Ακαδημία Πλάτωνος/ Ιστορία

Ο Δήμος Αθηναίων για το τέρμα της οδού Ναυπλίου (1947)

2012-02-20T10:07:00.001+02:00

Η Ακαδημία Πλάτωνος τα "Παραδείσια" του Βυζαντίου;

2012-02-19T10:51:00.000+02:00

1932: Ο Βενιζέλος επιστρέφει με νέα μέτρα

2012-02-17T07:27:00.000+02:00

1932: "Ναυάγησε ο σχηματισμός οικουμενικής-Χρεωκόπησε η Κεντρική Τράπεζα"

2012-02-16T09:25:00.001+02:00

1944: "Σήμερα μοιράζεται φαρίνα"

2012-02-16T07:34:00.000+02:00

Μια κυβέρνηση δεμένη το ...μακρινό 1946

2012-02-14T09:20:00.002+02:00

Το ΕΑΜ εκπληρώνει πιστά τη Συμφωνία της Βάρκιζας

2012-02-14T07:28:00.000+02:00

Η συμφωνία της Βάρκιζας το 1945

2012-02-13T09:27:00.002+02:00

Όλοι στο Σύνταγμα!

2012-02-12T07:00:00.000+02:00

Η Αθήνα γιορτάζει τη λευτεριά της

2012-02-12T06:36:00.000+02:00

Οι τελευταίες μέρες της σκλαβιάς στην Αθήνα και τον Πειραιά

2012-02-11T21:34:00.000+02:00

Οι συμμαθητές του 1936

2012-02-11T11:19:00.000+02:00

Της Γεωργίας Π. Ξάνθη

Τα δύο 17χρονα αγόρια, συμμαθητές στο 9ο Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών , στην πλατεία Κουμουνδούρου, όρισαν το μεσημέρι του Σαββάτου , να συναντηθούν για να τα πούνε από κοντά. Ο Χρήστος , είχε αγωνία μήπως οφίλος του , από την πάνω γειτονιά , δενκατέβει στην σωστή στάση. Του το είχε τονίσει εξάλλου. Στάση Βαϊμάκη, μετά την στάση της πλατείαςΜεταξά και αφού το τραμ προσπεράσει τον Άγιο Κωνσταντίνο τον παλαιό. Και ο φίλος,πράγματι κατέβηκε, από το τραμ στηνσωστή στάση.( Η τράπεζα Πειραιώς σήμερα στην Λενορμάν ) . Τα δύο αγόρια,ανηφόρισαν την Τριπόλεως , με τελικό προορισμό τον λόφο του Ιππείου Κολωνού.Κάθισαν στο καφενεδάκι του δήμου ,έχοντας την άπλετη θέα , που ξεδιπλωνόταν μπροστά τους , ως εκείπου έφθανε το νεανικό μάτι , από τονλόφο του Κολωνού έως τον Πειραιά. Οήλιος έκανε την θάλασσα να λάμπει. Τα έβλεπαν όλα, τον χωματόδρομο της οδούΤριπόλεως και την κίνηση στην οδό Λενορμάν, και έτσι αφού βολεύτηκαν στις ψάθινες καρέκλες , αποφάσισαν να παραγγείλουν δύο πορτοκαλάδες. Ο πλανόδιος φωτογράφος , εμφανίσθηκε την κατάλληλη στιγμή , για να απαθανατίσει την εποχή , γιανα πάρει η φωτογραφία ψυχή και ναδιατηρηθεί περισσότερο από ένα απλό χαρτί έως και σήμερα.

Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας με πλαγιαστά καλλιγραφικάγράμματα η ημερομηνία.

20 Ιουνίου του 1936. Και μιασημαντική σημείωση για να μην ξεχαστεί ποτέ. « Σήμερα , η Μόσχα αποχαιρετά έναν μεγάλο συγγραφέα. Τον Μαξίμ Γκόργκι.»

"Ριζοσπάστης" (1946): Γιατί ζητήσαμε λιγότερα από όσα δικαιούμαστε από την Χιτλερική Κατοχή;

2012-02-11T07:45:00.000+02:00

"Ριζοσπάστης" (1944): Μισθοί 240-300 δρχ

2012-02-10T10:43:00.002+02:00

Ο χορός στην Ακαδημία Πλάτωνος

2012-02-10T07:39:00.000+02:00

επιμέλεια Γεωργία Ξάνθη

Η δεντροφύτευση του Λόφου Κολωνού (1912)

2012-02-09T07:37:00.000+02:00

επιμέλεια: Γεωργία Ξάνθη

Ο αποκλεισμός της συνοικίας του Κολωνού το 1908

2012-02-08T11:32:00.000+02:00

επιμέλεια: Γεωργία Ξάνθη

Άστεγοι σε Κολωνό, Άγιο Τρύφωνα και Σφαγεία

2012-02-07T07:15:00.000+02:00

Η ανάρτησή μας αναπαρήχθη από το blog, www.enikos.gr . Διαβάστε το δημοσίευμα στο http://www.enikos.gr/specials/11251,Ti_egrafe_h_efhmerida_to_1930;.html

Οι καταστροφές σε Κολωνό-Βούθουλα και Σεπόλια (1930)

2012-02-06T07:13:00.000+02:00

Η Λένορμαν και η Κολοκυνθούς

2012-02-05T10:48:00.000+02:00

Η τέχνη του ψήστη

2012-01-29T13:00:00.000+02:00

Κυριακή 8 Απριλίου 1951. Στο φούρνο ο Νότης, ο Τάκης και ο Παναγιώτης

της Γεωργίας Π. Ξάνθη

Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας ,γραμμένη μόνο η ημερομηνία. Ίσως επειδή η τοποθεσίαήταν και γνωστή και καθημερινή. Κυριακή , 8 Απριλίου 1951 . Κυριακή , ημέρα χαράς και σύναξης στο οικογενειακό τραπέζι. Έτσι μόνο εξηγείται και η εικόνα της παλιάςφωτογραφίας , με τα ταψιά σε σειρά, μικρά η μεγάλα , σιδερένια η και χάλκινα , υπό το βλέμμα των τριών μαστόρων του ψησίματος ,των τριών καλλιτεχνών στην τέχνη της νοστιμιάς . ΤουΝότη , του Τάκη και του κου Παναγιώτη. Φουρναραίοι και ψήστες που συμμετέχουν στις χαρές και στις λύπες μιας οικογένειας. Οι ηλεκτρικές κουζίνεςελάχιστες και οι νοικοκυρές έπαιρναν τιςλαμαρίνες για τα γλυκά τωνΧριστουγέννων, τα μελομακάρονα, τουςκουραμπιέδες η για τα κουλουράκια ,τα πρόσφορα. Ο φούρναρης και ο ψήστης , άφηναν το δικό τους άρωμα , το άρωμα της πίστης για τοτέλειο αποτέλεσμα. Γιατί απλά στον φούρναρη της γειτονιάς σου πρέπει να έχειςεμπιστοσύνη.

Ταψιά ,φερμένα από τις νοικοκυρές , με κιμωλία καιμε πελώρια γράμματα το όνομα στο πλάι , προς αποφυγή λάθους κατά την παράδοση.Λίγα είχαν γίνει? Να πηγαίνεις αρνάκι με πατάτες και να επιστρέφεις με μελιτζάνες με πατάτες?

Η κιμωλία λοιπόν , έκανε καλή δουλειά και το κάθε ταψίεπέστρεφε εκεί από όπου είχε φύγει. Όπως καλή δουλειά έκανε και ο ψήστης έτσιώστε όλοι να ευχαριστιούνται την νοστιμιά ενός καλοψημένουφαγητού . Και με το καλοψημένο φαγητό ,απολαμβάνεις και την κουβέντα στοκυριακάτικο τραπέζι .Και πολύ πολιτική κουβέντα αφού στην εβδομάδα που θαακολουθούσε , δηλ. 15 Απριλίου του 1951, οι δημοτικές εκλογές θα έβγαζαν νέο Δήμαρχο. Κώστας Γ. Κοντζιάς , ανεξάρτητος της εθνικόφρονος παράταξης , ΑμβρόσιοςΠλυτάς , Σταμάτης Μερκούρης και Δ. Γονατάς των Αριστερών δυνάμεων.

Στην γειτονιά μας , το 6ο Δημοτικό διαμέρισμα τότε ,και με βάσει την ενορία , στιςενορίες λοιπόν του Αγ. Κωνσταντίνου του παλαιού, του Αγ.Γεωργίου της Ακαδημίας Πλάτωνα, της Κοίμησης Θεοτόκου Κολοκυνθού , και Αγ.Τρύφωνος του Κολωνού , σάρωσε η παράταξητου Κοντζιά. Η νοοτροπία μας θα σφράγιζε και το παρελθόν, θα σφραγίζει και το μέλλον μας. Από τότε , και ας έχουν περάσει 61 χρόνια.

Γεωργία Ξάνθη.

Η ιστορία των ανασκαφών στην Ακαδημία Πλάτωνος

2012-01-28T21:47:00.001+02:00

Φώτο: Βασίλης Μακρής

του Γ. Μυρρινούς

§1908: Οαρχαιολόγος κ. Καστρινιώτης έκανε την πρώτη αρχαιολογική έρευνα, για τηνανακάλυψη της Ακαδημίας Πλάτωνος στη θέση «Καθήμεια» στην έπαυλη Ε. Μπεκιάρη(πρώην Ι. Βλάχου).

§ 1928 – 1939: Ο Π. Αριστόφρων και η ΑκαδημίαΑθηνών διεξήγαγαν αρχαιολογικές έρευνεςπρώτα στη θέση Αγ. Γιώργη και στη συνέχεια στο σημερινό αρχαιολογικό πάρκο, μεσκοπό την ανακάλυψη της Ακαδημίας του Πλάτωνα.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΝΑΚΑΛΥΨΑΝ:

§Τηντοποθεσία της Ακαδημίας του Πλάτωνα

§Τηναρχαία οδό της Ακαδημίας – Δημόσιο Σήμα και την βοηθητική αυτής (Αη Γιώργης)

§Αρχαίογυμνάσιο – παλαίστρα (ρωμαϊκών χρόνων)

§Αρχαίονεκροταφείο της Ακαδημίας (μοναστηρίου – Αστρύφου – Δημοσθένους)

§Τμήμααρχαίου υδραγωγείου και λουτρά.

§Τμήματα απότον περίβολο της Ακαδημίας: την ανατολική πλευρά (Αγ. Τρύφωνας – Αίμωνος)τμηματικά , μήκος 500μ. και την νότια (Αγ. Τρύφωνας) μήκος 20μ.

§ΠροϊστορικόςΟικισμός , νότια του Αγ. Τρύφωνα.

§ΤοΔιδασκαλείο ή Γυμνάσιο ή τετράγωνο περιστύλιο, 4ος αι. π.Χ με αρχιτεκτονικάμέλη του 6ου και 5ου αι.π.Χ.

Π.ΑΡΙΣΤΟΦΡΩΝ

§Έλληναςμηχανικός από την Αίγυπτο . Χορηγός και διευθυντής της αρχαιολογικής έρευνας.

§Ανακάλυψετην Ακαδημία Πλάτωνος και ο συνοικισμός Αγ. Τρύφωνα ονομάστηκε συνοικισμός Ακ.Πλάτωνος.

§Με νόμοτου κράτους το 1937 η Ακ. Πλάτωνος ονομάστηκε αρχαιολογικός χώρος

§1938: προσκάλεσεστον αρχαιολογικό χώρο αντιπροσώπους από ελληνικά και ξένα πανεπιστημιακάιδρύματα και ακαδημίες με σκοπό να δείξει τα αρχαιολογικά ευρήματα της Ακαδημίαςτου Πλάτωνα και να ανακοινώσει ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ για μια ΚΟΙΝΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ.

Φ.ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

1955 – 1963 : Ο αρχαιολόγος Φ. Σταυρόπουλος και ηΑρχαιολογική Εταιρία Αθηνών διεξήγαγαν αρχαιολογικές ανασκαφές στην ευρύτερηπεριοχή της Ακαδημίας Πλάτωνος. Τα αποτελέσματα των αρχαιολογικών ερευνών ήταν:

§Η οικίατου Ακάδημου (2.300 π.Χ)

§Η ΙεράΟικία των Θυσιών (900 π.Χ)

§Τμήμααπό τον περίβολο της Ακαδημίας , την δυτική πλευρά μήκους 130μ).

§Τάφοιγεωμετρικών, κλασσικών, ρωμαϊκών χρόνων.

§Φρεάτιατου 4ου αι. π.Χ.

§Οικίαελληνιστικών χρόνων (οικόπεδο ΒΕΝΕΤΑ)

§ΔεξαμενέςΡωμαϊκών χρόνων (οικόπεδο Μαυρίκη)

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ

§1966: Αίμωνοςκαι Τριπόλεως: Η μοναδική ενεπίγραφηστήλη που δηλώνει την τοποθεσία της Ακαδημίας «ΟΡΟΣ ΤΕΣ ΗΕΚΑΔΕΜΕΙΑΣ» του 6ουαι. π.Χ.

§1972: ΟδόςΠύλου στον Αη Γιώργη : Τμήμα από την αρχαία οδό ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ – ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΗΜΑ καιτης βοηθητικής αυτής οδού (σκιρωτή ,αμαξωτή).

§1979: Πλάτωνος-Βασιλικών-Κρατύλου:Ο τάφος του Λυκούργου. Ο τελευταίος τάφος πριν την είσοδο της Ακαδημίας (κατάτον Παυσανία).

§1989: Πλάτωνος105-107: Τμήμα του περιβόλου της Ακαδημίας (πιθανώς η είσοδος της αρχαίαςΑκαδημίας).

§Τμήματου περιβόλου της Ακαδημίας. Βόρεια πλευρά (πρώην οικόπεδο νομαρχίας, Αίμωνοςκαι Ευκλείδου).

§Αρχαιολογικάευρήματα γεωμετρικών χρόνων (οικόπεδο REDS).

Γ. Μυρρινούς

Η ιστορία της Αρχαίας Ακαδημίας Πλάτωνος

2012-01-26T17:27:00.000+02:00

Το Γυμνάσιο. Φώτο: Βασίλης Μακρής

του Γ.Μυρρινούς

§ Η Ακαδημία Πλάτωνος είναιμια από τις περιοχές της Αττικής που πρωτοκατοικήθηκαν κατά την νεολιθική εποχή(4.500 π.X -3.000 π.Χ)

§ Η «Οικία του Ακάδημου», του πρώτου οικιστή της Ακαδημίας, ανήκειστην πρωτοελλαδική περίοδο (2.300 π.Χ).

§ Η «Ιερά οικία Θυσιών» ανήκει στην γεωμετρική εποχή( 900π.Χ) καιήταν τόπος θυσιών προς τιμή του Ακάδημου. Ανακαλύφθηκαν τάφοι γεωμετρικής περιόδουσε όλη την περιοχή.

§ Το 600 π.Χ οικοδομήθηκε το Γυμνάσιο της Ακαδημίας από τονΠεισίστρατο. Ήταν ένας δημόσιος χώρος όπου γυμνάζονταν και εκπαιδεύονταν οινέοι της πόλης. Ο περίβολος της Ακαδημίας , που κατασκευάστηκε την ίδιαεποχή, περιέβαλε το Γυμνάσιο, το Ναό της Αθηνάς με τις 12 ελιές, τους βωμούςτου Ερμή, του Ηρακλή και της Αθηνάς. Στην είσοδο του περιβόλου της Ακαδημίαςυπήρχε ο βωμός του Έρωτα και ο βωμός του Προμηθέα. Από τον βωμό του Έρωταάναβαν τους πυρσούς κατά της λαμπαδηδρομίες όπου τις διοργάνωνε ο Πολέμαρχοςκάθε χρόνο προς τιμή των νεκρών πολεμιστών. Από την είσοδο της Ακαδημίαςξεκινούσε η αρχαία οδός Ακαδημία – Δημόσιο Σήμα, πλάτους 38 μέτρων και κατέληγεστο Δίπυλο- Κεραμικός. Παράλληλα με την οδό Ακαδημία υπήρχε σε απόσταση 45μέτρων μια βοηθητική οδός «αμαξωτή» πλάτους 5 μέτρων.

§ Το 500 π.Χ ο Κίμωνας διακόσμησεκαι δεντροφύτευσε με πλατάνια και ελιέςτο άλσος. Κατασκεύασε υδραγωγείο αξιοποιώντας τον Κηφισό ποταμό.

§ Το 387 π.Χ ο Πλάτωναςαγόρασε γειτονικό κτήμα από το άλσος της Ακαδημίας και έκτισε την πλατωνικήακαδημία, το σπίτι του και τον βωμό των μουσών. Στο κτήμα υπήρχε ο τάφος και οανδριάντας του.

Το Περυστίλιο. Φώτο: Βασίλης Μακρής

§ Η πλατωνική ακαδημία ήταν τοπρώτο δωρεάν πανεπιστήμιο του κόσμου που ακτινοβολούσε σε όλο τον υπαρκτό τότεκόσμο. Γνώρισαν μεγάλη άνθηση η φιλοσοφία, οι πολιτικές επιστήμες, η γεωμετρία,τα μαθηματικά, η αστρονομία κ.λ.π.

§ Το 86 π.Χ ο ρωμαίοςστρατηγός Σύλλας υλοτόμησε τα δέντρα του άλσους κατά την πολιορκία της Αθήνας.

§ Το 529 μ.Χ ο Βυζαντινόςαυτοκράτορας Ιουστινιανός δήμευσε και έκλεισε την Ακαδημία Πλάτωνος. Ερημώθηκεκαι σκεπάστηκε με χώματα σε βάθος 2-8 μέτρων από τις προσχώσεις του Κηφισού ποταμού. Η περιοχή με ονομασία Ακαδημία του Πλάτωνα ξεχάστηκε. Το κλείσιμοτων φιλοσοφικών σχολών σηματοδότησε το τέλος του αρχαιοελληνικού πολιτισμού.

Γ. Μυρρινούς

"Ριζοσπάστης" (1944): Αρχίζει η διανομή τυριού

2012-01-26T09:12:00.001+02:00

Και το δελτίο ιματισμού στην Κατοχή

2012-01-22T11:32:00.000+02:00

Η διανομή άρτου στην Κατοχή

2012-01-22T10:32:00.002+02:00

Εικόνες από την Κατοχή (2)

2012-01-19T08:29:00.000+02:00

Εικόνες της Κατοχής (1)

2012-01-18T09:28:00.001+02:00

Κολωνός 1940-1949: Η "Μόσχα" της Αθήνας

2012-01-17T09:09:00.002+02:00

της Γεωργίας Π. Ξάνθη

Έναταξίδι στο παρελθόν , εβδομήντα χρόνια πίσω , σε ένα ταξίδι με μνήμες ,εικόνες , και πρόσωπα χωρίς να ξύνει πληγές. Ας σφραγίσουμε μέσα μας μιαεποχή , που ούτε να λησμονηθεί πρέπει ,ούτε υπό οποιεσδήποτε συνθήκεςνα επανεμφανισθεί επιτρέπεται.

Παραμονέςτης ιταλικής επιδρομής τραγούδι της μόδας ήταν η Ριρίκα . Ενθουσιασμόςαπό τις νίκες του Ελληνικού στρατού στην Αλβανία ,αλλά και τα σατυρικάτραγούδια για τον Ιταλό δικτάτορα , σατυρικό θέμα σε μουσικέςεπιθεωρήσεις, γελοιογραφίες και τραγούδια .

27Απριλίου 1941 στην Αθήνα , η είσοδος των Γερμανών στην Αθήνα. Η ύψωση τηςναζιστικής σβάστικας στην Ακρόπολη σηματοδότησε την αρχή της γερμανικήςκατοχής. Τί άνθρωποι αυτοί οι Γερμανοί. ∆εν είχαν , οικογένειες καιπαιδιά στη Γερμανία ; Τί ένιωθαν όταν εκτελούσαν τόσους αθώους πολίτες; Στις γωνιές των δρόμων οι ντενεκέδες με τα σκουπίδια δεν περιμένουν τοκάρο του ∆ήμου να τους αδειάσει , περιμένουν τους πεινασμένους ανθρώπουςπου ψάχνουν κάτι φαγώσιμο: λεμονόκουπες, φύλλα κρεμμυδιού . Η πείνα, οφόβος, οι θάνατοι αλλά και οι αγώνες μαζί με την ελπίδα για έναελεύθερο και όμορφο μέλλον. Πολλοί εντάσσονται στις τάξεις τηςΑντίστασης.

Αξέχαστοςαγωνιστής ,ο Γιώργος ο Μιχόπουλος. Ψευδώνυμο Μπόης. Λογιστής στον φούρνοτου Ξάνθη. Ο ποιητής της Στοάς Φέξη. Γραμματέας της Ε. Π.O.Ν 1945-1947 στονΚολωνό, στον Πλάτωνα, στα Σεπόλια. Πιάστηκε τον Μάρτιο του 1944 καικλείστηκε στις φυλακές Χατζηκώστα ( σημερινό κτήριο του ΙΚΑ στην Πειραιώς)ως τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου. Το ∆εκέμβρη πήρε μέρος στην επιχείρησηανατίναξης της Μ. Βρετανίας. Χώθηκε με άλλους αγωνιστές στο κεντρικόαποχετευτικό δίκτυο της Αθήνας ,στο ύψος της οδού Λένορμαν. ∆ώδεκα ώρεςμέσα στα βρώμικα νερά των οχετών, με κίνδυνο της ζωής τους μετέφερανκάτω από την Πλατεία Συντάγματος, κάτω από τη «Μεγάλη Βρετανία», έναντόνο εκρηκτικής ύλης .Εκεί βρισκόταν η έδρα του στρατιωτικού επιτελείουτων Άγγλων. Η διαταγή όμως δεν θα έρθει ποτέ. Ξαναπιάστηκε το 1947 καιπήγε εξορία στην Ικαρία.

Τονκαιρό της τρομοκρατίας, συνεργάζοντανμε τις δυνάμεις κατοχής, αλλά και με τους Άγγλους ,οι γνωστοίκουκουλοφόροι της Πλατείας Μεταξά .Ο κωδικός «Αλκαζάρ» (δείγμα τουθαυμασμού τους προς τους Φρανκικούς) Έψαχναν συνεχώς τον Μπόη. Έφυγε το 1981,ξημερώματα Καθαρής ∆ευτέρας , κηδεύτηκε στο Νεκροταφείο του Περιστερίου .Γιατούς φίλους του της πλατείας, των καφενείων του Λουκάτου, του Μαμάη (Λένορμανκαι Μύλων) ό ποιητής που έφυγε, ό Μπόης, ο λόγος του δεν χάθηκε. Οιποιητές δεν πεθαίνουν. Ο Οιδίποδας τελειώνει στο φωτεινό Κολωνό μ’ ένατρόπο που δεν είναι ο θάνατος.

ΟΚολωνός εθεωρείτο η Μόσχα της Αθήνας. Στις 28 Μαΐου 1941 ιδρύεται , σεμια σύσκεψη στον Κολωνό, Η Μάνα του Αγώνα, η Εθνική Αλληλεγγύη. Πολεμούντον κατακτητή με όσα μέσα και τρόπους διαθέτουν. Από την πρώτη ημέρατης Κατοχής έσπαγαν τις πινακίδες που είχαν βάλει οι Γερμανοί στουςδρόμους, στην περιοχή Κολωνού, Μεταξουργείου και Βοτανικού. Στην γειτονιάμας, Ευκλείδου και Βίαντος ,στο χαμηλό σπίτι με τα καλυμμένα παράθυρα , οΝότης Ξ. , ο ζωγράφος, αποτυπώνει με συνθήματα στα πανό ,την απέχθεια τουλαού για τον κατακτητή .Το επόμενο βράδυ, ο Χρήστος Ξ., φωτίζονται μεκλεμμένο ρεύμα από τις κολώνες της ∆ΕΗ, στην Λένορμαν.

ΤαΧριστούγεννα του 1944 ο Στρατηγός Σκόμπυ εξαπολύει την μεγάλη επίθεση. ΟιΆγγλοι ελέγχουν ένα μικρό κομμάτι του κέντρου , την “Σκομπία”, όπως τηναποκαλούσε ο λαός, δηλ. Ομόνοια, πλατεία Συντάγματος και Κολωνάκι. Στις 4Ιανουαρίου του 1945, ο Σκόμπυ, βομβαρδίζει τις λαϊκές συνοικίες τηςΑθήνας μέχρι τον Κηφισό. Το 4ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ έδινε μάχη απόΛένορμαν, Ευκλείδου , Αίμωνος ( χώρος στάθμευσης των τραμ) Εκεί έγινεκαι η σκληρότερη μάχη με στόχο το λαό της Αθήνας. Η συνοικία μαςδοκιμάστηκε σκληρά επειδή αντιστάθηκε στα γερμανικά στρατεύματα κατοχήςαλλά και στους γνωστούς ντόπιους συνεργάτες τους.

Όποιοςξεχνάει την ιστορία του είναι υποχρεωμένος να την ξαναζήσει. Αφιερωμένοστην γενιά αυτής της γειτονιάς που βίωσε την Γερμανική Κατοχή , και τώρα,στην δύση της ζωής τους, τους μέλλει να ξαναζήσουν το σήμερα, ίσως σε μιααπό τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας μας.

Η παλιά φωτογραφία

2012-01-10T09:32:00.002+02:00

της Γεωργίας Π. Ξάνθη

Η φωτογραφία της 5ηςΜαρτίου του 1950 , από τον πλανόδιο φωτογράφο, βγήκε επί τόπου. Και αφούαφαίρεσε το καπάκι που ήταν το διάφραγμα της μηχανής , όπως μόνο εκείνοςταχυδακτυλουργικά με το χέρι του μπορούσε , άφησε χρόνο ,ίσως όχι πολύ για νακαταγράψει την εικόνα , τον άνθρωπο. Δίπλα του, σε ένα κουβαδάκι τα απαραίτηταυγρά εμφάνισης ,μια καρέκλα ,και ένα μεγάλο χαρτόνι για φόντο.
Μόνο που στην φωτογραφία ,δεν χρειάσθηκε. Στο από χώμα πεζοδρόμιο της οδού Λενορμάν , με φόντο την πρασιάτου Κέντρου Νεότητας του Δήμου, στην πρώην πλατεία του Αγίου Κωνσταντίνου τουπαλαιού, πρώην Πλατεία Μεταξά ,και νυν Σωτήρη Πέτρουλα, απέναντι ακριβώς από τοθέατρο του Κολωνού , ο πλανόδιος , απαθανάτισε την παρουσία μιας τωρινήςαπουσίας.
Σε πρώτο πλάνο ,οι γραμμέςτου τραμ ,του 11 , Κολοκυνθούς-Ομόνοια . Εμφανέστατος και ο τίτλος τηςεφημερίδας για τους γνωστούς λόγους. Πολλά τα νέα αφού οι εκλογές ήταν κοντά, οΠλαστήρας ζητούσε να αφεθούν ελεύθεροι οι κομμουνιστές, ο Θεοτόκης πρωθυπουργόςζητούσε αναβολή των εκλογών , με συμπαραστάτη του τον Γ. Παπανδρέου,Κανελλόπουλο, Μαρκεζίνη. Αν ήθελες λοιπόν , να μάθεις νέα από τις «άλλες» τιςκακές εφημερίδες , έπρεπε να πάς σε άλλη γειτονιά, και σε άγνωστο περιπτερά.
Η διανομή των γνωστώνσημειωμάτων « περάστε από το ΙΕ παράρτημα ασφαλείας Κολωνού, στα σκαλάκια, διαυπόθεσήν σας , ήταν γνωστή ,« διότι δεν συνεμορφώθην προς τας υποδείξεις.»
Η φωτογραφία είναιπαρελθόν, η μνήμη τυπωμένη στο χαρτί και για μένα μια χάρτινη νοσταλγική αθανασία.

Το Τραμ το Τελευταίο

2012-01-08T09:20:00.001+02:00

Γράφει η Γεωργία Π. Ξάνθη

Πρωινή αναμονή του 012 , το τρόλεϊ της γραμμής Περιστέρι-Σύνταγμα, στην στάση Αρμονία της Λένορμαν. Η πραγματική ζωήείναι εδώ , στην στάση της αναμονής του τρόλεϊ η του λεωφορείου, έχοντας ένα και μοναδικό σκοπό . Να προλάβεις να φτάσεις στον προορισμό.

Σκέψεις , διασκεδάζουν τη αναμονή. Δρόμος ανοίγεται μπροστά μου, ένας δρόμος με ράγες. Ο μεγάλοςαυτός δρόμος κάποτε στέναζε από το βάρος των τραμ και των αμαξών. Είναι το1882 , όταν εμφανίζεται το πρώτο ιππήλατο τραμ στους δρόμους της Αθήνας και τοΝο 7 , με πινακίδα βυσσινί και μεγάλαγράμματα , ΚΟΛΟΚΥΝΘΟΥ.

Ξεκινά από την Ομόνοια να κατεβαίνει την Πειραιώς για να διασχίσει την οδό Κολοκυνθούς (κατόπιν Λενορμάν ) έως τοτέρμα της, το προάστιο της εξοχικής τότε, Κολοκυνθούς . Τα οχήματα ήτανχειμερινά 16 θέσεων κλειστά και θερινάανοιχτά 20 θέσεων. Η έλξη τους , γινόταν από 3 ίππους. Απόλαυση η διαδρομήμέχρι τα περιβόλια , και το τοπίο αποζημίωνε τους επιβάτες μέχρι το τέρμα τηςκαταπράσινης Κολοκυνθούς .Κατά τα δημοσιεύματα δε της εποχής , φαίνεται , πωςόταν απεργούσαν οι αμαξηλάτες , οι δρόμοι έχαναν την ομορφιά που έδινε η θέατης ορμητικότητας του αλόγου, έλειπε η νότα εκείνη που έδινε η κίνηση των αμαξών και του πλήθους που έτρεχε νααποφύγει τον κίνδυνο της σύγκρουσης. Γιατί ήταν πολλά τα ατυχήματα , όταν ο αμαξηλάτης δεν φώναζε δυνατά , έτσιώστε να ειδοποιούνται οι διαβάτες προς αποφυγή δυστυχημάτων.

Ώσπου το 1908 κυκλοφόρησαν τα πρώτα ηλεκτρικά τραμ, τα οποίακαι αντικατέστησαν σταδιακά τα ιππήλατα.

Το τραμ το 11 ,χρώματος μπεζ , το δικό μας τραμ , ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ-ΚΟΛΟΚΥΝΘΟΥ, με αφετηρία την Ιπποκράτους έως το 1959 , έφτανε στους κήπους της Κολοκυνθούς , διασχίζοντας την Πανεπιστημίου, την Πεσμαζόγλου , την Σοφοκλέους , την Αριστείδου, την Ευριπίδου , την Διπύλου, την ΠλατείαςΕλευθερίας , την οδό Λένορμαν έφτανε μεοδηγό τον Τραμβαγέρη, στο προάστιο της Κολοκυνθούς όπου ήταν και τοτέλος της διαδρομής. Μεγάλες δόξες για την γραμμή 11, Ιπποκράτους-Κολοκυνθούς.Την πρωτομαγιά , και κάθε Πρωτομαγιά , πλήθος κόσμου, από την Βάθη, τον ΆγιοΠαύλο , με κιθαρούλες και μαντολίνα ,και καλάθια με τρόφιμα , γιόρταζαν και τραγουδούσαν το πανάρχαιο « Μάιέ μου χρυσομάλλη.»

Το 1914 , στον τύπο της εποχής , καταγράφονται και τα πρώτα παράπονα.Από το ανδρικό πληθυσμό ,βέβαια , γιατο τρόπο που οι γυναίκες κατέβαιναν από τατραμ. Οι περισσότεροι παρακολουθούσαν τον τρόπο που οι αμαζόνες των Αθηνών κατέβαιναν ανάποδα από το τραμ με κίνδυνο να πιαστεί η φούστα τους. Αλλά δεν βαριέσαι κάποιος θα βρισκόταν να τις πιάσει στην αγκαλιάτου για να μην κτυπήσουν. Η ευχή τωνπερισσότερων νεαρών της εποχής. Η τιμήτης διαδρομής ήταν μια δεκάρα. Ήταν τέτοια η εντύπωση που προκάλεσαν τα νέατραμ στους Αθηναίους, ώστε πολλοί ταξίδευαν ως το τέρμα και επέστρεφαν μόνο καιμόνο για να απολαύσουν την άνεση και τα πρωτοποριακά τοποθετημένα αναπαυτικάκαθίσματα. Το 1939 τα οχήματα ανακαινίστηκαν και βάφτηκαν πράσινα. Στις 28Οκτωβρίου 1940, οι γνωστές εικόνες των υπερφορτωμένων τραμ με τους ενθουσιασμένους επίστρατους που έσπευδαννα φύγουν για το μέτωπο. Αξέχαστες,ηρωικές εικόνες. Στην κατοχή ,καταργούνται ορισμένες γραμμές ,και το τελικόξήλωμα , το 1953. Στην οδό Λένορμαν στο ύψος της πλατείας Πέτρουλα, μπορούσεκάποιος να διακρίνει τις γραμμές του τραμ μέχρι πριν μερικά χρόνια.

Η συνοικία μας όμως διέθετε καιδιαθέτει το γνωστό σε όλη την Αθήνα με το νούμερο 051 Ακαδημίας Πλάτωνος .Το τέρμα της διαδρομής, πριν το τέρμα στον Κηφισό , ήταν η χωμάτινη αλάνα στην σημερινή Πλατεία τουΠλάτωνα. Η αφετηρία του ,ήταν στην οδό Βερανζέρου, κάτω από την πλατείαΛαυρίου, από όπου και μεταφέρθηκε σε νέα αφετηρία προ του κινηματογράφου Σταρ,το 1948. Εξυπηρετούσε πάντα τους κατοίκουςτης συνοικίας μας και σήμερα όλη την Αττική και όσους κατευθύνονται στονυπεραστικό σταθμό του Κηφισού με προορισμό την υπόλοιπη Ελλάδα .

Ίσως κάτι ,που μπορεί είναι άγνωστοσε πολλούς, είναι μια άλλη λεωφορειακή γραμμή. Κολωνός – Ομόνοια. Αφετηρία ηπλατεία Δημαρχείου, στην Ομόνοια καιτέρμα στο σημείο που είναι σήμερα ηΤράπεζα Πειραιώς. Καταργήθηκε το 1968 περίπου αφού η Λένορμαν ένωνε πια και άλλες περιοχές από τις Δυτικές συνοικίεςτης Αθήνας.

Πάντα με ρομαντική διάθεση στηναναπόληση της παλιάς Αθήνας σε μια συνοικία ,σε μια γειτονιά αγαπημένη, πολλέςφορές πικραμένη, μα που όμως η ψυχή της όμωςδεν πεθαίνει.

Παλαμηδίου 10

2012-01-07T05:35:00.000+02:00

Παιδικές µνήµες από µια ηµέρα στην κατοχική Αθήνα. Την ηµέρα που κηδεύτηκε ο Κωστής Παλαµάς

του Φώτου Λαμπρινού
Το σπίτι είχε το παρατσούκλι «µπουντρούµι», γιατί καµιά φορά, τον χειµώνα, οι τοίχοι έσταζαν νερό. Η διεύθυνση ήταν Παλαµηδίου 10. Η οδός Παλαµηδίου ξεκινούσε από εκεί που τελείωναν τα «κρητικά», κάτι χαµόσπιτα στριµωγµένα σε ένα λοξό στενάκι και κολληµένα στον τοίχο της κάτω πλευράς του σιδηροδροµικού σταθµού Πελοποννήσου. Κάθετη στην Παλαµηδίου ερχόταν η Ιωαννίνων, πέρα από τα «σκαλάκια» του τρένου και από το 7ο Γυµνάσιο Θηλέων. Κάθε µεσηµέρι ή απόγευµα, όταν σχόλαγε η κοριτσοθύελλα, στέκονταν στα πεζοδρόµια, ακουµπισµένοι λίγο στον τοίχο των σπιτιών, οι «γαµπροί» – όπως τους αποκαλούσαµε εµείς η πιτσιρικαρία. Οι δρόµοι σε όλη την περιοχή έχουν ονόµατα πόλεων της Πελοποννήσου, όπως Ναυπλίου, Αστρους, Αργους, Πύλου, Μαντινείας, και ανάµεσά τους η Λένορµαν. Ο Καρλ Λενορµάν, γάλλος αρχαιολόγος που είχε λάβει µέρος σε αρχαιολογική αποστολή στην Πελοπόννησο, πέθανε στην Αθήνα και ετάφη στον Κολωνό. Ωστόσο η οδός λέγεται Λένορµαν, έτσι που οι κάτοικοι της περιοχής θεωρούν ότι πρόκειται για Βρετανό.

όλο το άρθρο στο http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=436334

Η περίφραξη στο Λόφο Κολωνού (1895)

2012-01-06T10:17:00.001+02:00

Σας περιμένουμε Σάββατο και Κυριακή στο Στέκι

2012-01-05T09:02:00.000+02:00

-Που είναι το Στέκι Αλληλεγγύης της Επιτροπής Κατοίκων τηςΑκαδημίας Πλάτωνος:

Στην οδό Τηλεφάνους 12 (κάθετη στη Λένορμαν,μπορείτε να έρθετε από την Πλάτωνος) απέναντι από το 60^ο δημοτικό σχολείο

-Πότεείναι ανοικτό:

Κάθε Σάββατο και Κυριακή 11.00-13.00.

-Πίνουμε κάτι;

Καιβέβαια. Καφέ, τσίπουρο, ρακί. Κερνάμε γλυκά και ό,τι άλλο προκύψει.

-Τι μπορούμε να βρούμε;

-Ενημέρωσηγια το χαράτσι μέσω της ΔΕΗ

-Ρούχαγυναικεία, ανδρικά και παιδικά

-τσάντεςγια γυναίκες και παιδιά

-παπούτσιαγια όλες τις ηλικίες

-παιχνίδια

-βρεφικάρούχα , αλλά και παρκοκρέβατα, παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου, καρότσιακαι καθίσματα φαγητού.

-βιβλία

-CD/ DVD

-τατεύχη της εφημερίδας μας «Ακαδημία Πλάτωνος»

-Τηνπεριοδική έκδοση του Νέου Κινήματος Αρχιτεκτόνων , με τίτλο «Οι δημόσιοι χώροιως κοινωνικό αγαθό σε κρίση»

-Παλιέςεφημερίδες (τα αφιερώματα «Επτά Ημέρες» της «Καθημερινής», «Athens Voice», “Lifo»

Ακόμη

Γιαπρώτη φορά μπορείτε να δείτε από κοντά τη συλλογή φωτογραφιών της ANIMA για τα πτηνά που«φιλοξενούνται» στο πάρκο μας

-αλλάκαι σπάνιες φωτογραφίες (φωτοτυπημένες) και εφημερίδες από τις ανασκαφές τουπαρελθόντος, όπως και τα σχεδιαγράμματα για το πως ήταν η Ακαδημία τουΠλάτωνα στο παρελθόν

-Toσχέδιο αναστολής έκδοσης των οικοδομικών αδειών στη γειτονιά μας

-Καιτο όραμά μας για την περιοχή.

Αρχαίοι τάφοι στη Λενορμάν (1899)

2012-01-05T08:47:00.003+02:00

Ο ιερός λόφος του Κολωνού απειλείται με καταστροφή (1902)

2012-01-04T10:06:00.001+02:00

Αναζητώντας την καρδιά του Λενορμάν

2012-01-02T10:19:00.001+02:00

Από το 8ο τεύχος της εφημερίδας μας που κυκλοφορεί

Του Θανάση Σκρουμπέλου*

Ολόφος του Κολωνού ήταν και είναι το κέντρο αναφοράς της γειτονιάς. Όπως και γιατον Πλάτωνα[Ακαδημία Πλάτωνος] ήταν τα αρχαία στις χωματερές , όπου μικροίπαίζαμε μπάλα και συνυπήρχαμε δίπλα στις μαρμάρινες υδρίες και τις σαρκοφάγουςχωρίς να αντιλαμβανόμαστε την βαθειά ιστορικότητα του χώρου και των ευρημάτων.Τα ζούσαμε, όμως, ήταν τμήμα της καθημερινότητας μας. Το ίδιο και στον λόφο.Ξέραμε πως στην κορυφή του, πάνω από το νταμαράκι [Σήμερα είναι θέατρο]ήταν ταμνημεία του Λενορμάν και του Μύλερ και τίποτα παραπάνω. Τα ονόματα τα διαβάζαμεπάνω στο μάρμαρο, όμως τα πως και τα γιατί δεν τα ξέραμε και δεν μαςαπασχολούσαν και ήταν σα να υπήρχαν απόπάντα εκεί, κομμάτι της γειτονιάς και του λόφου.

Στο συμβόλαιο αγοράς οικοπέδου από την γιαγιάμου στην οδό Βουθρωτού το 1907, εκατό μέτρα πριν τον λόφο η περιοχή ονομάζεταιΑγία Ελεούσα και Καθήμια .Το Καθήμια μερικοί φιλόλογοι λεν πως είναι παραφθοράτου Καδήμια, Ακαδημία. Σε έγγραφο πάλι του αγώνα λίγο πριν το 1821 η περιοχήξανααναφέρεται ως Αγια Ελεούσα. Αυτό βέβαια συνέβαινε σε όλες τις περιοχές καιτόπους που τελούσαν υπό την Οθωμανική αυτοκρατορία. Ο σουλτάνος δεν αναγνώριζεπολιτικές αρχές αλλά θρησκευτικές κι έτσι κέντρο της κάθε ρούγας ήταν η ενορίατης και έπαιρνε το όνομα από τον υπάρχοντα ναό. Το ίδιο σε παλιά συμβόλαια θαβρείτε {περιοχή Αγίου Τρύφωνος και όχι Ακαδημίας]

ΣτονΚολωνό λοιπόν ήταν και είναι ακόμη η Αγία Ελεούσσα. Θα βρω στοιχεία και γιααυτήν, για το πότε χτίστηκε και τον κτητορά της.[ψάχνω]Έτσι το ίδιο έψαξα καιγια τον Λενορμάν που μικροί παίζαμε γύρω από το μνημείο του στον λόφο,αγνοώντας όπως σας είπα πως στην μαρμάρινη υδρία ήταν τοποθετημένη η καρδιάτου.

ΟΛενορμάν ήταν εραστής αρχαιολόγος και είχε συνοδεύσει τον Σαμπολιόν στηνΑίγυπτο. Ο Σαμπολιόν είναι αυτός που ξεκλείδωσε την ιερογλυφική αιγυπτιακήγραφή, χρησιμοποιώντας την τρίγλωσση πτολεμαϊκή επιγραφή, την λεγόμενη στήλητης Ροζέτας που την είχε ανακαλύψει έναςαξιωματικός του Ναπολέοντα ο Μπουσάρ. Ο Σαμπολιόν παρέβαλε τα αλεξανδρινάελληνικά της στήλης με τα ιερογλυφικά κι έτσι ξεκλείδωσε την μέχρι τότεαδιάβαστη αιγυπτιακή ιερογλυφική γραφή .Ο Σαμπολιόν, όπως και ο Λενορμάν ήξερεάπταιστα τα αρχαία ελληνικά. Ο Λενορμάν ταξίδεψε τρείς φορές στην Ελλάδα και αυτάτα ταξίδια του τα περιγράφει στο βιβλίο του « Καλές τέχνες και ταξίδια» [Bauxartes et voyages-εκδ. αδελφοι Λεβί-Παρίσι 1861] Βιβλίο που επηρέασε τηνευρωπαϊκή τότε διανόηση που έψαχνε τις ρίζες της στο Ελληνικό-ρωμαϊκό παρελθόν.Στο βιβλίο του αυτό περιγράφει όλα τα μέρη που επισκέφθηκε στην Ελλάδα, τουςανθρώπους που γνώρισε , τις ιδέες που κεράστηκε. Είναι ένα βιβλίο ντοκουμέντογια εκείνη την εποχή. Προελαύνουν όλα τα επιφανή ονόματα και οικογένειες τηςΑθήνας. Ο θάνατός του [Νοέμβριος του1859] στο τρίτο ταξίδι συγκλόνισε τηνμικρή τότε αθηναϊκή κοινωνία. Έτσι ο δήμαρχος Γ. Σκούφος αιτήθηκε γραπτώς στο υιό Λενορμάν [Φρανσουά] πουείχε έρθει να παραλάβει την σωρό του πατέρα του για να την μεταφέρει προς ταφήστην Γαλλία, να επιτραπεί στους Αθηναίους να κρατήσουν εδώ την καρδιά του. ΟΦρανσουά Λενορμάν δέχτηκε το αίτημα του δημάρχου και η σωρός εκτέθηκε στο λαϊκόπροσκύνημα για τρείς ημέρες και μετά ο υιός Λενορμάν πήρε το σκήνωμα του πατέρατου για την Γαλία, και άφησε έδω την καρδιά του . Η καρδιά του φιλέλληναΛενορμάν θάφτηκε στον Κολωνό, δίπλα από το μνημείο του Καρλ Οττφριδ Μυλερ, πουέιχε θαφτεί εκεί το 1840.Επιφανής γερμανός αρχαιολόγος και αυτός εραστής τηςΕλλάδας και ειδικά της Ακαδημίας Πλάτωνος. Γι αυτό άλλωστε ζήτησε να θαφτείστον Κολωνό όπου πιάτο στα πόδια του λόφου τότε απλωνόταν ο χώρος της ΑκαδημίαςΠλάτωνος. Για τον ίδιο λόγο θάφτηκε στο ίδιο σημείο και η καρδια του ΣαρλΛενορμαν, ώστε ο ίσκιος του μνημείου του να φτάνει μέχρι την Ακαδημία.

Σαςπαραθέτω το γράμμα του Δημάρχου Αθηναιων Γ.Σκούφου προς τον υιόν Λενορμάν.Είναι ένα σπάνιο ντοκουμέντο, γιατί όλοι αναφέρονται σε αυτό αλλά κανείς δεν τοέχει δημοσιεύσει. Στο Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Αθηναίων που πήγα , παρόλες τιςκοπιώδεις και φιλότιμες προσπάθειες των λίγων ανθρώπων του, θέλει και μέσα καιχρήμα και εξειδίκευση για να γίνει ένα προσβάσιμο αρχείο στον ερευνητή τηςιστορίας-μνήμης της Αθήνας, δεν το βρήκα. Ο τόμος με τα πρακτικά του Δ.Σ του1859 δεν υπήρχε, ώστε να βρω εκεί μέσα την επιστολή. Τα πρακτικά των Δ.Σ τουΔήμου Αθηναίων, μόλις πρόσφατα άρχισαν να ταξινομούνται, μέχρι πριν επτά χρόνιακείτονταν στα υπόγεια του παλαιού Δημαρχείου. Την επιστολή την βρήκα στο βιβλίοτου Σαρλ Λενορμάν, όπως βρήκα και τον επικήδειο που εκφώνησε για τον νεκρό φιλέλληνα ο Ραγκαβης, καθώς καιστοιχεία για το ποιός γλύπτης έφτιαξε τομνημείο που ακόμη και σήμερα στέκεται εκεί όρθιο με την καρδια του ΣαρλΛενορμάν μέσα. Το μνημείο δεν το έφιαξεο πολύ αξιόλογος έλληνας γλύπτης Μ. Τόμπρος όπως γράφεται και διαδίδεται. ΟΜ.Τόμπρος το επισκεύασε από τις φθορές επί δημαρχίας Κοτζιά [Ούτε και αυτό το πρακτικό του Δ.Σ μπόρεσα ναβρω, οπότε εικάζεται ότι έγινε το 1936. Πάντως τα κάγκελα τοποθετηθήκαν κάπουεκεί γύρω στο 1934 από τον Κοτζιά, για να προστατευθούν τα δύο ταφικά μνημείατων φιλελλήνων αρχαιολόγων]Το μνημείο για τον Λενορμάν ήταν εργο γάλλου γλύπτης , κατά τα πρότυπα των αρχαίων ταφικώνυδρίων.

Σαςπαραθέτω φωτογραφίες των μνημείων καθώς και φωτοτυπίες από το βιβλίο , τιςσχετικές με το μνημείο .

Τοπερίεργο είναι ότι ούτε η Γαλλική Αρχαιολογική σχολή έχει στα αρχεία της κάτιαπό τον Λενορμάν[δεν ήταν μέλος της] ούτε το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιντούτοκάτι για τον Καρλ Οττφριδ Μυλερ, παρά μόνο την φωτογραφία του 1890 , όπουγίνεται τελετή προς ανάμνηση του Μύλερ πενήντα χρόνια από τον θάνατό του. Στην φωτογραφία δεν καταγράφονται ταονόματα των παρευρισκομένων, ωστόσο διακρίνεται η μνημειώδης μορφή του δημάρχουΤιμ.Φιλήμονα, εκδότη της εφημερίδας ΑΙΩΝ και οικογενειακού φίλου και τουΛενορμαν και του Μυλερ.

ΣτονΛενορμάν, αφιέρωσε και ποίημα ο ρομαντικός λυρικός ποιητής της τότε εποχής οΙούλιος Τυπάλδος, όπου και αυτός ήταν φίλοι με τον Λενορμάν. Το ποίημα είχε τοντίτλο «Εις τον θάνατον του φιλέλληνοςΚαρόλου Λενορμάν» [1860] «…Εις τες Αθήνες εθνικόν αγάπης πανηγύρι /Αντηχά ύμνουςκαι χαρές ο ξακουσμένος τόπος/ όπου θείος νους μελέτησε τα μυστικά τηςφύσης/και τάδραξε και στα φτερά του λογισμού πετώντας ανέβη/ σ’ άγνωστουςφωτοντυμένους κόσμους οθεν αιώνες δεν περνούν /νέφη δεν σκοτεινιάζουν…»

Κλείνωμε αυτούς τους στίχους όχι γιατί με εκφράζει ο λυρισμός τους αλλά γιατί είναικαι αυτοί ντοκουμέντο της τότε εποχής και μέσα από τις λέξεις ανεβαίνει ηεκτίμηση και η αγάπη που γνώρισε ο Σαρλ Λενορμάν όπου η καρδιά του είναιθαμμένη στον Λόφο του Κολωνού

Το γράμμα του δημάρχου Σκούφου(1860)

Κύριε

Η ατυχία που μόλις σας βρήκε άγγιξε τις καρδιές όλων των Ελλήνων. Τη στιγμή που εσείς θρηνείτε για τον χαμό ενός πατέρα τόσο ακριβού και σημαντικού, οι έλληνες αποχαιρετούν έναν φίλο κ αι υπερασπιστή της πατρίδας τους, τον γνώστη κι εύγλωττο ερμηνευτή του ένδοξου παρελθόντος της.

Πάνω απ’ όλα, η πόλη της Αθήνας μοιράζεται με έναν ιδιαίτερο τρόπο την βαθιά σας θλίψη, επειδή, κατά τη διαμονή του κυρίου Λένορμαν εδώ, μπόρεσε να γνωρίσει τις αρετές που τον κάνουν ξεχωριστό, και ήταν και ανάμεσα στους συμπολίτες μας όταν παρέδωσε την γενναιόδωρη ψυχή του στον Θεό.

Εκφράζοντας τα αισθήματα του δημοτικού συμβουλίου και των κατοίκων της πόλης της οποίας με έχουν χρίσει επικεφαλής, ταυτόχρονα με τον πόνο που σας μεταφέρω, θέλω να σας ζητήσω και μια πολύ μεγάλη χάρη.

Επειδή, σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία, η σωρός του πατέρα σας πρέπει να επιστραφεί στη χώρα του, επιτρέψτε η καρδιά του τουλάχιστον να παραμείνει στην Αθήνα, αυτή τη δεύτερη πατρίδα των σκέψεων και της αφοσίωσής του.

Όταν αυτή η ευγενική καρδιά ήταν γεμάτη ζωή, νικούσε σε αναμνήσεις τη δόξα της χώρας μας. Ανεχτείτε η καρδιά αυτή, παγωμένη από τον θάνατο, να αναπαυθεί μέσα στο μνημείο που θα την ανεβάσει κάτω από τα σύννεφα όπου ηχούσε κάποτε η φωνή του Πλάτωνα, δίπλα στον φίλο και αντίπαλο στον χώρο των κοινών (;) (communes) (κοινωνικών;; κοινωνιολογικών;;) σπουδών, Ότφριντ Μίλλερ.

Μια χώρα φιλική και ευγνώμων θα κρατήσει πιστά όπως ένα πολύτιμο θησαυρό τη στάχτη του φημισμένου της υπερασπιστή.

Γ. Σκούφος

Δήμαρχος Αθηνών

Αθήνα, 10/23 Νοεμβρίου 1860

Ο Θανάσης Σκρουμπέλος είναι συγγραφέας.

Οι δρόμοι στην Ακαδημία είναι χάλια (1934)

2011-12-27T09:30:00.000+02:00

Η Γερμανία βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας

2011-12-27T09:29:00.000+02:00

« Εν Αθήναις τη 17η Μαΐου 1963»

2011-11-30T10:08:00.001+02:00

Γράφει η Γεωργία Π. Ξάνθη

Νους υγιής εν σώματι υγιεί.Η φωτογραφία, στο πίσω μέρος ,με καλλιγραφικά γράμματα θα κρατά για πάντατην ανάμνηση αυτής της ημέρας. « Εν Αθήναις τη 17η Μαΐου 1963» .Η Αναμνηστική φωτογραφία,από την λήξη της προπόνησης των μαθητριών της πρώτης τάξης, του πιο γνωστούγυμνασίου της συνοικίας μας. Ζ΄ Γυμνάσιο Θηλέων Αθηνών της συνοικίας Κολωνού,Ακαδημία Πλάτωνος και Βοτανικού.

Το διώροφο κτήριοστην οδό Ιωαννίνων , νούμερο 14 τότε , νούμερο 6 σήμερα , βαμμένο με το χρώματης ώχρας και σήμερα και τότε , δεν διέθετε αυλή για την άθληση τωνμαθητριών. Τόπος υποχρεωτικής προπόνησης, η παιδική Χαρά στον Άγιο Γεώργιο, Τιμαίου καιΠύλου. Τότε διέθετε και σκάμμα για το άλμα εις μήκος. Σουηδική γυμναστική , υπό το βλέμμα κοπανατζήδων απόγυμνάσια αρρένων της περιοχής. Εξάλλου ,η φήμη του Γυμνασίου , για τιςπανέμορφες μαθήτριες του, ήταν γνωστή σεόλη την μαθητική κοινότητα της Αθήνας.

Η χρυσή εποχή τηςμπλε ποδιάς με τον άσπρο γιακά και την κορδέλα στα μαλλιά, η χρυσή εποχή της Μίνι φούστας για τακαλλίγραμμα πόδια ,χωρίς κανείς να μπορέσει να την περιορίσει παρ όλες τιςπροσπάθειες γονιών και καθηγητών.

Αξέχαστα χρόνια, γλυκές στιγμές , χρόνια νιότης , χρόνιαξενοιασιάς αλλά και ελπίδας , φυλαγμένα σε βελούδινο κουτάκι όπως τους αξίζει.

Το κρατσούτσο του ρετσινοδίαιτου

2011-11-20T10:51:00.001+02:00

από το 7ο φύλλο της εφημερίδας μας που κυκλοφορεί

Ιστορίες για τις ιστορικές ταβέρνες της γειτονιάς: "Φανερή Κάνουλα", "Μπιραρία του Μαυρομάτη", "Σκαλούμπακας", Κοτταρού", "Μανώλιας", "Ο Αττικός"

έργο του Νότη Ξάνθη

Tης Γεωργίας Π. Ξάνθη

έργο του Νότη Ξάνθη

Δύο θηλυκά υμνήθηκαν τόσοπολύ στην Αθήνα: Η γυναίκα και η ρετσίνα. Λέει το τραγούδι: «Ο έρωτας και τοκρασί το ίδιο κάνουνε μεθύσι». Το κρασί, η ρετσίνα, η ξανθιά νύφη της Αττικής,υμνήθηκε από αξέχαστους μουσικοσυνθέτες και ποιητές και ηθοποιούς.

Ο Ορέστης Μακρής, οωραιότερος μεθύστακας του ελληνικούκινηματογράφου, με ασταθή βηματισμό, φτάνει στο στέκι που θα τον φιλοξενήσειγια αρκετές ώρες, αφού, αν και ζαλισμένος, θέλει να γευτεί την «άριστη ποιότητατου οίνου».

Η ζέστη στην καρδιά τηςθύμησης των οινομαγειρείων, των κρασοπουλειών,της μπακαλοταβέρνας, μας οδηγεί σε μιαν άλληεποχή, αυθεντική και μερακλίδικη. Ηταν πολύ φτωχά ταχρόνια τότε, φτωχή και η γειτονιά της ταβέρνας, ακόμη πιο φτωχός και ο μεζές.

Στη γειτονιά μας ταταβερνάκια ήταν συγχρόνως και μπακάλικα. Δίπλα από τα τσουβάλια με τα όσπρια,κάποια σιδερένια τραπεζάκια με ψάθινες καρέκλες για να καθίσει κάποιος να πιει το κρασάκι του με τον απαραίτητο μεζέ. Ελιά, σαρδέλαπάνω σε αμπελόφυλλο, λακέρδα σε λαδόκολλα ή και κάτι της ώρας, από τη γυναίκα του ταβερνιάρη. Μπορεί τα οινομαγειρεία να ήταν λίγα, αλλάπροσέφεραν τα καλύτερα. Ξεκινώντας από το περιβάλλον, ζεστό και οικείο, καικαταλήγοντας στο καλό χύμα κρασί από τα Μεσόγεια. Λευκό η κόκκινο, σκέτο γιατους μερακλήδες ή με μια ντομάτα στα τέσσερα, έτσι «για να μη σε κόψει το στομάχι». Οι περισσότερες διέθεταν καιυπόγειο ή υπόγα. Τα υπόγεια κουτούκια, γεμάτα βαρέλια, πάντααριθμημένα, με τη μυρωδιά του οξειδωμένου κρασιού, μέσα στην τσίκνα και τηνκάπνα, χωρίς όμως να ενοχλεί κανένα. Στέκι για τους ρετσινοπότες της ΠαλιάςΑθήνας, με έναν διάκοσμο με λαϊκές τοιχογραφίες και θέματα από την ελληνικήμυθολογία, που απέδιδαν και την μεγάλη ιστορική αξία ενός δώρου ευλογημένου, τουοίνου, που εύφραινε τις καρδιές των ανθρώπων.

Στη γειτονιά μας υπήρχε καιμια ονομαστή μπιραρία. Η γνωστή από το όνομα τουιδιοκτήτη της, Μπιραρία του Μαυρομάτη, στη γωνία Λ. Κωνσταντινουπόλεως και Ιεράς Οδού. Μεγάλη αίθουσα, με κήπο, μεφοίνικες, δάφνες, γιασεμιά και αγιοκλήματα, σέρβιρε μεζέδες ορεκτικότατους, συνοδευόμενους πάντα με μαύρη μπίρα της εταιρίας Κλωναρίδη, σε χοντρό, ψηλόποτήρι. Η εταιρία Κλωναρίδη δεν υπάρχει σήμερα, αλλά ούτε και η μπιραρία.

Η Φανερή Κάνουλα, Διστόμου και Αλεξανδρείας, του Σπαταναίου ΓιώργουΦράγκου, με γεύσεις σπιτικές, μαγειρευτά φαγητά αρίστης ποιότητας, αφού τηνκουζίνα επέβλεπε η γυναίκα του, η Κούλα. Εξάλλου το κρασί δεν το πίνεις μια κιέξω σαν πρωτάρης, αλλά σιγά σιγά, για να γευτείς και το εντελώς ξεχωριστό άρωματου πεύκου που ξενίζει τους άμαθους. Σήμερα η Φανερή Κάνουλα είναι κλειστή καιοι πόρτες σφραγισμένες.

Στην οδό Αλεξανδρείας και Αστρους, ο Αττικός, με αυλή και κληματαριά.Χρόνια πολλά ιδανικό καλοκαιρινό στέκι για τους ντόπιους Κολωνιώτες που εκτιμούσαντις χορταστικές, και κυρίως σε φτηνές τιμές,μερίδες. Σήμερα, στην ίδια θέση, κομμωτήριο εξαώροφης πολυκατοικίας.

έργο του Π. Ξάνθη

Η Κοτταρού, στην οδό Αγίας Σοφίας, υπόγειο κουτούκι. Πάντα ταυπόγεια απέπνεαν μια μαγεία. Μάλλον ένα τέτοιο κουτούκι πρέπει να ενέπνευσε και τον Κώστα Βάρναλη για να γράψει τοκαταπληκτικό στους «Μοιραίους»: Μες στην υπόγεια την ταβέρνα, μες σε καπνούς και σεβρισιές, απάνω στρίγκλιζε η λατέρνα, όλη η παρέα πίναμε εψές. Στην Κοτταρού το περιβάλλον ήταν ζεστό και οικείο και η σπεσιαλιτέ έφτανε αμέσως στοτραπέζι. Μπακαλιάρος ξαρμυρισμένος, τηγανισμένος στο κουρκούτι, αφράτος, πουπαραμένει μέχρι τώρα αξέχαστη η νοστιμιά του σε μνήμες παλιών του πελατών.

Η ταβέρνα του Σκαλούμπακα,από τις πολύ παλιές ταβέρνες στον Κολωνό, γωνία Μύλων και Διστόμου. Σπεσιαλιτέτα γαρδουμπάκια. Αξέχαστες γεύσεις που εκτιμούσαν ντόπιοι και επισκέπτες άλλωνσυνοικιών.

Ο Μανωλιάς, στην οδό Ακαδημία Πλάτωνος. Και σήμερα τα ωραιότεραπαϊδάκια. Ολα μετρούν έναν αιώνα ζωής κι όμως αντέχουν καιδιατηρούν αναλλοίωτο το ύφος και τον χαρακτήρα της ταβέρνας.

Στις παλιές ταβέρνες,οινομαγειρεία της συνοικίας μας, χωρίς τους πληθωρικούς κατάλογους, αλλά με τιςαπλές γεύσεις, όπως ρεβιθάδες, φασολάδα, φάβα, ψαράκια τηγανητά και χύμαβαρελίσιο κρασί, τραγουδούσαν καντάδες, ρεμπέτικη μουσική, και θαύμαζες τουςμερακλήδες με τις ασίκικες στροφές.

Από τα κατρούτσα και ταγιοματάρια οδηγηθήκαμε στον οικοδομικό οργασμό, μαζί με την έλλειψη χώρου, καιοι παραδοσιακές ταβέρνες έγιναν τα πρώτα θύματα της ανοικοδόμησης, καθώςγκρεμίστηκαν και πολύ γρήγορα στη θέση τους υψώθηκαν πολυκατοικίες. Σήμερα, σεπείσμα των καιρών, ας προσπαθήσουμε να βρούμε την αυθεντικότητα εκείνης τηςαυθόρμητης, της αθώας και μερακλίδικης εποχής.

Ας καληνυχτίσουμε τατερατώδη σε όγκο και θόρυβο σκυλάδικα ήπολιτιστικά κέντρα, όπως τα λένε, της Ιεράς Οδού, της Κωνσταντινουπόλεως καιτης Πειραιώς, με το «καλά κρασιά» και «εις άλλα με υγεία»για τους αισιόδοξους της Αθήνας.

Οι ασθένειες στον Κολωνό (1900)

2011-11-14T10:08:00.000+02:00

Οι ασθένειες στον Κολωνό (1900)

2011-11-13T10:07:00.001+02:00

Γάλα εκ του μαστού της αγελάδος (1902)

2011-11-09T07:09:00.000+02:00

Τα θυρανοίξια του ναού του Αγ. Αντωνίου στην Κολοκυνθού(1095)

2011-11-08T07:08:00.000+02:00

"Μάσες, ξάπλες κι απεργίες" (1965)

2011-11-07T09:05:00.002+02:00

Το μπακάλικο του Κίκιζα στη γωνία Λένορμαν και Παλαμηδίου

2011-11-03T07:44:00.000+02:00

Πηγή : "Μεταξουργείο-Κολωνός: Νοσταλγία και πραγματικότητα"του Βασίλη Αγγελίδη

Το μπακάλικο του Κίκιζα ήταν γνωστόσ' όλη την Αθήνα. Βρισκόταν στη γωνία Λένορμαν και Παλαμηδίου... Ήταν το μεγαλύτερομπακάλικο της τότε Αθήνας και λειτουργούσε από το 1925. Απασχολούσε περισσότερουςαπό είκοσι υπαλλήλους, όταν τα μεγαλύτερα μπακάλικα της εποχής απασχολούσαν πέντεή έξι υπαλλήλους.

Όταν δεν μπορούσαν οι Αθηναίοινα βρουν ένα είδος σε άλλα μπακάλικα το 'βρισκαν στου Κίκιζα και πάντα φρέσκο, δεδομένουότι είχε πολλή δουλειά και τίποτα δεν έμενε στις αποθήκες για καιρό. Μία από τιςστάσεις του 11 τραμ που άρχιζε από την Κολοκυνθού και τελείωνε στο τέρμα της οδούΙπποκράτους λεγόταν στάση Κίκιζα κι αυτό διευκόλυνε τον κόσμο που ήθελε να ψωνίσειεκεί.

Το Σαββατόβραδο γινόταν πατείςμε πατώ σε εκεί μέσα, μέχρι που ερχόταν αστυφύλακας για την τάξη, αλλά ο Κίκιζαςδεν έδινε ποτέ βερεσέ. Για να ψωνίσεις εκεί έπρεπε να 'χεις τα λεφτά στο χέρι καικαθώς στην περιοχή εκείνη κατοικούσαν μεροκαματιάρηδες άνθρωποι, που πληρώνοντανκάθε Σάββατο, τις άλλες μέρες ψώνιζαν με το βιβλιαράκι στα μικρά μπακάλικα. Το κωμικόσ' αυτή την υπόθεση (αν μπορεί να λεχθεί κωμικό) ήταν, ότι το Σαββατόβραδο οι μικρό-μπακάληδες,που συνήθως δεν είχαν δουλειά, στέκονταν στην εξώπορτα του μαγαζιού τους και παρακολουθούσαντις νοικοκυρές που πήγαιναν στον Κίκιζα να ψωνίσουν και σ' όποια έπαιρνε το μάτιτους φώναζαν, «κυρά-Πηνειώ, απόψε που 'χεις λεφτά πας στον Κίκιζα, αλλά έλα τη Δευτέραμε το βιβλιαράκι, δε θα σου δώσω τίποτα βερεσέ». Οι νοικοκυρές χαμογελούσαν αλλάδεν έπιανε η απειλή και πήγαιναν να ψωνίσουν στον Κίκιζα.

Το μπακάλικο λειτούργησε μέχριτο 1972 οπότε και έκλεισε. Ήταν ο πρόδρομος των σημερινών σούπερ μάρκετ.

Λαός χωρίς μνήμη, έθνος χωρίς μέλλον

2011-10-28T12:02:00.002+03:00

Γραμμή Τραμ από την Κολοκυνθούς στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας

2011-10-24T19:54:00.000+03:00

Από το ...Χεζολίθαρο, στην Ακαδημία Πλάτωνος

2011-10-23T19:52:00.001+03:00

Ελεεινή κάτασταση στο λόφο Κολωνού

2011-10-20T07:38:00.000+03:00

Το Άστυ, αρ. φύλ. 1800, 22.11.1895: 3

ΤΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΦΥΛΛΑ δὲν ὑβρίζουσι μόνον τοὺς Ἕλληνας ὡς ἐν ἐπιγνώσει χρεωκόπους, ἀλλὰ καταγγέλλουσιν αὐτοὺς καὶ ὡς ἀγνώμονας καὶ ἀναλγήτους φύλακας τῶν τάφων μεγάλων ἀνδρῶν, οἵτινες ἐκλέϊσαν τὰ ἑλληνικὰ γράμματα. Ἰδού, λόγου χάριν, τίνα ἐξ Ἀθηνῶν γράφει Γερμανὸς καθηγητὴς πρὸς τὴν «Ἐφ. τῆς Κολωνίας»: «... Εἰς ὀλίγην ἀπόστασιν ἀπὸ τοῦ μικροῦ λόφου κεῖνται αἱ ἐπιτύμβιοι στῆλαι τοῦ Ὀδοφρέδου Μυλλέρου καὶ τοῦ Καρόλου Λενορμάν. Ἐν τῇ ἀττικῇ γῇ, ἧς τὴν ἱστορίαν ἠρεύνησαν ἀκαμάτως οἱ μεγάλοι οὗτοι ἀρχαιολόγοι, ἐν τῇ ἀττικῇ γῇ ἠθέλησαν νὰ κοιμηθῶσι τὸν αἰώνιον ὕπνον· ἀλλ’ αἱ νῦν Ἀθῆναι εἶνε φαύλη φύλαξ τῆς ξενίας τῶν νεκρῶν. Ἡ ἐλεεινὴ κατάστασις ἀμφοτέρων τῶν στηλῶν ἐμποιεῖ φρίκην εἰς τὸν πατοῦντα τὸ ἀθάνατον τοῦ Κολωνοῦ ἔδαφος. Οὐδὲν λέγομεν περὶ τῆς ἀκαθαρσίας αὐτῶν, διότι εἴμεθα εἰθισμένοι εἰς τὴν θέαν μνημείων, φερόντων τοὺς ὑπὸ τοῦ ἀγοραίου ὄχλου προσαφθέντας αὐτοῖς ρύπους· λέγομεν μόνον ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ Κολωνοῦ, δηλαδὴ οἱ συνδημόται τοῦ Σοφοκλέους , ἐξελέξαντο τοὺς στύλους τῶν μνημείων ὡς σκοπὸν τῶν περὶ τὴν λιθοβολίαν ἀσκήσεών των, ἤδη δὲ τὸ περικαλλῶς κεκοσμημένον στεφάνωμα ἀμφοτέρων τῶν μνημείων εἶνε ἄρδην κατεστραμμένον. Πρὸς τούτοις, οἱ καλοὶ κἀγαθοὶ Κολωνεῖς, ὑποπτεύσαντες ἴσως ὅτι ἐντὸς τῶν τάφων κρύπτονται θησαυροί, ἤνοιξαν εὐρεῖαν ρωγμὴν ὑπὸ τὴν στήλην τοῦ Μυλλέρου, ἐξ ἧς φαίνεται ὅλη ἡ κρηπίς. Ἂς μὴ λαλῶμεν περὶ τοῦ καθήκοντος τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως πρὸς τοὺς μεγάλους νεκρούς· ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἡ γερμανικὴ πρεσβεία καὶ τὸ γερμανικὸν Ἰνστιτοῦτον ἠδύναντο ἐπὶ τέλους νὰ λάβωσιν ὀλίγην φροντίδα περὶ τοῦ τάφου τοῦ Μυλλέρου. Τὴν βεβήλωσιν τοῦ ἰδίου τάφου δὲν αἰσθάνεται ὁ μέγας νεκρός, ἀλλ’ ὤφειλον δὴ νὰ συναισθανθῶσιν αὐτὴν οἱ Γερμανοί».

«Aσκληπιάδης Φανουύ Φαληρεύς»

2011-10-19T10:38:00.000+03:00

Ακρόπολις, αρ. φυλ. 2151, 07.05.1888: 3
Εἰς τὸν ἐν Σεπολίοις κῆπον τῶν ἀδελφῶν Κανδάρου, ἀνεκαλύφθη ἀναθηματικὴ στήλη, ἐφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ ἀκόλουθος ἐπιγραφὴ «Ἀσκληπιάδης Φανοῦ Φαληρεὺς».

Δοξολογία και γιορτή στο νεόδμητο Πορφήτη Δανιήλ(1912)

2011-10-19T07:23:00.000+03:00

Πώς δεν έλεγαν το νερό - νεράκι στην αρχαία Αθήνα

2011-10-18T08:57:00.003+03:00

Η διαχείρισή του στην αρχαιότητα γινόταν με τον πλέον ορθολογικό τρόπο

της Μαρίας Θέρμου, από το "Βήμα

Αρχαία πηγάδια που ανασκάφηκαν στο κέντρο της Αθήνας στο πλαίσιο της κατασκευής του Μετρό.

Συστήματα δεξαμενών που επικοινωνούσαν μεταξύ τους με υπόγειες σήραγγες, υδραγωγεία που μετέφεραν νερό από τα γύρω βουνά, πολύ μεγάλο αριθμό πηγαδιών, κρήνες και γενικότερα υδραυλικά έργα μάστευσης και μεταφοράς των υδάτων έχει αποκαλύψει η αρχαιολογική σκαπάνη στην πόλη της Αθήνας. Στην Αρχαϊκή και την Κλασική εποχή δεν υπήρχε ελληνική πόλη χωρίς τα στοιχειώδη: υδραγωγείο, δίκτυο διανομής και κρήνη. Ειδικοί νόμοι εξάλλου όριζαν την χρήση όλων αυτών.

«Το λεπτόγεω της Αττικής και οι ιδιαίτερα περιορισμένες βροχοπτώσεις είχαν οδηγήσει τους κατοίκους στην εξαντλητική αξιοποίηση όλων των υδάτινων πόρων, αρχικά από τοπικές πηγές και στην συνέχεια, όταν αυτές δεν επαρκούσαν, από τις πιο απομακρυσμένες», είπε η αρχαιολόγος κυρία Εφη Λυγκούρη στην ημερίδα του υπουργείου Πολιτισμού «Νερό - Περιβάλλον - Πολιτισμός». Σε μία εποχή που το νερό, παρότι στον προηγμένο κόσμο παραμένει εύκολα προσβάσιμο, θεωρείται ήδη αγαθό εν ανεπαρκεία η διαχείρισή του στην αρχαιότητα γινόταν με τον πλέον ορθολογικό τρόπο.

Τα ποτάμια της Αττικής αρχικώς, ο Κηφισός και ο Ιλισός που όμως δεν είχαν συνεχή ροή, ο χείμαρρος Ηριδανός που γινόταν ορμητικός μόνον ύστερα από δυνατές βροχοπτώσεις αλλά και πηγές όπως η Κλεψύδρα πάνω στην Ακρόπολη και η Καλλιρρόη δίπλα στον Ιλισό τροφοδοτούσαν με νερό την πόλη της Αθήνας. Τα αποθέματά τους όμως δεν επαρκούσαν, έτσι οι Αθηναίοι προχώρησαν στην συστηματική αξιοποίηση των επιφανειακών πηγών και στην υδρομάστευση των υπογείων υδάτων καθώς και στην μεταφορά τους από απομακρυσμένες πηγές που βρίσκονταν στις πλαγιές των βουνών. Από την εποχή του Σόλωνα εξάλλου κάθε σπίτι της Αθήνας είχε πηγάδι στην αυλή του, μόνον στην Αθηναϊκή Αγορά μάλιστα έχουν ανασκαφεί σήμερα 400 πηγάδια.

«Στην Σολώνεια Νομοθεσία υπήρχαν νόμοι που προέβλεπαν το βάθος της εκσκαφής και την απόσταση που έπρεπε να έχουν τα πηγάδια μεταξύ τους καθώς και τα μέτρα που έπρεπε να λαμβάνονται για την εξασφάλιση και την αποφυγή μολύνσεών του. Ειδική επιτροπή με επικεφαλής τον μοναδικό αιρετό άρχοντα που ονομαζόταν "ο των κρηνών επιμελητής" φρόντιζε εξάλλου για την αυστηρή τήρηση των νόμων», είπε η κυρία Λυγκούρη. Αργότερα η διαχείριση του ύδατος περνάει και στους Νόμους του Πλάτωνα, ο οποίος φαίνεται να έχει ως πρότυπό του τα δίκτυα για την αποχέτευση και περισυλλογή των νερών που έχουν βρεθεί στην περιοχή της Αρχαίας Αγοράς. Στην ίδια νομοθεσία όμως προβλέπεται και ο εξωραϊσμός του περιβάλλοντος μέσω του ύδατος. Οι κρήνες δηλαδή, που τροφοδοτούνται από πηγές, πρέπει να κοσμούνται με φυτά και ωραία οικοδομήματα, τα ιερά πρέπει να τροφοδοτούνται με νερά για να ποτίζονται τα ιερά άλση που τα περιβάλλουν αλλά και οι ναοί το ίδιο για να είναι όμορφοι όλες τις εποχές του έτους.

Η παρατεταμένη ξηρασία της Αττικής που άρχισε από τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. οδήγησε στην δημιουργία υπόγειων δεξαμενών που επικοινωνούσαν μεταξύ τους με αγωγό. Οι δεξαμενές παρείχαν νερό για πλύσιμο αλλά και το πόσιμο, που η άντλησή του γινόταν από ξεχωριστό πηγάδι. «Πολύπλοκα και πολυδαίδαλα τέτοια συστήματα έχουν ανασκαφεί στην Αθήνα αποδεικνύοντας την σημαντική τεχνογνωσία σε υδραυλικά έργα των Αθηναίων ήδη από τον 6ο πΧ. αιώνα», όπως είπε η αρχαιολόγος. Ένα τέτοιο έργο έχει ανασκαφεί στην ανατολική πλαγιά του Αγοραίου Κολωνού, όπου βρίσκεται ο ναός του Ηφαίστου ενώ ένα ακόμη βρέθηκε από τον Ντέρπφελντ το 1892-1898 στη βόρεια πλαγιά του Αρείου Πάγου.

Η κατασκευή των μεγάλων υδραγωγείων υπήρξε ωστόσο έργο τυράννων: Το Ευπαλίνειο όρυγμα ήταν έργο του Πολυκράτη της Σάμου, το υδραγωγείο της Νάξου ήταν έργο πιθανώς του Λύγδαμι, επίσης υπήρχε η κρήνη του Θεαγένη στα Μέγαρα ενώ η Εννεάκρουνος με το αντίστοιχο υδραγωγείο στην Αθήνα δημιουργήθηκε από τους Πεισιστρατίδες. Τμήμα του Πεισιστράτειου υδραγωγείου μάλιστα αποκαλύφθηκε 1995 στην ανασκαφή για το σταθμό του μετρό «Ευαγγελισμός» στην Βασιλίσσης Σοφίας. Ο αγωγός αυτός αποτελεί τη βασική αρτηρία του υδραγωγείου που μετέφερε νερό στην Αθήνα από τις πηγές του Ιλισού στον Υμηττό, οι οποίες τοποθετούνται πάνω από το δήμο Παπάγου κοντά στον Αγιο Ιωάννη τον Θεολόγο.

Παρόμοιου τύπου ήταν ο αγωγός (530-520 π. Χ.) που τροφοδοτούσε με νερό την κρήνη της Αρχαίας Αγοράς, η οποία έχει ταυτισθεί με την Εννεάκρουνο. Την κρήνη κατασκεύασαν οι Πεισιστρατίδες για να εξωραΐσουν την πόλη και από το πλήθος των αρχαίων αναφορών αποδεικνύεται ότι αποτελούσε ένα από τα πλέον φημισμένα οικοδομήματα, που καταλάμβανε κεντρικό τμήμα της Αγοράς. Τμήμα του υδραγωγείου που κατασκεύασε εξάλλου ο Κίμων θεωρείται και ο αγωγός, που έχει ανακαλυφθεί πίσω από την Ποικίλη Στοά ενώ στην εποχή του Κίμωνα χρονολογεί η αρχαιολόγος και τους αγωγούς που βρέθηκαν στην ανασκαφή του μετρό μπροστά στη Βουλή. Στο πλαίσιο των εγγειοβελτιωκών έργων της αρχαία Αθήνας εντάσσεται όμως η αποστράγγιση της ευρύτερης περιοχής του Κεραμεικού αλλά και η διευθέτηση της κοίτης του Ηριδανού.

Ένας από τους λόγους άλλωστε που οι αρχαίοι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει τα Γυμνάσιά τους έξω και μακριά από την πόλη φαίνεται ότι ήταν η εξασφάλιση του νερού, που ήταν αναγκαίο για το λούσιμο των νέων που γυμνάζονταν σε αυτά. Έτσι το Γυμνάσιο της Ακαδημίας ιδρύθηκε κοντά στην τότε όχθη του Κηφισού, το Γυμνάσιο του Λυκείου ακριβώς δίπλα στον Ιλισό, όπως και το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους.

«Η έλλειψη του νερού στην Αττική οδήγησε τους κατοίκους της να μελετήσουν την ροή των ποταμών και τη διείσδυση της βροχής μέσα στη γη και να ανακαλύψουν που κρύβονται τα νερά ώστε να τα αντλήσουν αποκτώντας έτσι μία ξεχωριστή τεχνογνωσία. Έτσι ανέπτυξαν έναν πολύ μεγάλο υδροτεχνολογικό πολιτισμό, όπως αποδεικνύεται από τα έργα τους. Όμως παρά την αγωνιώδη τους προσπάθεια για την εξεύρεση του άριστου αγαθού κατά τον Πίνδαρο, το διέθεταν απλόχερα για τον εξωραϊσμό της πόλης τους αλλά κυρίως των δημοσίων κτιρίων και των ιερών τους, που ιδρύθηκαν μέσα σε πυκνόφυτα άλση και κοντά σε ποτάμια και πηγές», κατέληξε η κυρία Λυγκούρη.

Χορός στην Ακαδημία Πλάτωνος (1911)

2011-10-18T07:25:00.000+03:00

Για τον Κολωνό και την Ακαδημία (1912)

2011-10-17T07:10:00.000+03:00

Όταν είχαμε ακόμη τραμ(1935)

2011-10-16T10:08:00.002+03:00

Το άνοιγμα της "Λεωφόρου Κολοκυνθούς"(1912)

2011-10-16T10:07:00.000+03:00

Σφαγείο στο μνημείο του Κολωνού

2011-10-08T07:59:00.000+03:00

εφημερίδα "Εστία", αρ. φύλ. 4215, 29.10.1905: Φίλε κ. Διευθυντὰ τῆς «Ἑστίας»
Παρὰ τὸ ἱστορικὸν μνημεῖον τοῦ Κολωνοῦ, παρὰ τὴν Κολοκυνθοῦν, ὑπάρχει ἐρειπωμένη τις οἰκία, τὴν ὁποίαν ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει μεταβάλει εἰς σφαγεῖον κτηνῶν. Οὗτος κομίζων ἐν αὐτῇ πάντα τὰ ἄχρηστα ἄλογα, γαϊδούρια, κατσίκες, σκύλλους καὶ διάφορα ἄλλα ζῷα τῶν ὁποίων τὸ δέρμα χρησιμεύει εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἀφοῦ τὰ γδάρει ῥίπτει τὰς σεσηπυίας σάρκας των εἰς τὸ πρὸ τῆς οἰκίας εὑρισκόμενον ξηροπήγαδον, τὸ ὁποῖον οὕτω γίνεται ἑστία μολύσματος. Τόση δὲ εἶνε ἡ δυσοσμία ἡ ἐκ τοῦ φρέατος τούτου, ὥστε οἱ περίοικοι ἔχουν προσβληθῇ ὑπὸ παντοίων ἀσθενειῶν.
Οἱ ξένοι περιηγηταὶ, οἱ ἐπισκεπτόμενοι τὸ ἱστορικὸν τοῦτο μνημεῖον, φεύγουν προτροπάδην, φράσσοντες διὰ μανδηλίου τὴν ῥῖνά των. Δὲν εἶνε δυνατὸν οἱ ἁρμόδιοι νὰ ἐπιστήσουν τὴν προσοχήν των ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὁ δὲ οἰκεῖος ἀστυνόμος νὰ μὴ περιορίζεται μόνον εἰς ἁπλῆν ἐπίπληξιν;
Πολλοὶ κάτοικοι τῆς συνοικίας Κολωνου

Ο εξοχικός συνοικισμός της Κολοκυνθούς(1901)

2011-10-07T07:44:00.000+03:00

Οι λακούβες στη Λένορμαν(1902)

2011-10-06T07:43:00.000+03:00

Στο Προάστειο της Κολοκυνθούς (1905)

2011-10-05T09:43:00.000+03:00

Πρωτομαγιά στην Κολοκυνθνού-Πωλούνται οικόπεδα(1902)

2011-10-02T07:28:00.001+03:00

Ληστεία στην Κολοκυνθού (1907)

2011-10-01T12:26:00.000+03:00

Καταστοφή και εξαφάνιση απειλεί το Δημόσιο Σήμα(1966)

2011-10-01T12:25:00.000+03:00

Ο εξωραϊσμός της Ακαδημίας Πλάτωνος...το 1967

2011-09-21T07:55:00.000+03:00

Μια μαθήτρια το 1958 στην Ακαδημία

2011-08-30T11:48:00.002+03:00

Βγάλτε από τα άλμπουμ τις παλιές φωτογραφίες της περιοχής. Στείλτε τις στο mata.pap@gmai.com μαζί με ένα σύντομο σημείωμα για να ανασυνθέσουμε τις μνήμες του Κολωνού, των Σεπολίων και της Ακαδημίας Πλάτωνα. Ξεκινάμε από σήμερα:

Έτος 1958 . Μαθήτρια 3ης Τάξης , 60ου Δημοτικού Σχολείου, της Ακαδημίας του Πλάτωνα. Κρατύλου και Μοναστηρίου. ( Στην σημερινή μικρή τρίγωνη πλατεία. Ναι , μην απορείτε , ήταν η πρώτη θέση του 60^ου Δημοτικού Σχολείου. ) Ένα 6ταξιο δημοτικό σχολείο ,όπου οι γονείς των μαθητών, εκείνη την δύσκολη εποχή , 10 χρόνια μετά τον εμφύλιο, προσέφερε ο καθένας με τον δικό τρόπο ότι μπορούσε , για να αισθάνεται το παιδί του, ο μικρός μαθητής , ευτυχισμένος και χαρούμενος .Κάποιος γονιός έβαφε την εξωτερική όψη του σχολείου, άλλος ζωγράφιζε πίνακες για τον στολισμό των τοίχων, η φτιάχνοντας σήματα για τις ποδιές , άλλος συντηρώντας τα ξύλινα παραθυρόφυλλα προς μεγάλη ικανοποίηση των καλών καθηγητών του Διευθυντή , κου Παπαμιχαήλ , του κου Συκιώτη, της κας Αλεξάνδρας , κά.

Στο όμορφο γελαστό πρόσωπο της μαθήτριας, διακρίνεται η χαρούμενη ημέρα της , με το μάθημα αλλά και το παιχνίδι ,αφού μια προσεκτική ματιά στα παπούτσια με τον φιόγκο, παρατηρούμε πόσο υπέφεραν οι μύτες από την καθημερινή πολύωρη εξάσκηση στο καθαρά κοριτσίστικο παιχνίδι, τον κουτσό.

Στο βάθος διακρίνουμε την αλάνα ,όπου κάθε χρόνο , το σχολείο τελούσε τις Γυμναστικές του επιδείξεις, με το καφενείο του Νικολακάκου, σε πρώτο πλάνο ,καθώς επίσης και το σπίτι γωνία Τριπόλεως ,Κρατύλου και Μοναστηρίου, το τωρινό οίκημα όπου σήμερα φυλάσσονται τα αρχαιολογικά ευρήματα.

Η Παναγίτσα στην Κολοκυνθού

2011-08-28T08:31:00.000+03:00

πηγή: Νέα Εφημερίς, αρ. φύλ. 226, 14.8.1891: 5-6
[... ...]
— Ἄλλος ἱστορικὸς ναὸς διὰ τοὺς ἀθηναίους πανηγυρίζει, ὁ ἐν Κολοκυνθοῦ, τὸν ὁποῖον ἐστόλισαν μὲ μύρτους καὶ δάφνας καὶ κλάδους χλοερούς. Εἶνε κυρίως ἐξοχικὸν πανηγῦρι ἐκ τῶν ἐγγυτέρων τῆς πόλεως.
[... ...]

Το νεκροταφείου του Κολωνού

2011-08-27T10:30:00.000+03:00

εφημερίδα "Το Άστυ", αρ. φύλ. 3187, 26.09.1899: 2

Αἱ κατ’ αὐτὰς ἐνεργούμεναι δαπάναις τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρίας καὶ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐφόρου κ. Κουρουνιώτου ἀνασκαφαὶ παρὰ τὸν Ἅγιον Μελέτιον ἔφεραν εἰς φῶς ὅλον τὸ νεκροταφεῖον τοῦ ἀρχαίου Δήμου τῆς Ἀττικῆς, τοῦ Κολωνοῦ. Οἱ ἀνασκαπτόμενοι τάφοι παρέχουσιν ἀφθονίαν συνήθων κτερισμάτων. Χθὲς ὅμως ἀνευρέθησαν τὰ τεμάχια τοῦ σπανίως παρουσιαζομένου πηλίνου σκεύους, τοῦ γνωστοῦ ὑπὸ τὸ ὄνομα ἐπίνητρον ἢ ὄνος, ὅπερ αἱ γυναῖκες, ἐφαρμόζουσαι ἐπὶ τοῦ γόνατος, ἐχρησιμοποίουν πρὸς τὴν κατασκευὴν νημάτων.
Ἓν τοιοῦτον εὑρεθὲν πρὸ ἐτῶν ἐν Ἐρετρίᾳ ἠγοράσθη παρὰ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρίας ἀντὶ δεκακισχιλίων δραχμῶν. Τὸ περὶ οὗ πρόκειται ἀνήκει εἰς τὴν τάξιν τῶν μελανομόρφων, φέρει δ’ ἐπὶ τῶν πλευρῶν του πλὴν τῶν γυναικείων παραστάσεων καὶ κατάλογον τῶν Ἀμαζόνων. Ὡς γνωστόν, εἰς τὸ μέρος τοῦτο ἐτάφη καὶ ὁ μέγας τῆς ἀρχαιότητος τραγικὸς Σοφοκλῆς, δὲν εἶνε δ’ ἀπίθανον ν’ ἀνακαλυφθῇ ἐκεῖ πλησίον ὁ τάφος του.

Ο Λένορμαν

2011-08-23T09:36:00.000+03:00

πηγή: εφημερίδα "Αιών", αρ. φύλ. 1825, 13.11.1859: 1-2
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Ἀνηγγείλαμεν πρὸ μηνὸς τὴν εἰς Ἑλλάδα ἄφιξιν τῶν Λενορμάν, πατρὸς καὶ υἱοῦ· προῃσθάνθημεν τὴν συμπάθειαν, ἣν τὸ φιλελληνικὸν αὐτῶν ὄνομα ἔμελλε ν’ ἀπαντήσῃ πανταχοῦ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος· περιεγράψαμεν τὸ προσενεχθὲν εἰς τιμὴν αὐτῶν συμπόσιον ἐν τῇ Ἀκαδημίᾳ τοῦ Πλάτωνος, καὶ ηὐτυχήσαμεν ν’ ἀπομνημονεύσωμεν λόγους τινὰς ἐκ τοῦ γλυκέος ἐκείνου ῥεύματος, ὅπερ ἀπὸ τῶν χειλέων τοῦ Πατρὸς Λενορμὰν ἔῤῥευσε κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν τοῦ φιλελληνικοῦ συμποσίου· ἠλπίσαμεν ἐπὶ τέλους, ὅτι ἐμέλλομεν ν’ ἀποχαιρετήσωμεν τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱόν, καὶ εὐχηθῶμεν αὐτοῖς τὴν αἰσίαν ἐπάνοδον εἰς τὴν γενέθλιον γῆν, ἣν τόσῳ ἐτίμησαν παρ’ ἡμῖν καὶ τόσον ἀγαπητὴν κατέστησαν. Δυστυχὴς καὶ θλιβερὰ μοῖρα!
Ἀντὶ τῶν ἀσπασμῶν τοῦ ἀποχωρισμοῦ τῶν ζώντων, ἐπεφυλάσσετο ἡμῖν ἡ σκληρὰ δοκιμασία, ὅπως ἐπὶ τοῦ μετώπου τοῦ Πατρὸς Λενορμὰν ἀποθέσωμεν τὸν ἀσπασμὸν τοῦ τελευταίου ἐπὶ τῆς γῆς ἀποχωρισμοῦ· ἀντὶ τῆς ἀναγγελίας τῆς εἰς τὴν γενέθλιον χώραν ἐπανόδου, ἐπέκειτο ἡμῖν ἡ σκληρὰ δοκιμασία, ὅπως ἀναγγείλωμεν τὴν αἰωνίαν ἀποδημίαν αὐτοῦ εἰς τὴν προητοιμασμένην τοῖς δικαίοις καὶ φιλανθρώποις ἀμετάθετον καὶ αἰωνίως ἀκμάζουσαν πατρίδα, τὴν ἐν τοῖς Οὐρανοῖς· ἀντὶ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐκφράσεως τῶν αὐτῶν συμπαθειῶν καὶ τῆς εὐχῆς, ὅπως αἱ ὑπὲρ Ἑλλάδος προσπάθειαι καὶ τὰ εὐγενῆ αἰσθήματα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ ἀντηχήσωσιν εὐμενῶς ἐν τῇ Πατρίδι αὑτῶν τῇ πεφωτισμένῃ, ἐπέπρωτο ἡμῖν νὰ σημειώσωμεν τὴν ἔκφρασιν συμπαθειῶν ἐν περιστάσει θλιβερᾷ καὶ ἀπαισίᾳ, καὶ ἀντὶ νέων δεξιώσεων, νέων περιποιήσεων τοῦ πλήθους πρὸς τὸν διακεκριμένον φίλον αὐτοῦ, μνημονεύσωμεν τῆς βαθείας λύπης, τῶν θρήνων αὐτοῦ ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τοῦ καλλίστου τῶν φίλων. Ὁ Κάρολος Λενορμὰν ἐξέπνευσε τῇ ὥρᾳ ἕκτῃ καὶ ἡμισείᾳ μετὰ μεσημβρίαν τῆς προχθὲς Τρίτης (9 Νοεμβρίου) μετὰ ὀξεῖαν νόσον γαστρικοῦ πυρετοῦ, συνωδευμένου ὑπὸ ἐγκεφαλικῶν συμπτωμάτων. Τὸν πυρετὸν τοῦτον ἔλαβε κατὰ τὴν τελευταίαν εἰς τὰ Ἀργολικὰ παράλια περιοδείαν του. Ἡ ἐπιστήμη ὅλων τῶν διακεκριμένων Ἰατρῶν τῆς πρωτευούσης μάτην ἐπάλαισε κατὰ τῆς νόσου, αἱ πρὸς τὸν Θεὸν δεήσεις μιᾶς πόλεως ὁλοκλήρου ὑπὲρ τῆς ἀναῤῥώσεως αὐτοῦ διεσκεδάσθησαν πρὶν ἢ φθάσωσι μέχρι τῶν Οὐρανῶν.
Συμπτώσεις τινὲς εἰσὶν ἀληθῶς παράδοξοι καὶ προφητικαί. Πρὸ ἡμερῶν τινων, ὅτε ἐν συμποσίῳ ἐξεφώνει τὸν λόγον αὑτοῦ ὁ ἀείμνηστος φιλέλλην, οὐδεὶς παρετήρησε τὸ ἔκτακτον καὶ μοναδικόν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς συνελεύσεως ἐκείνης. Ἡ τράπεζα ἐστήθη πρὸ τοῦ τάφου ἑνὸς μεγάλου φιλέλληνος. Ὁ Λενορμὰν ὡμίλει ἐνώπιον τοῦ τάφου τοῦ Μυλλέρου. Ὅτε δὲ εἷς νομομαθής, χύνων σπονδὴν εἰς μνήμην αὐτοῦ, ἐξέφερε λόγους εὐγνωμοσύνης εἰς τὴν σκιὰν τοῦ ὑπερόχου Ἑλληνιστοῦ, ὁ Λενορμάν, ἐγειρόμενος, ἀνταπεκρίνετο ἐκ προσώπου τῆς σκιᾶς αὐτοῦ, ηὐχαρίστει τὸν ποιήσαντα τὴν σπονδήν, καὶ ἀνεμιμνήσκετο τῆς πρὸς τὸν Μύλλερον φιλίας. Ὅλοι ἐθαυμάσαμεν τότε τὴν ἔκτακτον καὶ μοναδικὴν εὐγλωττίαν τοῦ ἀνδρός, τὴν εὔροιαν τοῦ λόγου αὐτοῦ, τὴν εὐθυμίαν, ἥτις ἐπὶ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἀπέστιλβε. Καὶ ὅμως ἠγνοοῦμεν, ὅτι ἤδη, πρὸ τάφου λαλῶν, αὐτὸς ἐπὶ τὰ χείλη τοῦ ἰδίου τάφου ἵστατο. Ἀλλὰ τοιαύτη ἠθικὴ καλλονή, τοιαύτη ἁγνότης αἰσθήματος, τοιοῦτον ὕψος λόγου, καρπὸς ἐμπνεύσεως ἰσαγγέλλου, πῶς ἐδύνατο νὰ ἐξέλθῃ ἑτέρωθεν, ἢ ἐκ χειλέων ἀνθρώπου, οὗ ἐνώπιον ἠνοίγοντο ἤδη αἱ πύλαι τῆς αἰωνιότητος; Ἡ φωνὴ ἐκείνη τοῦ χαιρετισμοῦ ἔφθασε μέχρι τοῦ Μυλλέρου, αἱ δύω ψυχαὶ συνεννοήθησαν. Ὁ χαιρετισμὸς ἀνταπεδόθη ἐπὶ τοῦ τάφου· ἀλλ’ ἀνταπεδόθη πικρὸς δι’ ἡμᾶς. Αἱ σκιαὶ τῶν ἀθανάτων ἀνδρῶν τῆς Ἀκαδημίας, ὅπου ὁ ἀείμνηστος φίλος τῆς Ἑλλάδος ὡμίλησε, τοῦ Μυλλέρου ἡ φωνή, ὑπῆρξαν παρὰ τῷ Θεῷ ἰσχυρότεραι· ἐτάχθη ἐν μέσῳ αὐτῶν ἐφεξῆς, ἀπῆλθεν ἀφ’ ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς ἐστερήθημεν αὐτόν.
Δὲν ἐπιχειροῦμεν νὰ περιγράψωμεν τὴν βαθεῖαν λύπην καὶ τὴν συγκίνησιν, ἣν ὁλόκληρος ἡ πρωτεύουσα ἐμαρτύρησε καθ’ ὅλην τὴν μακρὰν δοκιμασίαν τῆς ἀσθενείας τοῦ περιφανοῦς φίλου τῆς Ἑλληνικῆς ἐλευθερίας. Οὐ μόνον τὸ ἔμφυτον αἴσθημα τῆς φιλοξενίας, ἀλλὰ καὶ αἱ ἰδιαίτεραι περιστάσεις, αἵτινες ἤγαγον τὸν θανόντα εἰς τὸν τάφον, καὶ τὰ εὐγενῆ αἰσθήματα, ὅσα καθ’ ὅλον τὸν βίον αὐτοῦ ἐμαρτύρησεν ὑπὲρ ἡμῶν, συνέδεσαν ἤδη ἡμᾶς πρὸς τοῦτον δι’ ἀῤῥήκτων καὶ ἰσχυρῶν δεσμῶν, καὶ ἐπέβαλον ἡμῖν ὅλως χωριστὰ καὶ ἐξαιρετικὰ καθήκοντα, ὡς ἐνεχάραξαν καὶ ἰδιάζοντα ὅλως αἰσθήματα ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἀπὸ ἄρχοντος μέχρι ἐσχάτου πολίτου, οἱ πάντες ἐθρήνησαν· ἡ Ἑλλὰς σύμπασα, ἡ Χριστιανικὴ Ἀνατολὴ ὁλόκληρος θέλει ἀντηχήσει τὸν θρῆνον τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἡ ἐλευθερία τῆς Ἀνατολῆς ἀπόλλυσιν ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Καρόλου Λενορμὰν ἕνα τῶν μᾶλλον εἰλικρινῶν καὶ μᾶλλον πιστῶν φίλων αὐτῆς. Μικρά τις συνόψις τοῦ βίου αὐτοῦ δύναται νὰ ἐξηγήσῃ κάλλιον τὴν ἔκτασιν τοῦ δεσπόζοντος τοὺς Ἕλληνας αἰσθήματος, καὶ δικαιώσῃ τοὺς δικαίους θρήνους αὐτῶν.
Ὁ Κάρολος Λενορμὰν ἐγεννήθη ἐν Παρισίοις τῇ 2 Ἰουνίου 1802. Ὡς καὶ ὁ Πατὴρ αὐτοῦ, ἐσπούδασε τὴν νομικήν, καὶ προσδιωρίσθη ἤδη εἰς τὸ δικανικὸν στάδιον, ὅτε περιηγούμενος τῷ 1824 τὴν Ἰταλίαν ἔλαβε κλίσιν ἰσχυρὰν πρὸς τὴν ἀρχαιολογίαν. Παραιτηθεὶς τῶν πρώτων σπουδῶν αὐτοῦ εἰς ἃς ἡ φύσις δὲν εἶχε προσδιορίσει τοῦτον, καὶ κλίνων εἰς τὰς νέας ἐμπνεύσεις αὑτοῦ, παρεδόθη ὅλως εἰς τὰς ἀρχαιολογικὰς μελέτας. Ὁ ἰσχυρὸς νοῦς αὐτοῦ καὶ ἡ εὐφυΐα του δὲν ἤργησαν, ὅπως καταστήσωσι τοῦτον διακεκριμένον καὶ ἐν τῷ νέῳ κλάδῳ, ὅνπερ ἐνεκολπώθη. Τῷ 1825 ἔτει διωρίσθη ἔφορος τῶν ὡραίων τεχνῶν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Βασιλέως Καρόλου Ι ́. τοῦ φιλέλληνος ἐκείνου ἡγεμόνος, οὗ ἡ μνήμη τόσῳ εὐγνώμων παρεδόθη ἡμῖν. Τῷ 1828 μετέβη εἰς Αἴγυπτον μετὰ τοῦ Σαμπωλιῶνος, οὗτινος ἦν καὶ μαθητής. Κατ’ εὐθεῖαν ἐξ Αἰγύπτου ἔφθασεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου διέμεινε κατὰ τὰ ἔτη 1828 καὶ 1829, μετὰ τῆς εἰς Πελοπόννησον ἀποσταλείσης ἐπιτροπῆς. Τῷ 1830, συνεπείᾳ τῆς ἐπαναστάσεως, ἐγένετο ἐπί τινα χρόνον Διευθυντὴς τῶν ὡραίων τεχνῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Γυϊζώτου, ἀκολούθως δὲ ἔφορος τῆς βιβλιοθήκης τοῦ ὁπλοστασίου. Τῷ 1832 διωρίσθη ὑπέφορος τοῦ τμήματος τῶν νομισμάτων τῆς βιβλιοθήκης, μετὰ διετίαν δέ, θανόντος τοῦ Βὰν-Πραίτ, διωρίσθη ἔφορος τῶν ἐντύπων βιβλίων. Μετὰ δύω ἔτη πάλιν διωρίσθη πρῶτος ἔφορος τοῦ Μουσείου τῶν νομισμάτων, τῷ δὲ 1836 ἐπετράπη παρὰ τοῦ Κ. Γυϊζώτου νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ εἰς τὴν ἐν Σορβώνῃ καθηγητικὴν ἔδραν. Μέχρι τοῦ 1845 ἐδίδαξεν ἐν τῇ Σορβώνῃ μαθήματα τῆς ἀρχαίας ἱστορίας, ἅτινα ἀκολούθως ἐξέδωκε, τὰ μὲν ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «Εἰσαγωγὴ εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Δυτικῆς Ἀσίας», τὰ δὲ ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἱστορικὰ ζητήματα τοῦ Ε ́ μέχρι Θ ́ αἰῶνος.» Τῷ 1845 ἠναγκάσθη νὰ καταλίπῃ τὴν καθηγητικὴν ἔδραν, συνεπείᾳ ταραχῶν γενομένων ἐν τῇ παραδόσει του. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην ἐγένετο ἀρχισυντάκτης τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ Ἀ ν τ α π ο κ ρ ι τ ο ῦ (Correspondent). Τῷ 1848, θανόντος τοῦ περιωνύμου Λετρῶνος, διωρίσθη καθηγητὴς τῆς ἀρχαιολογίας ἐν τῷ Κολλεγίῳ τῆς Γαλλίας. Ἀπέθανε δὲ ἔχων τοὺς ἑξῆς τίτλους: ἦν μέλος τοῦ Ἰνστιτούτου, ἔφορος τῶν νομισμάτων καὶ ἀρχαιολίθων τῆς αὐτοκρατορικῆς βιβλιοθήκης, καθηγητὴς τῆς ἀρχαιολογίας, πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἱστορικῶν μνημείων, ἱππότης τῆς Λεγεῶνος τῆς Τιμῆς, τοῦ Ἑλληνικοῦ Σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος καὶ τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Μεγάλου τῆς Ῥώμης. Νυμφευθεὶς τῷ 1825 τὴν ἀνεψιὰν καὶ οἱονεὶ θυγατέρα τῆς περιωνύμου Ῥεκαμιέ, ἀπέκτησεν ἐκ τῆς συζυγίας ταύτης τρεῖς θυγατέρας καὶ ἕνα υἱόν, τὸν Φραγκῖσκον Λενορμάν, εἰς οὗ τὰς ἀγκάλας ἐξέπνευσεν ἐν Ἀθήναις, καὶ ὃν συνώδευσεν εἰς τὴν κατὰ τὴν Ἑλλάδα περιήγησίν του. Σημειοῦμεν ἐν παρόδῳ, ὅτι τρίτον ἤδη κατέβη εἰς τὴν Πατρίδα ἡμῶν ὁ ἀείμνηστος φιλέλλην, διότι, ἐκτὸς τῆς πρώτης περιηγήσεώς του τοῦ 1828, ἦλθεν ἐνταῦθα καὶ τῷ 1841, ἀποστολὴν ἐντεταλμένος κατὰ τὴν Ἀνατολὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γυϊζώτου.
Ἀλλὰ τὸν βίον αὐτοῦ τὸν δημόσιον ἐλάμπρυνε καὶ ἐξύψου τὸ ὑπὲρ Ἑλλήνων καὶ τῆς ἐλευθερίας αὐτῶν αἴσθημα, ὅπερ ἀνέκαθεν ὑπῆρξεν ὁ κλῆρος πάσης εὐγενοῦς καὶ ἐξόχου διανοίας τῶν καθ’ ἡμᾶς χρόνων. Φίλος τῆς ἀληθείας, ἄκρως ἀγαθὸς Χριστιανός, πεπαιδευμένος ἀρχαιολόγος, πῶς ἐδύνατο ν’ ἀρνηθῇ τὰς ζωηρὰς συμπαθείας αὑτοῦ πρὸς τοὺς ἀπογόνους τῶν ἀνδρῶν, οἵτινες ἔθρεψαν καὶ τρέφουσιν ἔτι τὴν ἀνθρωπότητα; Ἐν πάσῃ ὥρᾳ δὲν ἔπαυεν ὑπὲρ Ἑλλήνων γράφων, λαλῶν, καὶ ἐνεργῶν παντοιοτρόπως. Τῷ 1854 δέ, ὅτε ἡ τοιαύτη καθ’ ἡμῶν ἠγέρθη καταιγίς, αἱ ὕβρεις δὲ καὶ αἱ συκοφαντίαι κατέπνιγον ἡμᾶς πάντοθεν, μία τῶν παρηγόρων φωνῶν ἐξῆλθε καὶ τῶν χειλέων αὐτοῦ πλήρης ἐκφράσεως. Ἐν τῷ Ἀνταποκριτῇ κατεχώρισεν ἄρθρον ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, ὅπερ τόσῳ πικρὸν κατὰ τῆς ἐπικρατούσης τότε πολιτικῆς ἐκρίθη, ὥστε προὐκάλεσε τὴν ἐφαρμογὴν καταδιωκτικῶν μέτρων κατὰ τῆς ἐφημερίδος ταύτης. Ὁ λόγος αὐτοῦ τέλος, ὃν ἀπήγγειλεν ἐν τῷ συμποσίῳ τῆς 25 Ὀκτωβρίου καὶ ἐν τῷ τόπῳ τῆς Ἀκαδημίας, ἐπεσφράγισεν ὅ,τι μία εὐγενὴς ψυχὴ ἐδύνατο νὰ σκεφθῇ, νὰ εἴπῃ καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ. Ὁ λόγος ἐκεῖνος ἦν καὶ ἡ σφραγὶς τῆς εὐγλωττίας αὐτοῦ, ἦν ὁ ἐπικήδειος αὐτοῦ. Τίνα λαμπροτέραν εἰκόνα τοῦ ὅλου βίου, τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐδύνατο καλλίονα νὰ παραστήσῃ, ἢ ταύτην; « Αἱ ἐντυπώσεις, εἶπε τότε, αἵτινες γεννῶνται ἐν ἐμοὶ ἐν τῷ τόπῳ, ἐν ᾧ συμποσιάζομεν, καὶ ἐν μέσῳ τῶν φίλων, πρὸς οὓς λαλῶ, συνοψίζουσι κατά τινα τρόπον σύμπαντα τὸν βίον μου. Ἡ νεότης μου διῆλθεν ἐν μέσῳ τῆς γενεᾶς ἐκείνης, τῆς τόσῳ πλουσίας εἰς μεγάλους φιλέλληνας· ἐν Αἰγύπτῳ, ἧς τόσῳ ἐξεθείαζον τότε τὸν γεννώμενον πολιτισμόν, ἐγενόμην μάρτυς τῆς τυραννίας, οὐχὶ πλέον Μουσουλμάνων πρὸς Χριστιανούς, ἀλλὰ Μουσουλμάνων πρὸς Μουσουλμάνους. Ὅτε μετέβην εἰς Πελοπόννησον, τὸ στάδιον τοῦτο τῶν ὠμοτήτων τοῦ Ἰβραχήμ, τὸ θέαμα τῆς ἡμικατεστραμμένης χώρας ταύτης, τὸ θέαμα τοῦ λαοῦ αὐτῆς, καταντήσαντος σχεδὸν εἰς ἀτονίαν, καὶ ὅμως ἐν περιστάσεσιν, οὕτω κρισίμοις, ἀναπτύσσοντος τὰς ἀρετὰς τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἐλπίδος καὶ ἀφοσιώσεως, ἀρετὰς ἰδίας αὐτῷ, ἡ ἀνάστασις τέλος τῆς Ἑλλάδος, ἥτις μοὶ ἐφανίσθη κατὰ τὰς ἁγίας ἡμέρας τοῦ Πάσχα, ὅτε ὁ λαὸς ἐν θριάμβῳ ἐξεφώνει τὸν ἐπινίκειον καὶ παρήγορον λόγον Χριστὸς ἀνέστη, πάντα ταῦτα μοὶ ἐπέβαλον τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἀφιερώσω πάσας τὰς δυνάμεις μου καὶ διαφωτίσω τὰ πνεύματα ἐπὶ τῶν παθημάτων καὶ ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἰ μὴ ἐδυνάμην ἀμέσως νὰ συντελέσω εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν αὐτοῦ.»
Ἐτήρησε τὸν λόγον αὑτοῦ ὁ εὔγλωττος ῥήτωρ. Ἀλλὰ τὸν ἐτήρησε καὶ τόσῳ ἐπιμόνως, ὥστε τὸν λύχνον τῆς ζωῆς αὑτοῦ ἔσβυσεν (sic) ἐν τῇ Ἑλλάδι, σφραγίζων διὰ τῆς τελευταίας πνοῆς αὑτοῦ τὴν πρὸς αὐτὴν ἀγάπην.
Πλὴν ἡ τελευταία λάμψις τῆς διανοίας αὐτοῦ δὲν ὑπῆρξε στεῖρα διδάγματος. Συμπληρῶν τὸ προανάκρουσμα τοῦ ἀποχαιρετισμοῦ αὑτοῦ, ἀπὸ τῆς Ἀκαδημίας ἀπήγγειλλε τὴν διαθήκην του, καὶ ἐν τῷ συμποσίῳ ἐκείνῳ ἔδωκε πρὸς τὴν ἀγαπητὴν αὐτῷ γῆν τὰς τελευταίας συμβουλάς.
«Ζητῶ, εἶπεν, ἀπὸ τῆς εὐμενείας τῶν ἀκροατῶν μου τὴν ἄδειαν, ὅπως ἐξηγήσω τὰς ἰδέας μου καὶ τὰς εὐχάς μου ἐν εἰλικρινείᾳ ἀδόλῳ καὶ ἀνυπόπτῳ, τὴν εὐχήν μου ὅπως πάντες οἱ Ἕλληνες, ἐπ’ ὀνόματι τῶν παθημάτων τοῦ παρελθόντος, τῶν δυσχερειῶν τοῦ παρόντος, τῆς Εὐρώπης, προσδοκώσης καὶ ἐπιτηρούσης παρ’ αὐτοῖς, ἐνίοτε δυσπίστως, τὴν δοκιμασίαν τῆς ἐλευθερίας, ἀγωνισθῶσιν ἵνα ἀποβάλωσιν ἀπ’ αὐτῶν τὰς ἀνωφελεῖς ἀσυμφωνίας, τὰς προσωπικὰς ἀντιθέσεις καὶ θεωρῇ ἕκαστος ἑαυτὸν κατὰ τὰς δυνάμεις του ὑπεύθυνον τῇ Πατρίδι, ὅπως ἀφιερώσῃ ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτὴν καὶ τὸν νοῦν του καὶ τὴν ἐνέργειάν του. Καὶ εἰς τὴν ἀκμὴν ταύτην τοῦ λόγου ἐλθὼν πιστεύω, ὅτι ὀφείλω νὰ παραστήσω τὴν διπλῆν εἰκόνα, ὑφ’ ἣν ἐνώπιόν μου παρίσταται ἡ Ἑλλάς. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶναι εἷς γέρων σεβάσμιος, γλυκὺς καὶ μεγαλοπρεπὴς τὴν ὄψιν, ἐπὶ τῶν γονάτων τοῦ ὁποίου ἀνετράφημεν οἱ πεπολιτισμένοι Λαοί, ὅστις ἐξήγησεν ἡμῖν τὰ μυστήρια πάντα τῶν τεχνῶν, τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἐπιστήμης. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς εἶναι συνάμα καὶ ἓν νήπιον ἐν τῇ κοίτῃ, ἀρκούντως
ῥωμαλέον, καὶ πλῆρες ἐλπίδων, ὅπως, καθὼς ὁ Ἡρακλῆς τῆς Ἑλληνικῆς μυθολογίας, δυνηθῇ νὰ πνίξῃ εἰς τὴν παλάμην αὑτοῦ πολλοὺς ὄφεις, ἀλλὰ τέκνον μόλις σήμερον τολμῶν τοὺς πρώτους βηματισμοὺς αὑτοῦ, ὅπερ εὕρηται ἔτι εἰς τὴν πρώτην ἀνάπτυξιν τῆς ἡλικιώσεώς του. Ἀλλ’ ἡ ἡλικίωσις αὕτη πῶς ἀποτελεσθήσεται, ἐὰν μὴ ὁ Θεὸς αὐτὸς λάβῃ τὸ τέκνον τοῦτο εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ; Ἐὰν ἦναι (sic) ὅμως πολὺ τολμηρὸν νὰ ἀναβαίνῃ τις μέχρι τοῦ θρόνου τῆς Θείας μεγαλειότητος, ἂς ἀναθέσωμεν τὸ βρέφος τοῦτο εἰς τὴν Μητέρα τοῦ Σωτῆρος Θεοῦ, ὅπως προσφέρῃ τοῦτο αὕτη, εἰς τὴν θείαν Μητέρα τοῦ Θεοῦ, ἧς τὸ ὄνομα, ἐπικαλούμενον ἀπαύστως ἐν μέσῳ τῶν φρικωδεστέρων δοκιμασιῶν, ἐγένετο τὸ σύμβολον καὶ τὸ ἐνέχυρον τῆς σωτηρίας.»
Καὶ τίς τὸν ἐπιτάφιον αὐτοῦ ἔγραψε τελειότερον; Ἀκούσωμεν τῶν συμβουλῶν αὐτοῦ, ἐνθαῤῥυνθῶμεν ὑπὸ τῆς προφητείας τῶν λόγων αὐτοῦ, μὴ παρεκκλίνωμεν τῆς διαθήκης του!
Πλήν, ἐὰν ἀπέναντι τῆς ἀπωλείας τῆς ἐπιστήμης καὶ ἡμῶν τῶν Ἑλλήνων ἰδίᾳ δύναται νὰ ὑπάρξῃ μία παρηγορία, ἡ Θεία Πρόνοια παρέχει ἡμῖν τοιαύτην ἐπὶ τοῦ παρόντος. Οὐ μόνον τοῦ ὀνόματος, ἀλλὰ καὶ τῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων τοῦ μεταστάντος ἔχομεν διάδοχον τὸν υἱὸν αὐτοῦ Φραγκῖσκον. Ἀνατραφεὶς ὑπὸ τοῦ Πατρὸς αὑτοῦ ἐν αἰσθήμασι θρησκευτικοῖς, καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς οἰκίας αὐτοῦ βλέπων νηπιόθεν συνερχομένους πάντας ἐκείνους τοὺς ἐξόχους μύστας τῶν γραμμάτων, ὅσοι διεκρίθησαν καὶ ἐπὶ τῇ πρὸς τὴν Ἑλλάδα εὐμενείᾳ, ἡλικιώθη συνάμα καὶ εἰς τὴν πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἀγάπην. Ἤδη τῆς πεφροντισμένης ἀνατροφῆς αὑτοῦ καὶ τῶν εὐγενῶν αἰσθημάτων του παρέσχεν ἡμῖν πασιφανῆ ἀποδείγματα. Ἐν τῷ υἱῷ μεταφέρομεν ἀπὸ τοῦδε πᾶσαν τὴν πρὸς τὸν Πατέρα συμπάθειαν καὶ ἀγάπην, ὡς αὐτὸς ἔδειξεν ἤδη, ὅτι διὰ τῆς αὐτῆς ἀγάπης, διὰ τῆς αὐτῆς συμπαθείας προσβλέπει εἰς ἡμᾶς. Ὁ Πατὴρ αὐτοῦ, λαλῶν ἐν τῷ συμποσίῳ τῆς Ἀκαδημίας, εἶπεν: «Τί θέλω ἀπαντήσει ὅταν οἱ συμπατριῶταί μου μὲ ἐρωτήσωσι, ἐὰν ἡ Ἑλλάς, ἐλευθερωθεῖσα ἀπετέλεσεν ἀληθεῖς προόδους; Οὐδόλως θέλω δυσκολευθῆ ν’ ἀποκρούσω τὰς συκοφαντίας ἑνὸς συγγραφέως ἐπιπολαίου καὶ διεφθαρμένου, ὅστις δὲν ἐφοβήθη νὰ παραβιάσῃ τὰ καθήκοντα τῆς ξενίας καὶ ὅστις ἀντήμειψε δι’ ἀχαριστίας ἀπεχθοῦς τὸ ἔθνος, ὅπερ ἠνέῳξεν αὐτῷ τὰς ἀγκάλας του. Θέλω ἀπαντήσει: Ναί, ἡ Ἑλλὰς προώδευσε καὶ προοδεύει καθ’ ἑκάστην ἐκτάκτως, σχετικῶς πρὸς τὸν ἐλάχιστον πληθυσμὸν αὐτῆς, πρὸς τὰ στενὰ ὅρια, ἐν οἷς τὴν ἔκλεισαν, καὶ πρὸς τὴν γλισχρότητα τῶν ἐσόδων της.» Ὁ Πατὴρ ἀπέθανε, καὶ τὴν ἀπάντησιν ταύτην θέλει δώσει ἤδη πρὸς τοὺς περιφανεῖς ἐκείνους φιλέλληνας, οἵτινες, εἴτε ἐν τῷ πεδίῳ τῆς μάχης πεσόντες ἐν Ἑλλάδι, εἴτε ἄλλως θανόντες ἤδη, οἰκοῦσι τὰς μονὰς τῶν δικαίων, ὅπου καὶ ὁ Λενορμὰν μετέστη ἤδη. Εἰς συμπατριώτας τοιούτους θέλει παρασταθῆ ἐφεξῆς. Ὁ υἱὸς ζῇ· εἰς τοῦτον ἐπιβάλλεται ἡ ἐντολὴ τοῦ Πατρός, τοῦτον ἀφορᾷ ἐφεξῆς ἡ ῥήτρα τῆς διαθήκης ἐκείνου.
Ἀλλὰ τὸ πατρικὸν πρόσταγμα ἐκτελῶν, ἂς ἀκούσῃ ὁ υἱὸς εὐμενῶς καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν παράκλησιν τῶν Ἑλλήνων, ὧν, ὡς πιστεύομεν, γινόμεθα ἐνταῦθα πιστοὶ ἑρμηνευταί. Ὑπῆρξε μάρτυς τῆς λύπης καὶ τῶν θρήνων αὐτῶν, καί, ὡς ἀπὸ τοῦ στόματος αὐτοῦ ἠκούσαμεν ἐπανειλημμένως καὶ διὰ τῶν θερμοτέρων ἐκφράσεων, ἀνεξάλειπτος θέλει διαμείνει αὐτῷ ἡ ἀνάμνησις τῆς διαγωγῆς των, τῆς προθυμίας καὶ τῶν συμπαθειῶν των. Παρακαλοῦμεν αὐτὸν θερμῶς νὰ διαβιβάσῃ πρὸς τὴν σεβασμίαν καὶ ἔξοχον Μητέρα του, πρὸς τὰς ἀδελφάς του, πρὸς τοὺς συγγενεῖς καὶ πρὸς ἀπείρους φίλους, ὅσους περὶ τὸ λείψανον τοῦ Πατρὸς του θέλει καλέσει ἡ πολύτιμος ἀνάμνησις ἐκείνου, πρὸς τὴν Πατρίδα του τέλος, τὰς παρηγορίας ὅλων ἡμῶν καὶ διαβεβαιώσει αὐτούς, ὅτι θερμαὶ ἀναβαίνουσι πάντοτε αἱ πρὸς τὸν Ὕψιστον πρὸς ἀνάπαυσιν τῆς μακαρίας ψυχῆς αὐτοῦ ἱκεσίαι τόπου, ὅστις ηὐτύχησε νὰ τάξῃ αὐτὸν ἐν τῇ ἱερᾷ φάλαγγι τῶν φίλων αὑτοῦ, ἀλλ’ ᾧ ἐπεφυλάσσετο πεπρωμένως καὶ ἡ θλιβερὰ μοῖρα, ὅπως θέσῃ εἰς τὰ γόνατα τοῦ Ὑψίστου τὴν ἀγαθὴν καὶ ἐρασμίαν ψυχήν του. Ἡ
καρδία τοῦ Καρόλου Λενορμὰν ἀφωσιώθη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Ἑλλὰς θέλει κρατήσει ταύτην, ἐναποθέτουσα εἰς τοὺς κόλπους αὑτῆς, οἵτινες τόσων ἄλλων μεγάλων ἐργατῶν τῆς ἀνθρωπότητος περικλείουσι τὴν κόνιν. Παρὰ τὸν τάφον τοῦ Πλάτωνος, τοῦ προφήτου τούτου τῆς Χριστιανικῆς Σωτηρίας, κατατεθήσεται αὕτη, καὶ ἡ μνήμη τῶν παλμῶν αὐτῆς θέλει παρηγορῆ καὶ ἐνισχύει ἡμᾶς. Οἱ παλμοὶ οὗτοι, οἱ μηδέποτε παύοντες, ἂς παρηγορήσωσι καὶ ἂς ἐνισχύσωσι τὴν Μητέρα, τὰ τέκνα καὶ τοὺς φίλους, καθὼς αἱ στίλβουσαι ἀκτῖνες τῆς διανοίας αὐτοῦ ἐφώτισαν διὰ παντὸς τὴν μνήμην του καὶ κατέστησαν ἱερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ τοῖς ἐπεγενησομένοις.
Ἀναπαύου, μακαρία ψυχή, καὶ δέου ὑπὲρ ἡμῶν, ὡς ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἰργάσθης ὑπὲρ τοῦ ἀληθοῦς πολιτισμοῦ καὶ τῆς ἀνθρωπότητος!

Επιστολή στην "Ελευθερία" για την απόχετευση (1962)

2011-08-22T07:30:00.000+03:00

Το φράγμα στην Κολοκυνθού (1930)

2011-08-21T07:27:00.000+03:00

συνομιλήσητε ἐν τῇ Ἀκαδημίᾳ τοῦ Πλάτωνος

2011-08-20T09:38:00.002+03:00

πηγή: εφημερίδα Ήλιος, αρ. φύλ. 182, 27.09.1858: 2
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Αἱ Ἀθῆναι εἰσὶ παράδεισος ἐπίγειος, διὰ τὸν ὡραῖον ἥλιον καὶ τὸν γλαυκὸν οὐρανόν.
Ἁπανταχόθεν συῤῥέουσι μαθηταὶ καὶ οἰκογενειάρχαι ἀποκαταστῶνται (sic)· ἁπανταχοῦ οἰκοδομοῦνται οἰκίαι καὶ καταστήματα.
Οἱ ἐν τῇ Ἀγγλίᾳ, Γαλλίᾳ, Ῥωσσίᾳ καὶ Γερμανίᾳ γεγηρακότες ἐκ τῶν βαθυπλούτων ὁμογενῶν ἔλθετε εἰς Ἀθήνας ἔλθετε, ὅπως πρὶν μεταβῆτε εἰς τὸν οὐρανὸν ἀσπασθῆτε τὴν ὡραίαν μητέρα ὑμῶν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀκούσητε τὰ Ἑλληνικὰ παιανίσματα, ἴδητε τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν καὶ συνομιλήσητε ἐν τῇ Ἀκαδημίᾳ τοῦ Πλάτωνος, ἐν τῇ Πνυκὶ τοῦ Δημοσθένους, καὶ παρὰ τὴν εἱρκτὴν τοῦ Σωκράτους.
Ἡ ὁδὸς τοῦ ᾨδείου, ἡ Λεωφόρος τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ ὁδὸς τοῦ Σταδίου καὶ αἱ ἐγκάρσιοι προχωροῦσι.

Σε πλειστηριασμό ο αρχαίος κήπος της Ακαδημίας (1882)

2011-08-20T07:43:00.001+03:00

πηγή: εφημερίδα "Παλιγγενεσία", αρ. φύλ. 5268, 23.01.1882: 4
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Τὴν αὔριον κυριακήν, 24 ἰανουαρίου ε. ε., ἐκτίθεται εἰς πλειστηριασμὸν ὁ κατὰ τὴν ἀρχαίαν Ἀκαδημίαν τοῦ Πλάτωνοςν ἱστορικὸς κῆπος τῆς κυρίας Πουλχερίας χήρας Ἰωάννου Βλάχου, κείμενος ἓν τέταρτον μακρὰν τῆς πόλεως ἐκ πήχεων τετραγωνικῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων (40,000) τιμωμένου ἑκάστου πήχεως ἀνὰ δραχμὰς δύο καὶ τρεῖς, μετὰ μεγαλοπρεποῦς οἰκίας παρεχούσης δύο αἰθούσας καὶ δέκα δωμάτια, ἐκκλησίαν, φρέαρ μετὰ δεξαμενῆς λιθοκτίστου, σταύλους, ὁδοὺς λιθοστρώτους διὰ μωσαϊκοῦ κτλ. Ἡ ἀρχαιολογικὴ ἀξία τοῦ κήπου εἶνε ἀνεκτίμητος, ὡς βεβαιοῦται τοῦτο παρ’ ἐπισήμων πιστοποιητικῶν πλείστων ἀρχαιολόγων.

Οδηγός της Αθήνας και Ακαδημία Πλάτωνος (1838)

2011-08-19T07:37:00.000+03:00

πηγή: Ελληνικός Ταχυδρόμος, αρ. φύλ. 72, 06.10.1838: 536 [ΑΓΓΕΛΛΙΑ]
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Εἶναι πασίγνωστον πόσην πληθὺν περιηγητῶν ἑλκύει ἡ τοσοῦτον πάντοτε ἔνδοξος, λαμπρὰ καὶ πλουσία διὰ τὰς διαφόρους ἱστορικὰς τοποθεσίας της καὶ τὰς πολυτίμους ἀρχαιότητάς της πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλ’ ὅσον πόθον φέρουσι οἱ φιλόκαλοι οὗτοι περιηγηταὶ διὰ νὰ ἐπισκεφθῶσι καὶ θαυμάσωσι τὰ λείψανα τῆς ἀρχαίας τῶν προγόνων μας λαμπρότητος, τὰ περιεργότερα τῆς Πρωτευούσης μας μέρη, τὰς τερπνοτάτας ἐξοχὰς τῆς καθὼς τὰ δημόσια καὶ Βιομηχανικαὶ Καταστήματα, τοσαύτας δυσκολίας ἀπαντῶσιν, ἐπὶ τούτῳ ἐρχόμενοι κατὰ πρώτην φορὰν εἰς πόλιν ἀνώμαλον εἰσέτι καὶ ἀτελῆ, καὶ ὡς ξένοι στερούμενοι τῶν προσφορωτέρων μέσων δι’ ὧν δύνανται νὰ πραγματοποιήσωσι τὰς ἐπισκέψεις των, εὐκολώτερον, ταχύτερον καὶ τακτικώτερον, ἅτινα δὲ εὑρίσκωσι καὶ εἰς τὰς μικροτέρας πόλεις τῆς Εὐρώπης.

Τὰς δυσκολίας ταύτας θέλοντες νὰ ἐξαλείψωμεν προεθέμενα τὴν ἔκδοσιν τοῦ «ΟΔΗΓΟΥ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ» συγγράμαμτος, κατὰ μίμησιν τοῦ Ὁδηγοῦ τῆς πόλεως τοῦ Λονδίνου, τῶν Παρισίων κτλ. Ἐν ᾧ θέλουσι σημειοῦσθαι ἀκριβῶς.
1.    Ὡς εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου, ἡ Τοπογραφία τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος οἷον ὀνομασία, σύνορα, κλῖμα, μέγεθος, ὕδατα, ὅρη καὶ ἀκρωτήρια, προϊόντα, πολιτικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ διαίρεσις τοῦ Βασιλείου, ἤθη καὶ ἔθιμα, διάλεκτος, θρησκεία, πολιτικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ διοίκησις, ἀρχαιότητες καὶ σπανιότητες, ἐμπόριον, αἱ κατὰ Γῆν καὶ Θάλασσαν Στρατιωτικαὶ δυνάμεις, τὰ μέτρα καὶ σταθμὰ, τέλος αἱ Πρωτεύουσαι πόλεις.
2.    Ἡ περιγραφὴ τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, οἷον ἅπασαι αἱ ἀρχαῖαι καὶ ἤδη σῳζόμεναι, εἴτε ἐν μέρει εἴτε καθ’ ὁλοκληρίαν οἰκοδομαί·
3.    Αἱ διάφοροι ἱστορικαὶ τοποθεσίαι τῶν ἀρχαίων καὶ νεωτέρων Ἀθηνῶν.
4.    Αἱ τοποθεσίαι τῶν ἐνεστώτων καὶ οἰκοδομουμένων Ἀνακτορίων καθὼς καὶ ἡ χρονολογία αὐτῶν.
5.    Αἱ πρώτισται τῶν Ἀθηνῶν Ὁδοὶ καὶ Πλατεῖαι, καθὼς καὶ τὰ σημαντικώτερα Δημόσια Καταστήματα, οἷον αἱ Δημόσιαι Βιβλιοθῆκαι, τὸ Πανεπιστήμιον καὶ λοιπὰ σχολεῖα, τὸ Νομισματοκοπεῖον, τὸ Βασιλικὸν Τυπογραφεῖον, τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον, τὸ Μουσεῖον τῆς Φυσικῆς Ἱστορίας, τὰ ἐνυπάρχοντα καταστήματα τῶν Γραμματείων τῆς Ἐπικρατείας καὶ τῶν λοιπῶν ἀρχῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς.
6.    Αἱ τῆς Ἀκροπόλεως ἀρχαιότητες καὶ αἱ μέχρι τοῦδε γινόμεναι ἀνασκαφαί. 7.    Αἱ διάφοροι Ἐπιστημονικαὶ καὶ Φιλολογικαὶ Ἑταιρίαι. 8.    Τὰ Βιομηχανικὰ καὶ Γεωργικὰ καταστήματα. 9.    Ἡ Ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία.
10. Τὰ σημαντικώτερα Ξενοδοχεῖα Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς.
11. Αἱ διάφοροι πέριξ τῶν Ἀθηνῶν κείμεναι ἐξοχαὶ καὶ ἄλλαι ἱστορικαὶ τοποθεσίαι, οἷον ὁ Μαραθών, ἡ Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος, κτλ.
12. Αἱ περὶ τὴν Ἀττικὴν διεσπαρμέναι Ἀρχαιότητες·
13. Ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Περιηγητὴς ἅμα φθάσῃ εἰς τὴν πόλιν, δύναται νὰ διευθυνθῇ εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, νὰ περιηγηθῇ πάντα ταῦτα, καθὼς ὡς ἔγγιστα καὶ ἡ τιμὴ τῶν μεταβάσεών του εἰς τὰς ἐξοχὰς δι’ Ἁμαξῶν ἢ Ἵππων.
14. Τέλος θέλομεν περιγράψει πᾶν ὅ,τι ἑλκύει τὴν προσοχὴν καὶ περιέργειαν τῶν περιηγητῶν.
Τὸ Βιβλίον τοῦτο εἰς τὸ ὁποῖον θέλει προσέτι διδάσκεται ἡ τάξις καὶ ἡ σειρὰ καθ’ ἃς ὁ περιηγητὴς δύναται νὰ ἐπισκέπτεται τὰ διάφορα ταῦτα μέρη πρὸς ἀποφυγὴν πολλῶν κόπων καὶ ὁδοιποριῶν, θέλει εἶσθαι ἐπίσης χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον εἰς τοὺς ξένους, ὡς καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας.
Ὁ Ὑπεύθυνος Συντάκτης Ἰωάννης. Α. Μπαλῆς.

Θὰ ενεργηθοῦν ἀνασκαφαὶ στην Ακαδημία του Πλάτωνος (1900)

2011-08-18T07:32:00.001+03:00

εφημερίδα: "Το Άστυ", αρ. φύλ. 3610, 26.11.1900: 2
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ὑπέβαλεν αἴτησιν ὁ Γεώργ. Μαλαβάζης, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ τῷ χορηγηθῇ ἄδεια, ὅπως ἐνεργήσῃ ἀνασκαφὰς παρὰ τὸν Κολωνόν, καὶ εἰς τὸ κτῆμα ἔνθα, ὡς εἶνε ἐξηκριβωμένον ὑπὸ τῶν ἀρχαιολόγων, ἔκειτο ἡ Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος.
Ὁ ζητῶν νὰ τῷ δοθῇ ἡ ἄδεια πρὸς ἀνασκαφὰς ἐγένετο ἐσχάτως ἰδιοκτήτης τοῦ κτήματος τούτου, ὡς λέγει δὲ ἐξηναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην διότι ἡ σύζυγός του εἶδε καθ’ ὕπνον ὄνειρον, ὅτι θὰ εὕρῃ πολυτίμους ἀρχαιολογικοὺς θησαυροὺς ἐντὸς τοῦ κτήματός του τούτου. Τὸ ὑπουργεῖον ἐχορήγησε τὴν ζητηθεῖσαν ἄδειαν καὶ ἀνέθηκε τὴν ἐποπτείαν τῶν ἀνασκαφῶν τούτων εἰς τὸν ἔφορον τῶν Ἀρχαιοτήτων κ. Καστριώτην. Ἐντὸς τοῦ κτήματος τούτου εἶνε ὡς γνωστὸν ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Νικολάου, ἐκτισμένος παρὰ τὸ ἱερὸν τοῦ Ποσειδῶνος.

Η Ακαδημία του Πλάτωνος και η Γερμανική Σχολή

2011-08-17T07:29:00.001+03:00

πηγή: εφημερίδα "Εφημερίς", αρ. φυλ. 126, 06.05.1877: 3-4
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Ἐγένετο κατ’ αὐτὰς λόγος περὶ ἀνευρέσεως καταλλήλου οἰκοπέδου πρὸς ἐνέγερσιν γερμανικῆς σχολῆς. Ἐπειδὴ δὲ ὡς ἐπληροφορήθημεν εἰσέτι δὲν ὡρίσθη ἡ ἁρμοδία θέσις, καλὸν θὰ ἦτο ἡ σχολὴ αὕτη ν’ ἀνεγερθῇ ἐπὶ τῆς θέσεως, ὅπου ἔκειτο τὸ πάλαι ἡ Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος.
Αὕτη, ὡς γνωστόν, ἔκειτο ἐν τῇ νῦν καλουμένῃ θέσει κοινῶς Ἀκαθήμια ἓν τέταρτον μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν, ὑπὸ τὰς ὑπωρείας τοῦ Κολωνοῦ, ἔνθα εὑρίσκονται τὰ μνημεῖα τῶν διασήμων ἀρχαιολόγων Μιλλέρου καὶ Λενορμάν, ἐν τῷ κήπῳ ἀκριβῶς τῆς κυρίας Πουλχερίας χήρας Ἰωάννου Βλάχου. Τὸν κῆπον τοῦτον ἐπισκέπτονται διὰ τὴν ἐν τῷ χώρῳ αὐτοῦ ἱστορικὴν θέσιν ἅπαντες οἱ ξένοι· ἐσχάτως μάλιστα ὁ αὐτοκράτωρ τῆς Βρασιλίας ἐπισκεφθεὶς τοῦτον κατεγοητεύθη ὑπερβαλλόντως διὰ τὸ μαγευτικὸν τῆς θέσεως αὐτοῦ καὶ τὰς ἱστορικάς του ἀναμνήσεις. Ὅτι ἐν τῷ κήπῳ τούτῳ τῆς θέσεως Ἀκαθήμια ἔκειτο ἡ Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος, μαρτυρεῖ πιστοποιητικὸν ἁρμοδίως ἐπικεκυρωμένον καὶ παραδοθὲν τῷ συμβολαιογράφῳ Ἀθηνῶν κ. Γαιτάνῳ τῇ 18 Ἀπριλίου 1877 ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξάνδρου Βλάχου. Τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο ἔχει ὡς ἑξῆς:
«Ὁ ὑποφαινόμενος παρατηρήσας καὶ μελετήσας τὴν θέσιν τὴν πρὸς βορρᾶν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἣν κοινῶς καλοῦμεν Ἀκαθήμια, καὶ παραβαλὼν τὰ ἐν αὐτῇ σωζόμενα, τὴν ἐκ τῆς πόλεως ἀπόστασιν αὐτῆς καὶ τοὺς παρακειμένους δύο λόφους, καὶ συγκρίνας ταῦτα μὲ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀρχαίων συγγραφέων, πέπεισμαι καὶ πιστοποιῶ, ὅτι ἡ ἀρχαία ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος ἦν ἐν τῷ χώρῳ ἐκείνῳ, τὸν ὁποῖον κοινῶς νῦν καλοῦμεν Ἀκαθήμια καὶ ὅτι ὁ νῦν εἰς Ἀκαθήμια κῆπος τοῦ μακαρίτου Ἰωάννου Βλάχου κεῖται θετικῶς ἐν τῇ τοποθεσίᾳ τῆς Ἀκαδημίας τοῦ Πλάτωνος. Ὅθεν κατ’ αἴτησιν τῆς κυρίας Πουλχερίας χήρας Ἰωάννου Βλάχου χορηγῶ τὸ πάρον εἰς ἔνδειξιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Μαΐου 1853.
Ὁ γενικὸς ἔφορος τῶν ἀρχαιοτήτων
(Τ.Σ.) (ὑπογρ.) Κ. Σ. Πιττάκης».
Ἐν τῷ αὐτῷ πιστοποιητικῷ περιέχεται καὶ ἡ ἑπομένη δήλωσις τοῦ καθηγητοῦ κ. Φιλίππου Ἰωάννου:
«Καὶ ὁ ὑποφαινόμενος ἐπισκεφθεὶς πολλάκις τὸν καλούμενον Ἵππειον Κολωνὸν καὶ τὸν περὶ αὐτὸν τόπον καὶ συγκρίνας τοῦτον μὲ μαρτυρίας ἀρχαίας, πείθομαι ὅτι ἡ Ἀκαδημία τοῦ Πλάτωνος ἔκειτο πλησιέστατα τοῦ ῥηθέντος Κολωνοῦ πρὸς δυσμὰς αὐτοῦ ὅπου κεῖνται τὰ νῦν ὀνομαζόμενα Καθήμια.
Τὴν γνώμην ταύτην τοῦ σοφοῦ ἡμῶν καθηγητοῦ δέχονται καὶ οἱ καθηγηταὶ κ. κ. Α. Ῥουσόπουλος, Εὐθ. Καστόρχης, Σ. Κουμανούδης, Σ. Φιντικλῆς οἵτινες καὶ ὑπέγραψαν ἐν τῷ ῥηθέντι πιστοποιητικῷ.

Ξεκίνησαν οι ανασκαφές για το δρόμο προς την Ακαδημία

2011-08-16T07:27:00.000+03:00

πηγή: εφημερίδα "Αιών", αρ. φύλ. 5195, 04.02.1888: 4
επεξεργασία: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Ψηφιοθήκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Ἤρξαντο αἱ ἀνασκαφαὶ πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ὁδοῦ τῆς ἀγούσης εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἀκαδημίαν. Τῆς ὁδοῦ ἴχνη ἀνεκαλύφθησαν χθές. Αἱ ἀνασκαφαὶ θὰ ἐξακολουθήσωσι.

Οι ακαθαρσίες της πόλεως στην Ακαδημία Πλάτωνος

2011-08-15T15:24:00.001+03:00

πηγή: "Νέα Εφημερίς", αρ. φύλ. 200, 23.07.1883: 2
επεξεργασία : Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης - Ψηφιοθηκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

— Καὶ εἰς τὸ ἡμέτερον γραφεῖον ἦλθον πολῖται παραπονούμενοι, ὅτι εἰς τὴν ἀνατολικὴν ὑπώρειαν τοῦ λόφου τῆς Ἀκαδημείας (sic) τοῦ Πλάτωνος ρίπτονται αἱ ἀκαθαρσίαι τῆς πόλεως, αἱ δ’ ἐντεῦθεν ἀναθυμιάσεις οὐ μόνον τοὺς περιοίκους καταστρέφουσιν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν πόλιν, ὅταν πνέωσιν οἱ ἐτησίαι ἄνεμοι. Ἡ ἀναδιδομένη ἀποφορὰ καθίσταται ἀφόρητος, ἰδίως τὴν νύκτα, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων ὑποχρεοῦνται νὰ κλείωνται ἐν ταῖς οἰκίαις αὐτῶν.

Ο λόφος του Κολωνού καταστρέφεται (1877)

2011-08-15T11:14:00.000+03:00

εφημερίδα Εφημερίς, αρ. φυλ. 134, 14.05.1877: 3
πηγή: Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης - Ψηφιοθηκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Καὶ ἡμεῖς μόλις πλέον δυνάμεθα νὰ μετριάσωμεν τὴν ἀγανάκτησιν. Ὁ περὶ τὴν Ἀκαδημίαν τοῦ Πλάτωνος γραφικώτατος λόφος τοῦ Κολωνοῦ καταστρέφεται ὁλονὲν ὑπὸ τῶν λιθοτόμων. Ἐκεῖ ὑπάρχει τὸ μνημεῖον τοῦ Μυλλέρου καὶ τό τοῦ Λενορμάνδου, ἀμφότερα δέ, - ὦ ἀσέβεια πρὸς τοὺς ἀρχαίους καὶ νέους χρόνους! - κινδυνεύουσι ν’ ἀνατιναχθῶσιν εἰς τὸν ἀέρα ὑπὸ τῶν φουρνέλων. Τί ἄλλο νὰ εἴπωμεν, ἀφοῦ τοσάκις ὑπεμνήσαμεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ὅτι ἡ ἀδιαφορία των εἶνε κακούργημα;
Ἀγανακτοῦμεν καὶ αἰσχυνόμεθα ἅμα, ἠθέλαμεν δὲ νὰ εἴχωμεν χίλια σύρματα τηλεγραφικὰ ν’ ἀναγγείλωμεν εἰς πᾶσαν γωνίαν, ὅτι οἱ ἕλληνες οἱ διεκδικοῦντες τόσην τιμὴν ἀδιάφοροι βλέπουσι τὸν Κολωνὸν των λατομεῖον.
Ταύτῃ τῇ στιγμῇ μανθάνομεν, ὅτι ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία ἐμερίμνησε μόνον διὰ τὰ δύο μνημεῖα τοῦ Λενορμάνδου καὶ Μυλλέρου ζητήσασα νὰ ἀγοράσῃ ἐξ ὅλου τοῦ λόφου περιφέρειαν μόνον ἀκτίνος δέκα ἢ δεκαπέντε μέτρων περὶ τὰ μνημεῖα. Τόσον φειδωλή! Ἡ ἀρχαιολογικὴ ἑταιρία νὰ λησμονήσῃ, ὅτι ἐκεῖ εἶνε ὁ Κολωνός!

Ιεροσυλία στο λόφο Κολωνού (1895)

2011-08-14T19:11:00.001+03:00

εφημερίδα "Το Άστυ", αρ. φύλ. 1677, 22.07.1895:2
πηγή: Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης - Ψηφιοθηκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Ὁ Ταὶν νομίζω εἰς κἄποιαν περιγραφὴν ταξειδίου του ἐκφράζει τὸ δυσάρεστον ἐκεῖνο αἴσθημα λύπης καὶ φόβου, τὸ ὁποῖον μᾶς καταλαμβάνει κατὰ τοὺς περιπάτους εἰς χώραν βάρβαρον, ὅπου κάθε γωνία γῆς, κάθε λίθος ἀναμιμνήσκει μίαν ἀγριότητα παρελθοῦσαν τῶν ὁμοίων μας, μίαν ἀνθρωπίνην ὠμότητα.
Εἰς τὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς πολλάκις δύναται νὰ προκληθῇ αὐτὸ τὸ αἴσθημα ὄχι ἐκ βαρβαρότητος παρελθούσης, ἀλλ’ ἐκ τῆς βαρβαρότητος τῶν συγχρόνων μας.
Ὅσοι μελετᾶτε τὴν κατάστασιν τοῦ πολιτισμοῦ μας, κάμετε σᾶς παρακαλῶ μίαν ἐκδρομὴν θλιβερὰν μέχρι Κολοκυνθοῦς καὶ ἀναβῆτε ἐκεῖ εἰς τὸν λόφον τοῦ Κολωνοῦ. Ἀρκεῖ νὰ ἔχετε μόριον μόνον συναισθήματος φιλοτιμίας, εὐγνωμοσύνης, σεβασμοῦ πρὸς τοὺς νεκροὺς διὰ νὰ φρίξετε.

Εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ ἱστορικοῦ λόφου κεῖνται δύο μνημεῖα πολύτιμα διὰ τὴν Ἑλλάδα, δύο μνημεῖα ἐγκλείοντα τὴν κόνιν ἀνδρῶν, πρὸς τοὺς ὁποίους εὐγνωμοσύνην καὶ σεβασμὸν ὀφείλει ἡ πατρίς μας, τὸν Μύλλερ καὶ τὸν Λενορμάν. Ἀμφότεροι ἀρχαιολόγοι καὶ ἱστορικοὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ φιλέλληνες ἀκραιφνεῖς, ἀφιέρωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ προσφιλοῦς ἀντικειμένου τῆς λατρείας των, τῆς Ἑλλάδος τοῦ παρελθόντος.
Καὶ ἀκριβῶς ἐν μέσῳ τῶν ἀγώνων των, ἐν μέσῳ τῶν ἐργασιῶν των πρὸς ἀναγέννησιν τῆς γῆς τῶν προγόνων μας ἀπέθανον· ὁ εἷς, ὁ Μύλλερ, προσβληθεὶς ὑπὸ πνευμονίας ἐνῷ ἐπανήρχετο ἐκ Δελφῶν· ὁ ἕτερος, ἂν δὲν σφάλλω, κατὰ τὰς ἐργασίας του εἰς Ἐλευσῖνα. Ἡ Ἑλλὰς τοῖς παρεχώρησε μίαν γωνίαν γῆς ἔνδοξον, ἐκεῖ ἐπὶ τοῦ Κολωνοῦ καὶ ἀνηγέρθησαν ὑπὸ τοῦ δήμου ὡς ἐλάχιστον δεῖγμα σεβασμοῦ πρὸς τοὺς ἐνδόξους φιλέλληνας δύο στῆλαι ἐπὶ τοῦ τάφου των.
Θὰ ἦτο, βεβαιωθῆτε, πολὺ προτιμότερον ἂν ἀστοργοτέρα καὶ ὀλιγώτερον εὐγνώμων ἡ Ἑλλὰς τοὺς ἄφηνε νὰ κοιμηθοῦν ἤρεμοι εἰς τὴν πατρίδα των, ὅπου ἡ ταφὴ δὲν θὰ ἐγίνετο ἐπὶ τοῦ ἱστορικοῦ Κολωνοῦ, ἀλλὰ τὸ χῶμα τὸ ταπεινὸν θὰ ἔμενεν ἀνύβριστον καὶ ἡ γαλήνη τοῦ τάφου των δὲν θὰ συνεταράσσετο ὑπὸ διαρκῶν βεβηλώσεων.
Εἶνε πολὺ δύσκολον νὰ φαντασθῆτε καὶ εἶνε πολὺ βρωμερὸν νὰ σᾶς περιγράψω ἐγὼ τί ὑποφέρουν ἐπὶ μακρὰ ἔτη οἱ δύο ἐκεῖνοι τάφοι. Εὐγλωττότερον πάσης περιγραφῆς θὰ σᾶς φωτίσῃ καὶ θὰ σᾶς κάμῃ νὰ φρικιάσετε ἐξ ἀηδίας καὶ αἴσχους ἕνας περίπατος μέχρι Κολωνοῦ.
Μία ὑδρία ἀναθηματικὴ ἐπὶ τοῦ τάφου τοῦ Λένορμαν ἐκλάπη· ἡ προτομή του ἐχρησίμευσεν ὡς σῆμα σκοποβολῆς καὶ ἐθραύσθη καὶ ἔμεινεν ὁ λαιμὸς μόνον παραμορφωμένος καὶ τὸ λοιπὸν τοῦ τάφου καλυπτόμενον ὑπὸ αἰσχροτήτων γραμμένων διὰ μολυβδίδος καὶ κοκκίνων βαρβάρων χρωματισμῶν. Ὁ ἄλλος τοῦ Μύλλερ τὰ αὐτὰ καὶ χειρότερα μάλιστα. Καὶ οἱ δύο μετεβλήθησαν εἰς κοπρῶνας, εἰς κοίτην ἀκαθαρσιῶν, εἰς μέρος βρωμερὸν καὶ νοσηρόν, τὸ ὁποῖον οὔτε νὰ πλησιάσῃ κανεὶς δὲν δύναται. Ὀπαὶ ὑπάρχουν ἐντὸς τῶν μνημείων ὅπου ὅλαι αἱ ἀκαθαρσίαι, ὅλα τῆς γειτονιᾶς τὰ περιττώματα ἐναποταμιεύονται.
Οἱ ξένοι, οἱ λατρεύοντες τὴν τιμὴν τῶν μεγάλων φιλελλήνων, εἰς τοὺς ὁποίους φαντάζονται ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀπέδωσε τάφον λαμπρὸν καὶ λατρείαν, ἐπισκέπτονται τοὺς τάφους καὶ φεύγουν ἀγανακτοῦντες καὶ ραινόμενοι μὲ φανικὸν ὀξύ.
Ἂν ὁ δῆμος δὲν ἐννοῇ νὰ συρθῇ ἀπὸ τὴν νωχέλειάν του καὶ νὰ ἐπιφέρῃ κἄποιαν θεραπείαν εἰς αὐτὸ τὸ αἶσχος· ἂν ἡ κυβέρνησις δὲν νομίζῃ αὑτὴν ἱκανὴν νὰ θέση
τέρμα εἰς τὴν βαρβαρότητα αὐτὴν καὶ τὴν ἱεροσυλίαν, τοὐλάχιστον ἂς μετακομίσουν τὰ λείψανα εἰς τὴν πατρίδα των, ἐκεῖ ἀληθῶς ὅπου μόνον «εἶνε γλυκὺς ὁ θάνατος», διότι ἤδη αἱ διαμαρτυρίαι τῶν ξένων, τῶν δύο μάλιστα διευθυντῶν τῶν ἀρχαιολογικῶν σχολῶν, ἐγείρονται ἔντονοι.
Ὁ κ. ἔφορος τῆς ἀρχαιολογίας, ὁ ἀντιπροσωπεύων τὴν ὑψηλοτέραν ἀρχὴν ἀπέναντι τῶν ξένων σχολῶν καὶ συνεννοούμενος ἀπ’ εὐθείας μὲ αὐτάς, ὑπεσχέθη ὅτι θὰ φροντίσῃ, ἀλλ’ ἂς σπεύσῃ. Εἶνε καιρός.
Ὁπωσδήποτε εἴτε ὁ ἔφορος τῶν ἀρχαιοτήτων, εἴτε ἡ κυβέρνησις καὶ ὁ δῆμος πρέπει νὰ λάβουν σύντονα μέτρα, διότι ἡ παράτασις τῆς τοιαύτης ἱεροσυλίας θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀσυγχώρητος.
Πρό τινων ἡμερῶν μία γερμανικὴ ἐφημερὶς ἔγραφεν ὅτι ὁ τάφος τοῦ Χάϊνε ἐν Παρισίοις παραμελεῖται καὶ ἐγκαταλείπεται ὑπὸ τῶν Γάλλων καὶ ἀμέσως ὅλαι αἱ ἐφημερίδες τῆς γαλλικῆς πρωτευούσης καὶ ἡ κυβέρνησις ἐξανέστησαν καὶ διεμαρτυρήθησαν ἀποδείξασαι πόσων περιποιήσεων καὶ πόσης λατρείας τυγχάνει τὸ μνημεῖον τοῦ Γερμανοῦ ποιητοῦ.
Ἐδῶ δὲν ἔχομεν κανένα σεβασμόν, καμμίαν πατριωτικὴν φιλοτιμίαν, κανὲν αἴσθημα αἰδοῦς;
Ε.

Η τελετή επιστροφής της καρδιάς του Λένορμαν στον Κολωνό

2011-08-11T08:53:00.000+03:00

πηγή: εφημερίδα "Αιών", αρ. φύλ. 1935, 02.11.1860: 4/ Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης - Ψηφιοθηκη Άρθρα Ελληνικών Εφημερίδων (1800-2000)

Χθές, Τρίτην, κατὰ τὰ προαγγελθέντα, ἐγένετο ἡ τελετὴ τῆς μεταφορᾶς τῆς καρδίας τοῦ μακαρίτου Φιλέλληνος Καρόλου Λενορμάν. Ὡς γνωστόν, ἐπὶ τοῦ ἱστορικοῦ λόφου τοῦ Κολωνοῦ, παρὰ τῷ τάφῳ τοῦ Μυλλέρου, ἀνηγέρθη, δαπάναις τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, τὸ μνημεῖον, ἐν ᾧ ἀπετέθη ἡ καρδία τοῦ ἀποβιώσαντος. Εἰς τὴν συγκινητικὴν τελετὴν ταύτην παρέστη ἡ σεβαστὴ χήρα καὶ ὁ υἱὸς αὑτῆς, ὁ πρέσβυς τῆς Γαλλίας μετὰ τῶν ὑπαλλήλων του, ὁ Γάλλος ναύαρχος μετὰ τοῦ ὑπασπιστοῦ του, Καθηγηταί, μαθηταὶ καὶ πλεῖστοι φίλοι τῆς μνήμης τοῦ ἀποβιώσαντος, καίτοι τῆς ἀτμοσφαίρας βεβαρυμένης οὔσης καὶ ἀνέμου σφοδροῦ πνέοντος. Ὁ Καθηγητὴς τῆς ἀρχαιολογίας Κ. Α. Ῥαγκαβῆς ἐξεφώνησεν ὡραῖον λόγον. Τὸν λόγον αὐτὸν δημοσιεύομεν διὰ τοῦ ἑπομένου φύλλου, ἀληθῶς ἄξιον καὶ τοῦ ἐκφωνήσαντος αὐτὸν καὶ τῆς μνήμης τοῦ ὑπὲρ οὗ ἐτελέσθη ἡ συνέλευσις.
Κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην συνέβησαν ἐκ μέρους τοῦ ἐν Ἀθήναις Δυτικοῦ Ἱερέως Προβελεγγίου ἄτοπά τινα, μαρτυροῦντα ὁποῖον πνεῦμα ἀντιχριστιανικοῦ φανατισμοῦ ἐμπνέει τοὺς παρ’ ἡμῖν Φλάρους. Διὰ τοῦ ἑπομένου φύλλου θέλομεν ἐκθέσει τὰ συμβάντα ταῦτα, ἀνάξια Χριστιανῶν.

Η ταφή της καρδιάς του Καρόλου Λένορμαν στο Λόφο Κολωνού

2011-08-10T09:15:00.000+03:00

πηγή: εφημερίδα "Αιών", αρ. φύλ. 1934, 29.10.1860: 4

Ἡ Κυρία Λενορμὰν καὶ ὁ Κ. Φραγκῖσκος Λενορμὰν ἔχουσι τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλωσιν εἰς τοὺς γνωρίμους καὶ φίλους, τοὺς τιμῶντας τὴν μνήμην τοῦ ἐν Ἀθήναις ἀποβιώσαντος μακαρίτου Καρόλου Λενορμάν, ὅτι τὴν ἐρχομένην Τρίτην, ὥρᾳ 2 μ.μ. θέλει γίνει ἡ ταφὴ τῆς καρδίας αὐτοῦ, ἐν τῷ ἀνεγερθέντι τάφῳ κατὰ τὸν παρὰ τὴν Ἀκαδημίαν λόφον τοῦ Κολωνοῦ. Ἡ εἰδοποίησις αὕτη χρησιμεύει ὡς πρόσκλησις, πρὸς τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ παρευρεθῶσιν εἰς τὴν τελετὴν ταύτην.

Η στέψις των μνημείων του Μύλλερ και του Λένορμαν

2011-08-09T08:54:00.000+03:00

πηγή : εφημερίδα, "Το Άστυ", αρ. φύλ. 1927, 01.04.1896: 3-4

Ἡ εἰς τὴν Ἀκαδημίαν τοῦ Πλάτωνος καὶ Κολωνοῦ προχθεσινὴ συγκινητικὴ τελετή, ἡ διοργανωθεῖσα πρὸς στέψιν τῶν ἐκεῖ μνημείων τῶν φιλελλήνων Καρ. Μυλλέρου καὶ Καρ. Λενορμάν, προσείλκυσε μέγα πλῆθος ἀνθρώπων τῶν γραμμάτων καὶ λαοῦ ἀντιπροσωπευομένου ὑπὸ τῶν προεδρείων τῶν ἐνταῦθα πατριωτικῶν Συνδέσμων καὶ Συντεχνιῶν. Τὰ μνημεῖα καλυφθέντα διὰ σημαιῶν περιεστοίχησεν ἡ ἀκαδημαϊκὴ νεολαία, αἱ σημαῖαι τῶν σωματείων, οἱ διευθυνταὶ τῶν ξένων Σχολῶν, ὁ Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ γεν. Πρόξενος τῆς Γερμανίας κ. Λίδδερς, ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων, οἱ καθηγηταὶ κ. κ. Λάμπρος, Σακελλαρόπουλος, Ἀργυρόπουλος, ὁ ἔφορος τῶν ἀρχαιοτήτων καὶ πολυάριθμοι ἑταῖροι τῶν σχολῶν, ξένοι καὶ κυρίαι.
Μετὰ σύντομον προσλαλιὰν τοῦ προέδρου τοῦ συλλόγου τῶν Φιλοτέχνων κ. Ἀμπελᾶ, ἔλαβε τὸν λόγον ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Σπ. Λάμπρος, ὅστις διὰ καλλιτεχνικωτάτου λόγου συνεκράτησε ἐπὶ πολὺ ἐν συγκινήσει τοὺς ἀπειροπληθεῖς παρισταμένους.
Μετὰ τοῦτο ὁ μὲν πρόεδρος κατέθηκεν ἐπὶ τῶν μνημείων τοὺς ἐκ δάφνης μεγάλους στεφάνους, παρήλαυνον δ’ αἱ σημαῖαι τῶν σωματείων παιανιζούσης τῆς μουσικῆς τοῦ Ὀρφανοτροφείου τὸν Ἐθνικὸν ὕμνον. Ἡ σεμνὴ τελετὴ ἔληξε περὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου, καταλιποῦσα εἰς προφανῆ συγκίνησιν τοὺς πολυαρίθμους ἀκροατὰς τοῦ λαμπροῦ λόγου καὶ θεατὰς τῆς συγκινητικῆς ἐκείνης στέψεως τῶν μνημείων.
Ὁ λόγος τοῦ κ. Λάμπρου ἔχει ὡς ἑξῆς:
Ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις, καθ’ ἃς ἀναγεννᾶται ὑπὸ τῆς θερμουργοῦ τῆς ἀρχαιότητος πνοῆς ὁ νέος ἑλληνικὸς βίος, συνεστεφανωμένα πλανῶνται ἀνὰ τὰ χείλη παντὸς τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου τὰ ὀνόματα τῆς Ὀλυμπίας καὶ τῶν Ἀθηνῶν. Τῆς Ὀλυμπίας, ἥτις ἐδάνεισε τὸ μέγα της ὄνομα τὸ τραφὲν ὑπὸ τῆς ἀγωνιστικῆς δόξης εἰς τοὺς νέους ἀγῶνας τῶν Ἀθηνῶν, οἵτινες ἐδώρησαν τὸ ἀπαράμιλλον αὐτῶν Παναθηναϊκὸν Στάδιον εἰς τὴν ἀναγέννησιν τῆς ἀθλητικῆς καὶ τῆς γυμναστικῆς.
Παριστάμεθα ὑπὸ τοὺς πρόποδας τῆς Ἀκροπόλεως εἰς τὴν ἐν μέσῳ ἡμῶν κατάβασιν τῶν φασμάτων τοῦ παρελθόντος, εἰς τὴν ἀναβίωσιν τοῦ ἀρχαίου κόσμου, εἰς τὴν συνανάμιξιν ἀναμνήσεων κλασικῶν μετὰ τῆς πολυκινήτου δράσεως τοῦ τελευτῶντος δεκάτου ἐνάτου αἰῶνος. Μεγάλαι σκιαὶ τοῦ ἐγκρίτου τῆς ἀρχαιότητος κόσμου, σκιαὶ μυστηριωδῶς ἀκτινοβόλοι, δίδουσι τὴν χεῖρα πρὸς τοὺς ἀγνώστους ἀκόμη ἥρωας τοῦ μετ’ οὐ πολὺ ἐναρχομένου εἰκοστοῦ αἰῶνος, οὗ πρόδρομοι εἶνε ὁ Darwin καὶ ὁ Pasteur, ὁ Eddison καὶ ὁ Roentgen. Ὁ δυόμενος ἡμῶν αἰών, οἱονεὶ φοβούμενος τὴν ἐπικράτησιν τῆς ὕλης, τὴν προμηνυομένην ὑπὸ τοῦ ὁσημέραι προαγομένου πρακτικοῦ πνεύματος, ἔσπευσε τρόπον τινὰ ἀνυπόμονος νὰ σώσῃ τὸ πνεῦμα, ἐπανερχόμενος εἰς τῆς ἀρχαίας αἴγλης τὰς ἀθανάτους ἡμέρας, ὅτε τὴν ἁρμονίαν τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς ἐστεφάνωνεν ἔξαλλος ὁ ἑλληνισμὸς ἐν Ὀλυμπίᾳ.
Δυνάμεθα νὰ ψάλωμεν τὸ τοῦ Schiller. Das Alte stürtzt, es ändert sich die Zeit, und neues Leben blüht aus den Ruinen. Τ’ ἀρχαῖον ἀνατρέπεται, ἀλλάζουσιν οἱ χρόνοι, Καὶ νέος βίος ἐξανθεῖ ἀπὸ τῶν ἐρειπίων.
Ἀλλ’ ἡ ἀναγέννησις αὕτη τοῦ νέου κόσμου διὰ τοῦ ἀρχαίου δὲν εἶνε ἔργον μιᾶς ἡμέρας, οὐδ’ ἑνὸς ἀνδρός.
Ἐχρειάσθησαν αἰῶνες καὶ φάλαγγες ὅλαι ἀνδρῶν ἐμπνεομένων ὑπὸ τῆς ἀρχαιότητος. Εἰς τὴν τελεσιουργὸν αὐτὴν μνηστείαν παρόντος καὶ μέλλοντος μετὰ τοῦ παρελθόντος συνειργάσθησαν πάντες· οἱ ἀπὸ τῆς Ἀναγεννήσεως μέχρι τῆς σήμερον μύσται τῆς ἀρχαιολογικῆς σοφίας καὶ ἱεροφάνται τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος. Ἐργάται τοῦ μυχίου τούτου συνδέσμου εἶνε ὅλοι οἱ ἐνθουσιώδεις λάτρεις τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης καὶ τέχνης, ὧν τὰ μνημεῖα καὶ μετὰ πάροδον αἰώνων πολλῶν διατηροῦσι τὸ κάλλος αὐτῶν ἐκεῖνο, ὅπερ ἦτο ἀρχαῖον εὐθὺς σὺν τῇ γενέσει, κατὰ δὲ τὴν ἀκμὴν ἀκόμη μέχρι τοῦ νῦν πρόσφατον καὶ νεουργόν, οἷον ἦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Πλουτάρχου. Ἀκόμη ἐπ’ αὐτῶν ἐπανθεῖ τις καινότης, ἀεὶ ἄθικτον ὑπὸ τοῦ χρόνου διατηροῦσα τὴν ὄψιν, ὥσπερ ἀειθαλὲς πνεῦμα καὶ ψυχὴν ἀγήρω καταμεμιγμένην τῶν ἔργων ἐχόντων.
Τοῦ ἐνθουσιασμοῦ τούτου πρὸς τὸ γόνιμον μεγάλων συγκινήσεων καὶ ρωστικῆς δυνάμεως παρελθόν, ἅμα δὲ τῆς εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς ἐμπνευσμένους ἑρμηνεῖς τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος μέτοχοι ἠθελήσατε νὰ γείνητε (sic) σήμερον καὶ ὑμεῖς. Ἰδοὺ λοιπὸν ἐδῶ ὁ Ἵππιος Κολωνός, τοῦ μεγάλου τῶν Ἀθηνῶν τραγικοῦ ἡ πατρίς, ἣν εὐμόλπως ἔψαλεν αὐτὸς ὁ Σοφοκλῆς.
Εἰς τὰ κάλλιστα ἔπαυλα ἦλθες ξένε τῆς γῆς τῆς ἱπποτρόφου, εἰς τὸν λευκαυγῆ Κολωνόν, ὅπου ᾆσμα λιγύφωνον ὑπὸ ἄλσους χλωροὺς μυχοὺς στένουσιν ἀηδόνες, οἰκοῦσαι μελανὸν κισσόν, καὶ τὸ σύσκιον φύλλωμα, τὸ ἱερὸν μυριόκαρπον, ἄβατον εἰς φῶς ἡλίου, χειμῶνος τὴν πνοήν. Ὁ Θεὸς ἐδῶ Βάκχος εὔθυμος εἰς χορὸν συνάγει τῶν τροφῶν του νυμφῶν τὸ σμῆνος.
Ἐδῶ πίνει καλλίβοτρυς πᾶσαν ὥραν τοῦ οὐρανοῦ τὴν δρόσον ὁ νάρκισσος, ὁ στεφανῶν πάλαι δύο σεμνὰς θεάς, καὶ κρόκος ὁ χρυσοβαφής. Ἄϋπνοι ἐδῶ τρέφουν πηγαὶ τοῦ Κηφισοῦ τὸν ροῦν, πᾶσαν ὥραν δὲ γόνιμον φέρετ’ ἀπαύστως τἀκήρατον νᾶμά του εἰς τὰ εὐρέα στέρνα
τῶν ἀγρῶν. Τῶν Μουσῶν ἐδῶ συγκροτοῦνται χοροί· ἐδῶ ἐλαύνει χρυσοχάλκινος Ἀφροδίτη.
Εἶνε δὲ καὶ φυτὸν οἷον ἐγὼ οὔτ’ ἐν Ἀσίᾳ οὔτ’ ἐν τῇ δωρικῇ νήσῳ αὐτῇ ἤκουσα τοῦ Πέλοπος θάλλον, αὐτοφυὴς καὶ ἀγήρως κλάδος, εἰς τρόμον ὅπλων ἐχθρικῶν ἐν ταύτῃ τῇ χώρᾳ μάλιστα θάλλων, παιδοτρόφος γλαυκόφιλος ἐλαία. Ποτὲ αὐτὴν ἐχθρὸς νεαρὸς ἢ γέρων Δὲν θὰ βλάψῃ κινῶν βέβηλον χεῖρα. Βλέπει τ’ ὄμμα τὸ ἀγρυπνοῦν τοῦ Μορίου Διὸς αὐτὸν καὶ Παλλὰς ἡ γλαυκῶπις.
Ἰδοὺ ἐδῶ που πλησίον ἡ Ἀκαδημία, τοῦ Ἀκαδήμου ὁ ἐπώνυμος χῶρος, ἡ ἱερὰ γῆ. Τὴν ἐτείχισαν οἱ Πεισιστρατίδαι· τὴν κατέστησε περιφανῆ ἡ ἱερὰ μορία, ἐξ ἧς ἐλαμβάνετο τὸ ἔλαιον τὸ πληροῦν τοὺς παναθηναϊκοὺς ἀμφορεῖς τοὺς διδομένους ὡς ἆθλον εἰς τοὺς νικητὰς τῶν Παναθηναίων· τὴν ἐστόλισε τὸ δενδρόφυτον γυμνάσιον, ἐν ᾧ ἠσκοῦντο οἱ ἔφηβοι τῶν Ἀθηνῶν· τὴν ἐσεβάσθησαν, αὐτὴν καὶ μόνην, οἱ Λακεδαιμόνιοι, εἰσβάλλοντες εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἀλλὰ τὴν ἠγλάϊσε μάλιστα τοῦ μεγάλου τῶν Ἀθηνῶν φιλοσόφου ὁ οἶκος, ἡ περιφανὴς σχολὴ τοῦ Πλάτωνος ἐκείνου, ὃν οἱ ἀρχαῖοι ἐφαντάζοντο γεννηθέντα τὴν αὐτὴν ἡμέραν τῶν γενεθλίων τοῦ Δηλίου Ἀπόλλωνος, τοῦ Πλάτωνος ἐκείνου οὗ τὰ χείλη κατατεθέντος βρέφους ὑπὸ τῆς μητρὸς ἐν μέσῳ τῶν μυρσινῶν τοῦ Ὑμηττοῦ περιεκάθησαν μέλισσαι, μαντευόμεναι τὴν μέλλουσαν τοῦ παιδὸς εὐγλωττίαν· τοῦ Πλάτωνος, περὶ οὗ εἶδεν ὁ ἔνδοξος διδάσκαλος Σωκράτης τὴν προτεραίαν τῆς πρώτης πρὸς αὐτὸν προσελκύσεως νύκτα ὄνειρον, ὅτι εἰσπετᾷ εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ κύκνος, ὅστις ἔπειτα, αὐξηθεὶς τὰς πτέρυγας, ἀπέπτη ἐν μέσῳ ᾀσμάτων πρὸς τὸν οὐρανόν.
Τὴν ἱερὰν αὐτὴν γωνίαν τῆς Ἀττικῆς χθονός, τὴν περιλάλητον πατρίδα τοῦ εὐμόλπου Σοφοκλέους πλησίον τῆς οἰκίας τοῦ μελισταγοῦς μύστου τῶν ὑψίστων ἰδεῶν Πλάτωνος ἐξέλεξεν ἡ ἑλληνικὴ πατρίς, ὅπως στήσῃ εὐγνωμονοῦσα τοὺς τάφους δύο τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἵτινες ἀφιέρωσαν τὸν βίον αὐτῶν ὅλον εἰς τὴν ἐξερεύνησιν τῆς ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος.
Ξανθὸν τέκνον τῆς σοφῆς Γερμανίας, Κάρολε Ὀδοφρεῖδε Μύλλερε, τίς δὲν προέβλεπεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν εἰκοσαέτης μόλις τῷ 1817 ἐδημοσίευες τὴν διδακτορικήν σου διατριβὴν περὶ τῆς αἰγινητικῆς τέχνης, ὅτι εἶχες σύμφυτον τὴν αἴσθησιν τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ κόσμου, ὅτι ἡ ψυχή σου ἔμελλε νὰ τραφῇ μὲ τὰ γενναῖα τῆς ἀρχαιότητος ἰδεώδη καὶ τὸ πνεῦμά σου νὰ ἐμβατεύσῃ εἰς τὴν κατανόησιν τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ; Αἱ καλλοναὶ τοῦ ἀρχαίου λόγου, τὰ μυστήρια τῆς ἀρχαίας τέχνης, τἀπόκρυφα τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας ἀπεκαλύφθησαν φαεινὰ εἰς τὴν ψυχήν
σου τὴν ἐμπνευσμένην καὶ ἐνθουσιώδη. Δίκην ἀρχαίου Ἕλληνος, περιβεβλημένου χλαμύδα, ἀνεστρέφεσο μετὰ τῶν Δωριέων, εἰσήρχεσο εἰς τὸν βοιωτικὸν Ὀρχομενὸν καὶ κατώπτευες τοὺς παναρχαίους Μινύας, διεσαφήνιζες τὴν καταγωγὴν καὶ τὴν ἀρχαιοτέραν τοῦ μακεδονικοῦ λαοῦ. Μὲ λεπτὸν βλέμμα παρατηρητοῦ ἐξηρεύνας τὴν ἀρχαιολογίαν τῆς τέχνης καὶ ἡρμήνευες τὰ μνημεῖα τῶν Ἑλλήνων καὶ ἡ ἀρχαϊκή σου βακχεία ἐξῄρετο εἰς ὕψος ποιητικόν, ὅτε κατέγραφες τὴν ἱστορίαν τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας καὶ ἀντιπαρήρχοντο πρὸ τῆς μουσοτραφοῦς σου ψυχῆς αἱ μεγάλαι μορφαὶ τοῦ Ὁμήρου καὶ τοῦ Ἡσιόδου, τοῦ Πινδάρου καὶ τοῦ Σιμωνίδου, τοῦ Αἰσχύλου καὶ τοῦ Σοφοκλέους, τοῦ Εὐριπίδου καὶ τοῦ Ἀριστοφάνους, τοῦ Ἡροδότου καὶ τοῦ Θουκυδίδου, τοῦ Λυσίου καὶ τοῦ Ἰσοκράτους. Εἰς σέ, ἕνα τῶν πρώτων, ἀπεκαλύφθη ἡ ἱστορία τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνισμοῦ ἑνιαία παρ’ ὅλην τὴν διάσπασιν τῶν Ἑλλήνων εἰς φυλὰς καὶ πόλεις. Σοῦ ἡ ψυχὴ ἠδυνήθη νἀντιληφθῇ τῆς ἀρχαίας τέχνης ἐν ὅλῳ τῷ ἀρρήτῳ αὐτῆς μεγαλείῳ συνηνωμένης μετὰ τοῦ Ἕλληνος λόγου ἐν ὅλῳ τῷ δυσεφίκτῳ αὐτοῦ κάλλει. Σοῦ καὶ τοῦ πνεύματός σου ὑπῆρξε μαθητὴς ὁ ἀνήρ, ὃν ὑψώνει εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμῶν ὁμοία ἀγάπη πρὸς τὴν διφυᾶ ταύτην, ἀλλ’ ἑνιαίαν ὅμως ἔκφανσιν τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ κόσμου, ὁ Ἐρνέστος Κούρτιος.
Τοιοῦτον τῆς Ἑλλάδος θερμὸν φίλον δὲν ἠδύνατο παρὰ νἀγαπήσῃ ὁ ἀκτινοβόλος Ἀπόλλων τῶν Δελφῶν καὶ τὸν ἐτόξευσε μὲ τὰ πύρινά του θερινὰ βέλη ὡσεὶ θέλων νὰ δεσμεύσῃ ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς γῆς ἐσαεὶ τὸ θνητὸν σκήνωμα ἐκείνου, οὗ τὸ πνεῦμα εἶχεν ἀφοσιωθῆ ὅλον εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα.
Οὐδ’ ἠγάπησας ὀλιγώτερον τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα, μετ’ αὐτῆς δὲ καὶ τὴν νέαν, θερμὲ τῆς Γαλατίας γόνε, σὺ Κάρολε Λενορμάν. Νεαρὸς ἀκόμη τῷ 1828 μετέσχες τῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἐργασιῶν τοῦ μεγάλου Αἰγυπτιολόγου Champollion. Ἀλλ’ οἱονεὶ νέος κόσμος ἀνεῴχθη πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν σου, ὅτε τὸ ἑπόμενον ἔτος ἦλθες τὸ πρῶτον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Συμμέτοχος τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀρχαιολογικῆς ἀποστολῆς, ἥτις ἠκολούθησε τὸν Μαιζῶνα, περιώδευσας τὴν γῆν τῶν ἀρχαίων ἐρειπίων, συνειργάσθης ὑπὲρ τῆς μελέτης καὶ ἀποκαλύψεως τῶν μνημείων τῆς Ἑλληνίδος τέχνης, συμπαρέστης εἰς τὰς πρώτας ἀνασκαφάς, δι’ ὧν ἀπεκαλύπτετο ὁ ναὸς τοῦ Διὸς ἐν Ὀλυμπίᾳ.
Ἀλλὰ περὶ ἕκαστον ἐρείπιον ἔβλεπες σφαδάζοντα τὸν νέον ἑλληνικὸν λαόν, ἀνυπομονοῦντα νἀνακτήσῃ τὴν ἐλευθερίαν του καὶ περὶ πᾶν ἀρχαῖον ἀριστοτέχνημα ἤκουες ᾄσματα θριάμβων τῶν ὑπερμάχων τῆς ἀνεξαρτησίας. Ἡ φιλελληνική σου ψυχὴ ἐπληρώθη διπλῆς ἀγάπης καὶ ἀχώριστος ἀπ’ ἀλλήλων ἔμεινεν ἔκτοτε δι’ ὅλου τοῦ βίου ὁ ἔρως πρὸς τὸν ἀρχαῖον Ἑλληνισμὸν καὶ ἡ στοργὴ πρὸς τὴν νέαν Ἑλλάδα, αἰσθήματα ἅτινα ἐνέπνευσας ἐπίσης θερμὰ εἰς ἀντάξιον σοῦ ἀναδειχθέντα υἱόν. Σὺ αὐτὸς ἀνεκεφαλαίωνες ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ τούτου χώρου τὸν βίον σου διὰ τῶν λέξεων ἃς ἐξεφώνεις πρὸς τοὺς μετὰ σοῦ ἐνταῦθα συμποσιάζοντας φίλους σου. «Αἱ ἐντυπώσεις αἵτινες γεννῶνται ἐν ἐμοὶ ἐν τῷ τόπῳ ἐν ᾧ συμποσιάζομεν – ἔλεγες – καὶ ἐν μέσῳ τῶν φίλων πρὸς οὓς λαλῶ συγκεφαλαιοῦσι κατά τινα τρόπον σύμπαντα τὸν βίον μου. Ἡ νεότης μου διῆλθεν ἐν τῷ μέσῳ τῆς γενεᾶς ἐκείνης τῆς τόσον πλουσίας εἰς μεγάλους φιλέλληνας, ἐν Αἰγύπτῳ, ἧς τόσον ἐξεθείαζον τότε τὸν γεννώμενον πολιτισμόν. Ἐγενόμην μάρτυς τῆς τυραννίας οὐχὶ πλέον Μουσουλμάνων πρὸς Χριστιανούς, ἀλλὰ Μουσουλμάνων πρὸς Μουσουλμάνους.
Τότε μετέβην εἰς Πελοπόννησον, τὸ πεδίον τοῦτο τῶν ὠμοτήτων τοῦ Ἰβραήμ, τὸ θέατρον τῆς ἡμικατεστραμμένης ταύτης χώρας, τὸ θέατρον τοῦ λαοῦ αὐτῆς καταπεπτωκότος σχεδὸν εἰς ἀτονίαν καὶ ὅμως ἐν περιστάσεσιν οὕτω κρισίμοις ἀναδεικνύοντος τὰς ἀρετὰς τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ἐλπίδος καὶ ἀφοσιώσεως, ἀρετὰς ἰδίας αὐτῷ. Ἡ ἀνάστασις τέλος τῆς Ἑλλάδος, ἥτις μοὶ ἐπεφάνη κατὰ τὰς ἁγίας ἡμέρας τοῦ Πάσχα, ὅτε ὁ λαὸς ἐν θριάμβῳ ἐξεφώνει τὰς ἐπινικίους καὶ παρηγόρους λέξεις Χριστὸς ἀνέστη ταῦτα πάντα μοὶ ἐπέβαλον τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἀφιερώσω πάσας τὰς δυνάμεις μου καὶ διαφωτίσω τὰ πνεύματα περὶ τῶν παθημάτων καὶ τῶν
δικαιωμάτων τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰ μὴ ἠδυνάμην ἀμέσως νὰ συντελέσω εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν αὐτοῦ».
Τοιοῦτον ὑπῆρξεν τὸ διπλοῦν σύμβολον τοῦ βίου σου, ἡ ἀρχαία Ἑλλὰς παρέχουσα δικαιώματα εἰς τὴν νέαν, ἡ νέα Ἑλλὰς ἐπεξηγοῦσα τὴν ἀρχαίαν. Σὺ αὐτὸς ἡρμήνευες τὴν διττὴν ταύτην ἐντολήν, ἀποχωριζόμενος τῆς Ἀκαδημίας. «Ὀφείλω, ἔλεγες, νὰ παραστήσω τὴν διπλῆν εἰκόνα ὑφ’ ἣν ἐνώπιόν μου παρίσταται ἡ Ἑλλάς. Ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἶνε πρεσβύτης σεβάσμιος, γλυκὺς καὶ μεγαλοπρεπὴς τὴν ὄψιν. Ἐπὶ τῶν γονάτων αὐτοῦ καθεζόμενοι ἀνετράφημεν οἱ πεπολιτισμένοι λαοί. Αὐτὸς ἐξήγησεν ἡμῖν τὰ μυστήρια πάντα τῶν τεχνῶν, τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἐπιστήμης. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς εἶνε συνάμα καὶ νήπιον ἐν τῇ κοίτῃ, ἀρκούντως ρωμαλέον καὶ πλῆρες ἐλπίδων, ὅπως, ὥς ποτε ὁ Ἡρακλῆς τῆς Ἑλληνικῆς μυθολογίας, δυνηθῇ νὰ πλήξῃ ἐν τῇ παλάμῃ αὐτοῦ πολλοὺς ὄφεις· ἀλλὰ βρέφος σήμερον μόλις ἀποτολμῶν τοὺς πρώτους αὐτοῦ βηματισμοὺς καθ’ ὃ τυγχάνον ἐν τῇ πρώτῃ ἀναπτύξει τῆς ἐνηλικιώσεώς του».
Ταῦτα ἔλεγες, ὦ Λενορμάν, βραχὺν χρόνον πρὶν ἀποθάνῃς τῷ 1859 καὶ ταφῇς ἐνταῦθα πλησίον τοῦ μεγάλου σου ἐν ἀρχαιομαθείᾳ συναδέλφου. Ἀλλὰ στρέψατε τώρα τοὺς ὀφθαλμούς, ὦ κεκοιμημέναι ψυχαὶ τῶν δύο μεγάλων φιλελλήνων, ὧν τὰ λείψανα ἐλαφρὰ καλύπτει ἡ γῆ τοῦ Κολωνοῦ, ἡ γαλουχήσασα τὸν Σοφοκλέα. Ἰδέτε πέραν ἐκεῖ ὑπὸ τῶν τελευταίων ἀκτίνων τοῦ δυομένου ἀττικοῦ ἡλίου περιλουομένην τὴν Ἀκρόπολιν, ἣν ἐμελετήσατε καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, ἣν ἐλατρεύσατε. Τὸ βρέφος ἠνδρώθη. Αἱ Ἀθῆναι τελοῦσιν ὄχι πλέον τὰ Παναθήναια, ὡς πάλαι ποτέ, ὄχι τὰ Ὀλύμπια, ὄχι τὰ Πανελλήνια, ἀλλὰ τὰ Πανυφήλια. Πνοὴ ἀρχαίου πνεύματος ἀναζωογονεῖ τὴν ἀγαπητήν σας πόλιν. Ἡ Ἑλλὰς τῆς Ἑλλάδος ὁρμᾷ νὰ γείνῃ ἡ Ἑλλὰς τοῦ σύμπαντος. Εὐλογημένη ἡ γῆ ἐν ᾗ κοιμᾶσθε. Εὐλογημένη ἡ γῆ, ὑφ’ ἣν κοιμῶνται πάντες οἱ μεθ’ ὑμῶν ὀνειροπολήσαντες τὴν ἀνάστασιν τοῦ ἀρχαίου κόσμου. Οἱαδήποτε καὶ ἂν ὑπῆξεν ἡ γῆ ἥτις σᾶς ἐγέννησεν, μίαν ἔχετε πάντες κοινὴν πατρίδα. Εἶσθε συμπολῖται τοῦ Σοφοκλέους καὶ τοῦ Πλάτωνος, ὧν αἱ σκιαὶ περιιπτάμεναι ἐδῶ που σᾶς εὐλογοῦσιν. Καὶ οἱ στέφανοι οὗτοι οὓς ἡ ἑλληνικὴ εὐγνωμοσύνη καταθέτει ἐπὶ τῆς σοροῦ ὑμῶν ἔστωσαν ἀμάραντοι καὶ ἀθάνατος ἔστω ἡ εὐχή, ἣν ἀναπέμπομεν οἱ ἐνταῦθα συνελθόντες, ἣν ἀναπέμπει ἀπὸ τοῦ γηθoσύνως ἑορτάζοντος τὰς ἀρχαϊκάς του πανηγύρεις Ἄστεος τῆς Παλλάδος ὁ πανηγυρίζων ἐλεύθερος καὶ ἀλύτρωτος Ἑλληνισμὸς καὶ μετ’ αὐτοῦ ὁ ὑπὸ τῆς ἑλληνικῆς ἰδέας συναφαρπασθεὶς νεώτερος πεπολιτισμένος κόσμος διὰ τῆς ἐνθουσιώδους βοῆς: Εὐλογημένη ἡ μνήμη σας.

Νέα αφετηρία για τα λεωφορεία(1948)

2011-08-04T09:26:00.000+03:00

Τα εγκαίνια του Βουστάσιου το 1927!

2011-08-03T10:15:00.000+03:00

"Στην Ακαδημία Πλάτωνος η ζωή είναι ένα φοβερό μαρτύριο"

2011-07-21T19:16:00.000+03:00

Εκπαιδευτική εκδρομή στην Ακαδημία το 1915

2011-07-20T19:16:00.000+03:00

Συναυλία στου Μαυρομμάτη (1957;)

2011-07-14T09:15:00.000+03:00

Οι Σινεμάδες της Καρδιάς μας.

2011-07-11T09:00:00.000+03:00

της Γεωργίας Π. Ξάνθη

Ο αρχαιολόγος Πικάρ έγραφε πως στην αρχαία Αθήνα υπήρχε από τα χρόνια του Ευριπίδη θέατρο Σκιών ,και ίσως ο Πλάτωνας αυτό να αναλογίσθηκε στο περίφημο σύμβολο των Σκιών του Σπηλαίου.

Ο Καραγκιόζης , η πιο σημαντική και η πιο ολοκληρωμένη δημιουργία μέσα στα πλαίσια του λαϊκού θεάτρου από τα χρόνια του ‘Οθωνα , που στα χέρια ενός προικισμένου καραγκιοζοπαίκτη στέκεται ισάξια με την όποια εκδήλωση της λαϊκής μας τέχνης. Γλυκιά Νοσταλγία για αυτήν την φιγούρα που ήταν η ψυχαγωγία των παιδιών από την Απελευθέρωση κι έπειτα, ως τη δεκαετία του ΄50. Ο Καραγκιόζης είχε την επίσημη του έδρα στην Δεξαμενή στο Κολωνάκι, και υποκαταστήματα σε κάθε συνοικία .Οι καραγκιοζοπαίκτες αυτοί οι αυθόρμητοι δημιουργοί της ευθυμίας με δάσκαλο τον δαιμόνιο καραγκιοζοπαίχτη , τον Μόλλα , και μαθητές του τον Ξάνθο, και τον Μανωλόπουλο ,Τον Χαρίδημο, τον Σπαθάρη, δημιούργησαν σχολές και έστησαν λαϊκά θέατρα σε αστικά κέντρα και στην επαρχία. Και επειδή το ¨ Γέλιο και το κλάμα κάνει καλό στην υγεία “ προκαλούσαν άφθονο γέλιο σε μικρούς και μεγάλους. Ο Ξάνθος είχε το θέατρο του τέρμα στην οδό Ιπποκράτους, και ο Μανωλόπουλος στην γειτονιά μας , στα σίδερα ,στη Κωνσταντινουπόλεως στην ΒΙΟ , γωνία Κίμωνος και Πιερίας ,σε μια μάντρα με χάρτινα τελάρα με μπλε και κόκκινα κεφαλαία γράμματα που ειδοποιούσαν το κοινό : ΑΠΟΨΕ Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΓΑΜΠΡΟΣ- ΓΕΛΙΑ ΑΚΡΑΤΗΤΑ. ΣΠΕΥΣΑΤΕ- ΣΠΕΥΣΑΣΤΕ . Τα μαντράκια , ο φυσικός χώρος για παραστάσεις Καραγκιόζη χάθηκαν, το ίδιο εξαφανίστηκαν και οι τελευταίοι ελεύθεροι χώροι. Την θέση τους κατέλαβε το τσιμέντο και η άσφαλτος. Μεγάλες οι δόξες στις δεκαετίες '10, '20 και '30,αλλά μετά τον πόλεμο πέφτει όταν εμφανίζεται ο κινητός και σταθερός κινηματογράφος.

Το τραγούδι Τότε ήταν κάτι νύκτες με φεγγάρι μες τα θερινά τα σινεμά, νύκτες που περνούν, που δεν ξαναρθούν ,μ’ αγιόκλημα και γιασεμιά αναφέρεται στις γλυκές μνήμες ,από εποχές δύσκολες αλλά ανθρώπινες με ανοικτά παραθυρόφυλλα και ανοικτές πόρτες . Τα χειμερινά σινεμά είχαν ήδη κρεμάσει την ταμπέλα ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ .

Όμως στον θερινό ΚΟΛΩΝΟ ,διαφημιζόταν στα θεάματα των εφημερίδων , της 19^ηςΙουνίου 1948 , η προβολή της ταινίας Ρομπέν των Δασών. Σάμαλι ,λουκούμια, χωνάκια με στραγάλια, πασατέμπο και η απόλαυση της ταινίας δίπλα στο γιασεμί και το αγιόκλημα που σκεπάζει τον τοίχο, χαρίζοντας την μυρωδιά του. Η Εθνική Τράπεζα σήμερα ,στέκεται στην θέση του. Παρακάτω το ΑΚΡΟΝ, θερινός και αυτός, με πάνινες πολυθρόνες και χαλίκι και αγιόκλημα. Να μπαίνει το χαλίκι στα πέδιλα και η μυρωδιά απ’ το αγιόκλημα στην ψυχή. Ταινίες εποχής με ηθοποιούς που θα μείνουν στη μνήμη μας και ατάκες που και σήμερα προκαλούν πολύ γέλιο. Στην 10ετία του 80 έγινε αναψυκτήριο και ήρθε το τέλος με την κατεδάφιση του .Στην θέση του σήμερα τα MAC DONALDS μας προσφέρουν τα γνωστά υγιεινά που όλοι γνωρίζουμε. Το ΑΘΗΝΑΙ ,θερινός και αυτός στέκεται σήμερα κλειστός και τίποτα δεν θυμίζει την δόξα του παλιού καλού καιρού του.

Τα χειμερινά σινεμά της περιοχής αρκετά. Σε αριθμό, όσα είναι και τα σουπερ μάρκετ σήμερα. Οι κινηματογράφοι ΑΣΤΟΡΙΑ, και εν συνεχεία η ΑΡΜΟΝΙΑ , πρώτης προβολής με δύο έργα έκαστος την εβδομάδα . Καταπληκτικές ταινίες Μιούζικαλ , ταινίες βραβευμένες με ‘Οσκαρ και ο κόσμος της γειτονιάς δεν τις έχανε με τίποτα. Δεν ξέφυγαν όμως ούτε και αυτοί από την τύχη την γνωστή που ακολουθεί τους κινηματογράφους που κλείνουν. Το σούπερ μάρκετ ΑΒ πήρε την θέση τους για να μας προσφέρει προϊόντα και μείς να τα καταναλώνουμε.

Το ΛΕΝΟΡΜΑΝ, η ΑΡΙΑΝΝΑ στην Κολοκυνθού, ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ ,στην Ναυπλίου, αγαπημένα , και αυτά προσέφεραν στους ανυπόμονους θεατές αριστουργήματα της 7^ης τέχνης. Σήμερα στο ΛΕΝΟΡΜΑΝ βρίσκεται η δημοτική αστυνομία ,σ το ΑΡΙΑΝΝΑ μια εισαγωγική εταιρεία και ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ ,ερμητικά κλειστός.

Όλα διαφορετικά. Η νέα γενιά θέλει δικούς της κινηματογράφους. Κινηματογράφους σε εμπορικά κέντρα δίχως προσωπικότητα αφού ακόμα και οι αίθουσες είναι αριθμημένες. Όμως η νέα γενιά έχει τον τελικό λόγο ,και όταν περάσει και αυτή θα περιμένει την «συνέχεια επί της οθόνης». Ποια οθόνη? Κανείς δεν ξέρει.

Το σχέδιο Μπίρη για τη Μεγαρίδα και την Ακαδημία Πλάτωνος

2011-07-08T09:28:00.000+03:00

Πλάτωνος 15

2011-07-07T08:47:00.000+03:00

Εντοπίσαμε τη φωτογραφία στο you tube και αναφέρει : Πλάτωνος 15. Είναι άραγε η δική μας Πλάτωνος;

Ο Λόφος του Ιππείου Κολωνού

2011-07-05T09:23:00.000+03:00

πηγή φωτό: ΕΛΙΑ

Στην κορυφή του λόφου του Κολωνού, βρίσκονται δυο μνημεία φιλελλήνων αρχαιολόγων. Το ένα είναι πάνω στον τάφο του Γερμανού αρχαιολόγου Καρόλου Μύλλερ (1797 - 1840), που εργάστηκε και πέθανε στην Αθήνα. Είναι έργο του Δανού αρχιτέκτονα Κρίστιαν Χάνσεν (1803 - 1883). Πρόκειται για μια επιτύμβια στήλη, που καταλήγει σε ανθεμωτή διακόσμηση. Δίπλα στο μνημείο του Μύλλερ, υπάρχει και το μνημείο του Γάλλου αρχαιολόγου Σαρλ Λενορμάν (1802 - 1859), που επίσης πέθανε στην Αθήνα. Πρόκειται για μια μαρμάρινη λουτροφόρο υδρία, στο εσωτερικό της οποίας έχει ταφεί η καρδιά του.

Ο Δανός συγγραφέας Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, που επισκέφτηκε τον Κολωνό σ’ ένα ταξίδι του στην Ελλάδα το 1841, περιγράφει τις εντυπώσεις του από το φυσικό περιβάλλον του Κολωνού: Ήμουν στον Κολωνό...Εδώ είναι θαμμένος ο Γερμανός Κ. Ο. Μύλλερ, που πέθανε πριν λίγο καιρό και που τόσα χρωστά σ’ αυτόν η επιστήμη... Ακούμπησα στον υγρό τάφο...Ο βουνίσιος αέρας κατέβαινε κρύος και τσουχτερός... Σε ολόκληρη τη φύση υπήρχε ένα μεγαλείο, που ούτε η Ελβετία μπορεί να σου προσφέρει

Οι γιορτές της Μεταξικής νεολαίας...

2011-06-24T18:00:00.000+03:00

πηγή φώτο: ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΤ

Κολωνός: Σχολική γιορτή της …ΕΟΝ , με τη συμμετοχή των σχολείων της Τρίτης Περιφέρειας. Μπροστά διακρίνονται μαθήτριες με τη στολή της Μεταξικής νεολαίας, πίσω αξιωματικοί του στρατού. Πλήθος κόσμου παρακολουθεί. Τι έχει τραβήξει αυτός ο τόπος!

Μέλη σωματείου της περιοχής σε αναμνηστική φωτογραφία

2011-06-22T18:07:00.000+03:00

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΤ

Στο Λόφο του Ιππείου Κολωνού

2011-06-21T18:05:00.000+03:00

πηγή: ΑΡΧΕΙΟ ΕΡΤ