΟΡΙΤΙΣΑ.ΑΘΗΝΑ 1867 .ΚΑΡΠΑΘΩ.

Οι "Τσολιάδες" και οι Ναζί

Όταν "Έλληνες" αγόραζαν από τους Ναζί την περιουσία του ελληνικού λαού!

Δεν πόνεσαν το ίδιο όλοι οι Έλληνες στην Κατοχή. Κάποιοι, άγνωστο πως όχι απλώς επιβίωσαν αποκτώντας περιουσία, αλλά είχαν τη δυνατότητα να συνομιλούν με τους Ναζί Κατακτητές και να αγοράζουν τα ακίνητα που εγκατέλειπαν, τα έπιπλα και ότι άλλο είχαν κλέψει από το ελληνικό λαό την περίοδο της Κατοχής. Τις σχετικές πληροφορίες μας δίνει το δημοσίευμα της "Ελευθερίας" στις 19 Σεπτεμβρίου 1944. Ποιοι ήταν λοιπόν οι "Έλληνες" που είχαν νταραβέρι, με τους Ναζί.

Το κοριτσάκι με τον …..φιόγκο.

Ο μπαμπάς Χρήστος πήρε στην αγκαλιά του την μικρή Πόπη και κοίταξαν μαζί τον φακό του πλανόδιου. Μόνο που « το πουλάκι » αργούσε να κάνει την εμφάνισή του,  αργούσε να δώσει την στιγμιαία λάμψη του ,  επιβεβαίωση  αποτύπωσης της στιγμής  , του λαμπερού γέλιου στα φωτεινά πρόσωπα.

Για όλα έφταιγε ο φιόγκος. Έτσι είπε ο πλανόδιος.

100 χρόνια φούρνοι, έχουν ψήσει...!

Της Γεωργίας Π. Ξάνθη

                          

       Το 2600 π.Χ., οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ανακάλυψαν τυχαία, από τη παρασκευή και τη μαγιά της μπύρας, τη χρήση της ζύμης στην παραγωγή του ψωμιού. Στην αρχαία Ελλάδα ναυτικοί και έμποροι έφεραν το αιγυπτιακό αλεύρι κι έτσι ξεκίνησε η παρασκευή και το ψήσιμο του ψωμιού. Η Αθήνα «καμάρωνε» για τον Θεάριο, τον καλύτερο αρτοποιό της. Προτιμούσαν το λευκό ψωμί και μεταξύ των πόλεων υπήρχε πολύ έντονος ανταγωνισμός για το ποια παράγει το καλύτερο ψωμί.

Η Οικογένεια της χαράς….

Πήρε θέση στον φακό του  νεαρού φωτογράφου της  γειτονιάς. Του Αλέκου η  του γνωστού μας σήμερα  Φώτο- ΑΛΕΚ , γωνία Αλεξανδρείας και Αίμωνος.

Και αφού , τελείωσε με την πόζα, έτρεξε γρήγορα , στο μικρό του εργαστήρι, στην Λένορμαν , δίπλα από τον φούρνο , της πλατείας Μεταξά, για να συγκρατήσει  τα φυσικά  χρώματα και μυρουδιές  , του  λόφου , στον  ΄Ιππειο  Κολωνό , στο καφενεδάκι του Καπράλου.

Στον ιστορικό λόφο του Ιππείου Κολωνού ,  το γέλιο βρήκε και το φυσικό άρωμα της ψυχής μαζί με τα χρώματα, τις   μυρουδιές και  το απέραντο φώς   μιας ημέρας  που το γέλιο του μπαμπά Χρήστου, βρήκε την ζεστή ανταπόκριση από τα αγαπημένα του  παιδιά.

Τελικά υπήρχαν πολλές παιδικές χαρούμενες στιγμές , τότε, το έτος 1956 όπως γράφεται και στο πίσω μέρος της φωτογραφίας.

Αυγουστιάτικο αραλίκι

Η μικρή χειρόγραφη εφημερίδα του ζωγράφου της γειτονιάς μας, Νότη Ξάνθη.

Αραλίκι απόλαυσης για  τους  φίλους   της Ακαδημίας του Πλάτωνα , για τους  φίλους  του Κολωνού .

Αραλίκι  σε άλλες ηλιόλουστες φωτεινές γειτονιές , και υπομονετική  προσμονή  της επιστροφής σας αφού όπου και να πάτε  τα χρώματα της γειτονιάς σας  έχουν ριζώσει στην  σκέψη σας.

Ευχές πολλές για απολαυστικές και ξεκούραστες  Αυγουστιάτικες ημέρες.

Επιτροπή Κατοίκων  Ακαδημίας Πλάτωνα.

Η Τριπόλεως του 2012

Φώτο: Γιώργος Τσιόρβας

 ...Και το σήμερα. Ο χρόνος δεν σταμάτησε στην γωνία Αίμωνος και Τριπόλεως. Παρακολουθώντας  την μετάλλαξη της γειτονιάς  ,  την μεγάλη αλλαγή , στο ίδιο σημείο με το χθες. Τίποτα δεν είναι το ίδιο,  παρόλα  αυτά έχει μεγάλη ιστορική μνήμη. Και  με ένα  τρυφερό   βλέμμα εστιάζεις την προσοχή σου , στα σπίτια , στις πολυκατοικίες ,  κάποιες με έντονο χρώμα , και άλλες  που θέλουν να γλυκάνουν την πρόσοψη τους με  τα καταπράσινα  από περικοκλάδες μπαλκόνια.

Ο ήλιος όμως του Κολωνού , βάζει τα δυνατά του  και λούζει τον πανέμορφο αυτόν καταπράσινο δρόμο , έναν δρόμο  ο οποίος  θα ενώνει για πάντα τον λόφο του Ιππείου Κολωνού με τον Αρχαιολογικό Χώρο της Ακαδημίας του Πλάτωνα.

Γεωργία Ξάνθη.

Στην οδό Τριπόλεως λίγα χρόνια μετά

Στην οδό Τριπόλεως , στο ίδιο ακριβώς σημείο, μερικά χρόνια αργότερα. Το σπίτι , είναι ακόμη στην θέση του. Αλλά υπάρχει κάτι νέο. Πεζοδρόμιο και άσφαλτος . Δενδράκια σε νηπιακή ηλικία κάνουν την εμφάνιση τους , δείχνοντας μας ότι κάτι αλλάζει.
Και θα αλλάξει λίγα χρόνια αργότερα , όταν , ελάχιστα μέτρα πιο κάτω , Τριπόλεως και Αίμωνος , σε εργασίες ρουτίνας , θα βρεθεί η επιγραφή ορόσημο , ΗΟΡΟΣ ΤΗΣ ΗΕΚΑΔΗΜΕΙΑΣ , η οποία χρονολογείται από το 500 π. Χ. 

Στην οδό Τριπόλεως το 1957

Στην οδό Τριπόλεως, την παλιά , Απόκριες 1957, με ένα σπίτι στην μέση, το εμπόδιο της ευθείας με τον Ίππειο Κολωνό.
Και επειδή πρέπει να πιστεύετε , μόνο ότι βλέπουν τα μάτια σας , η αγνώριστη και χωμάτινη οδός Τριπόλεως , ας μένει στην μνήμη μας , ως μέτρο σύγκρισης με το σήμερα. Για να μετράμε τις διαφορές . Στα γύρω και στα χρόνια

Η δεύτερη νεκροψία

Το προσκύνημα στο σπίτι του Σωτήρη Πέτρουλα

Κάντε τα χέρια σίδερα / και τις ψυχές ατσάλι / αητόπουλα μαύρα φτερά / να μην σας πάρει ο ύπνος...

της Ελένης Καρασαββίδου/ "Αυγή" 21.07.2012


Οι στίχοι αυτοί του Β. Γκούφα εκφράζουν την ορμητική μερίδα του λαού που βγήκε στους δρόμους σε μια από τις πυκνότερες πολιτικές εβδομάδες αυτού του τόπου, από τις 15 ώς και τις 21 Ιουλίου του 1965, σε μια μαρτυρική προσπάθεια να υπερασπίσει την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση και τη “δημοκρατία” του, δηλαδή τις επιλογές του. Η ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης και ο Ανένδοτος του Γέρου της Δημοκρατίας (όσο κι αν υπαρκτές πλευρές του αμφισβητούν ευθέως αυτόν τον χαρακτηρισμό) οδήγησε σε μια αναμφισβήτητα αήθη και κορυφαία αντιδημοκρατική πράξη των “γνωστών” αντιπάλων του: στην αποστασία.

Νέο εργοστάσιο "ΠΥΡΡΗ" (1897)